ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚିଂତଯାମାସ କିମେତଦିତି ପାର୍ଥିଵଃ
ସେ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କରିଲେ, 'ଏହା କଣ?'
ଚିଂତଯନ୍ନିଵ ତତ୍ରାସୌ ଦଦର୍ଶ ଵିଜନେ ଵନେ
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଏକାକି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିଲେ—
ସ ତଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନୃପତିଃ କିମେତଦିତି ଭୋ ଦ୍ଵିଜ
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କଣ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ?'
କୁଜଂଭୋନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭିନତ୍ତି ଵସୁଧାମିମାମ୍
'କୁଜମ୍ଭ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଭାଙ୍ଗୁଛି।'
ତମଜିତ୍ଵା କଥଂ ରାଜ୍ଯଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଵସୁଧାଧିପ
ତୁମେ ତାକୁ ହରାଇନଥିଲେ, ଏ ଭୂମିର ରାଜା, କିପରି ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କରିପାରିବ?
ଉପଦ୍ରୁତାସ୍ତଥା ଦେଶା ଧ୍ଵସ୍ତାଶ୍ଚୈଵ ତଥାଶ୍ରମାଃ
ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଦେଇଛି, ଆଶ୍ରମମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି।
ଯଦି ତ୍ଵଂ ଘାତଯସ୍ଯେନଂ ପାତାଲାଂତରଗୋଚରମ୍ 5.2.63.
ଯଦି ତୁମେ ସେଇଁ ଅଧୋଭୂମିରେ ଲୁଚିଥିବାକୁ ମାରିଦେଉଛ, —
ଇତି ଵିପ୍ର ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଂତ୍ରଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଭିତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତଂ ମଂତ୍ରଂ କ୍ରିଯମାଣଂ ତୁ ସୂନୁଭ୍ଯାଂ ସହ ମଂତ୍ରିଭିଃ
ସେ ଉପାୟଟି ସେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହେ ତୁ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଜଲଜେକ୍ଷଣାମ୍
ତାପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ସେ ପଦ୍ମନୟନୀ କନ୍ୟା—
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମହୀପାଲଃ କ୍ରୋଧପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ରୋଧରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂମୌ ପୁରା ଗତ୍ତେଂ ତତ୍ର ସଂଶଯିତେ ମଯି
ପୂର୍ବରୁ ଭୂମିରେ ଶରୀରଟି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଥିଲି, ମୁଁ ସେଠାରେ ସନ୍ଦେହରେ ଥିଲି।
ସ ହନ୍ଯତାଂ ସୋଽପହର୍ତ୍ତା ମୁଦାଵତ୍ଯାଃ ସୁଦୁର୍ମତିଃ
ମୁଦାବତୀଙ୍କୁ ଚୋରି କରିଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ମାନବଟିକୁ ମାରିଦିଅ।
ତୌ ସୁତୌ ତତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ପାତାଲେ ପିତୃଶାସନାତ୍
ତାପରେ ସେ ଦୁଇ ପୁଅ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପାତାଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତଃ ପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶଶକ୍ତିଶୂଲପରଶ୍ଵଧୈଃ
ତାପରେ ଲୋହା ଗଦା, ତଳୱାର, ବାଣ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ କୁଠାର ନେଇ—
ତତୋ ମାଯାବଲଵତା ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଦାନବର ମାୟାବଳରେ, ସେଇ ସମୟରେ—
ହତ ସୈନ୍ଯୌ ରଣେ ବଦ୍ଧୌ ରାଜପୁତ୍ରୌ ମହାବଲୌ ।। 5.2.63.
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର ସେନା ମରିଗଲା, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର ବନ୍ଧି ହେଲେ।
ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହୀପାଲୋ ଵିଵର୍ଣଵଦନୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଶୁକ୍ଳ ହୋଇଗଲା।
ରୁରୋଦ ବହୁଧାତ୍ଯର୍ଥଂ ପୁତ୍ରସ୍ନେହେନ ପାର୍ଥିଵଃ ଅନେକସୃଷ୍ଟିସଂହାରଦୃଷ୍ଟକାର୍ଯପରାଵରଃ
ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ରାଜା ବହୁଭାବେ ବହୁତ କନ୍ଦିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ଦେଖିଥିଲେ, ସବୁ ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଜାଣିଥିଲେ।
ଉଦିତାଦିତ୍ଯସଂକାଶଃ ସପ୍ତକଲ୍ପାନୁଗୋ ଵଶୀ ରାଜାନଂ କଥଯାମାସ ତ୍ରିକାଲଜ୍ଞୋ ମହାମୁନିଃ
ଏହିପରେ, ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସାତ କଳ୍ପ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା, ତିନି କାଳ ଜ୍ଞାନୀ ମହାମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମା ଶୁଚସ୍ତ୍ଵଂ ମହୀପାଲ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋଽସି ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ଦୁଃଖ କରନିଅ, ରାଜା; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ।
ଶୋକଂ କୁପୁରୁଷାଚୀର୍ଣଂ ତ୍ଯଜ ତ୍ଵଂ ରାଜସତ୍ତମ
ଅସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋକକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ରାଜାମାନ୍ୟ।
ନାତ୍ଯୁଚ୍ଚଂ ମେରୁଶିଖରଂ ନାତିନୀଚଂ ରସାତଲମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ଅତି ଉଚ୍ଚ ନୁହେଁ, ଆଉ ତଳସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ଅତି ନିମ୍ନ ନୁହେଁ।
ମହାକାଲଵନେ ଲିଂଗମାରାଧଯ ସମାହିତଃ
ମହାକାଳବନରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କର।
ଧନୁଃସାହସ୍ରତୁଲ୍ଯଂ ତୁ ମୁଶଲସ୍ଯ ନିଵାରଣମ୍
ହଜାରଟି ଧନୁଷର ଶକ୍ତି ସମାନ, ମୁଶଳକୁ ରୋକିବାର ଶକ୍ତି।
ଧନୁଃସାହସ୍ରହସ୍ତୈସ୍ତୁ ରକ୍ଷିତଂ ଯୋଧସତ୍ତମୈଃ ଇଂଦ୍ରେଣ ଚ ଧନୁର୍ଲବ୍ଧଂ ଜଂଭୋ ଵୈ ଯେନ ପାତିତଃ
ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ହଜାର ଧନୁଷର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଜମ୍ଭକୁ ପତିତ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜାଥ ଵିଦୂରଥଃ 5.2.63.
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବିଦୂରଥ ତାପରେ—
ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ତଲ୍ଲିଂଗଂ ପୂଜଯାମାସ ଭକ୍ତିତଃ
ସେଠାରେ ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ।
ଧନୁଃସାହସ୍ରତୁଲ୍ଯଂ ଚ ମୁଶଲସ୍ଯ ନିଵାରଣମ୍ ଜଗାମ ଧୀରଃ ପାତାଲଂ ତେନ ଗର୍ତେନ ସତ୍ଵରମ୍
ହଜାର ଧନୁଷର ଶକ୍ତି ସହିତ, ମୁଶଳକୁ ରୋକି, ଧୃଢ଼ ମନେ ସେ ଗର୍ତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ତଳସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ।
ତତୋ ଜ୍ଯାସ୍ଵନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ସ ଚକ୍ରେ ପାର୍ଥିଵସ୍ତଦା
ତାପରେ ରାଜା ଧନୁଷର ତାର ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରିଲେ।