ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଦେଵଂ ରୂପେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍
ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପାର୍ବତୀ, ଯେମାନେ ଦେବତା ରୂପେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି,
ସଦା ରୂପକରଂ ଲିଂଗଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗ ଯେଉଁଠି ସଦା ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ,
ଯେଽର୍ଚଯଂତି ନରା ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଂ ରୂପେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍
ଯେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ରୂପେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ସ ଏଵ ସୁକୃତୀ ଲୋକେ କୁଲଂ ତେନାପ୍ଯଲଂକୃତମ୍
ସେ ଲୋକରେ ଏକା ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତାଙ୍କ ଗୋତ୍ର ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ।
ଯଃ ପୂଜଯତି ଦେଵେଶଂ ପ୍ରସଂଗାଦପି ପାର୍ଵତି 5.2.62.
ପାର୍ବତୀ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମହାନ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ ।। ରୂପେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଧନୁଃସାହସ୍ରକଂ ୭ବ୍
ଦେବୀ, ଏହି ଦେବତା ରୂପେଶ୍ୱରଙ୍କର ପ୍ରଭାବ, ପାପ ନାଶ କରିଥିବା, ଏକ ହଜାର ଧନୁଷ ଶକ୍ତି ସମାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତି ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଂଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ରୂପେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ନନ ନାମକ ଶତିଷ୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।
ତ୍ରିଷଷ୍ଟିସଂଖ୍ଯକଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦର୍ଶନାତ୍ପାପନାଶନମ୍
ତିରିଷଠି ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ, ଦର୍ଶନ କରିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ଵିଦୂରଥୋନାମ ନୃପଃ ଖ୍ଯାତକୀର୍ତ୍ତିରଭୂଦ୍ଭୁଵି
ପୃଥିବୀରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବିଦୂରଥ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ଏକଦା ତୁ ଵନଂ ଯାତୋ ମୃଗଯାଂ ସ ଵିଦୂରଥଃ
ଏକ ଦିନ ବିଦୂରଥ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚିଂତଯାମାସ କିମେତଦିତି ପାର୍ଥିଵଃ
ସେ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କରିଲେ, 'ଏହା କଣ?'
ଚିଂତଯନ୍ନିଵ ତତ୍ରାସୌ ଦଦର୍ଶ ଵିଜନେ ଵନେ
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଏକାକି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିଲେ—
ସ ତଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନୃପତିଃ କିମେତଦିତି ଭୋ ଦ୍ଵିଜ
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କଣ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ?'
କୁଜଂଭୋନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭିନତ୍ତି ଵସୁଧାମିମାମ୍
'କୁଜମ୍ଭ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଭାଙ୍ଗୁଛି।'
ତମଜିତ୍ଵା କଥଂ ରାଜ୍ଯଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଵସୁଧାଧିପ
ତୁମେ ତାକୁ ହରାଇନଥିଲେ, ଏ ଭୂମିର ରାଜା, କିପରି ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କରିପାରିବ?
ଉପଦ୍ରୁତାସ୍ତଥା ଦେଶା ଧ୍ଵସ୍ତାଶ୍ଚୈଵ ତଥାଶ୍ରମାଃ
ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଦେଇଛି, ଆଶ୍ରମମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି।
ଯଦି ତ୍ଵଂ ଘାତଯସ୍ଯେନଂ ପାତାଲାଂତରଗୋଚରମ୍ 5.2.63.
ଯଦି ତୁମେ ସେଇଁ ଅଧୋଭୂମିରେ ଲୁଚିଥିବାକୁ ମାରିଦେଉଛ, —
ଇତି ଵିପ୍ର ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଂତ୍ରଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଭିତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତଂ ମଂତ୍ରଂ କ୍ରିଯମାଣଂ ତୁ ସୂନୁଭ୍ଯାଂ ସହ ମଂତ୍ରିଭିଃ
ସେ ଉପାୟଟି ସେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହେ ତୁ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଜଲଜେକ୍ଷଣାମ୍
ତାପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ସେ ପଦ୍ମନୟନୀ କନ୍ୟା—
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମହୀପାଲଃ କ୍ରୋଧପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ରୋଧରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂମୌ ପୁରା ଗତ୍ତେଂ ତତ୍ର ସଂଶଯିତେ ମଯି
ପୂର୍ବରୁ ଭୂମିରେ ଶରୀରଟି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଥିଲି, ମୁଁ ସେଠାରେ ସନ୍ଦେହରେ ଥିଲି।
ସ ହନ୍ଯତାଂ ସୋଽପହର୍ତ୍ତା ମୁଦାଵତ୍ଯାଃ ସୁଦୁର୍ମତିଃ
ମୁଦାବତୀଙ୍କୁ ଚୋରି କରିଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ମାନବଟିକୁ ମାରିଦିଅ।
ତୌ ସୁତୌ ତତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ପାତାଲେ ପିତୃଶାସନାତ୍
ତାପରେ ସେ ଦୁଇ ପୁଅ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପାତାଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତଃ ପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶଶକ୍ତିଶୂଲପରଶ୍ଵଧୈଃ
ତାପରେ ଲୋହା ଗଦା, ତଳୱାର, ବାଣ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ କୁଠାର ନେଇ—
ତତୋ ମାଯାବଲଵତା ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଦାନବର ମାୟାବଳରେ, ସେଇ ସମୟରେ—
ହତ ସୈନ୍ଯୌ ରଣେ ବଦ୍ଧୌ ରାଜପୁତ୍ରୌ ମହାବଲୌ ।। 5.2.63.
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର ସେନା ମରିଗଲା, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର ବନ୍ଧି ହେଲେ।
ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହୀପାଲୋ ଵିଵର୍ଣଵଦନୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଶୁକ୍ଳ ହୋଇଗଲା।
ରୁରୋଦ ବହୁଧାତ୍ଯର୍ଥଂ ପୁତ୍ରସ୍ନେହେନ ପାର୍ଥିଵଃ ଅନେକସୃଷ୍ଟିସଂହାରଦୃଷ୍ଟକାର୍ଯପରାଵରଃ
ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ରାଜା ବହୁଭାବେ ବହୁତ କନ୍ଦିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ଦେଖିଥିଲେ, ସବୁ ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଜାଣିଥିଲେ।
ଉଦିତାଦିତ୍ଯସଂକାଶଃ ସପ୍ତକଲ୍ପାନୁଗୋ ଵଶୀ ରାଜାନଂ କଥଯାମାସ ତ୍ରିକାଲଜ୍ଞୋ ମହାମୁନିଃ
ଏହିପରେ, ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସାତ କଳ୍ପ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା, ତିନି କାଳ ଜ୍ଞାନୀ ମହାମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।