ଶିଵଶବ୍ଦାମୃତାସ୍ଵାଦଃ ଶିଵାର୍ଚନକଥାକ୍ରମଃ
'ଶିବ' ଶବ୍ଦର ଅମୃତ ରସ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଶୃଙ୍ଖଳା ଶିଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଉଵାଚ କରୁଣାମୂର୍ତିରରୁଣାଦ୍ରୀଶମାନମନ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵତ୍ସ ପାର୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚରିତଂ ଯତ୍ପୁରାତନମ୍
କରୁଣାର ମୂର୍ତ୍ତି ଅରୁଣାଦ୍ରିର ନାଥଙ୍କୁ ଆଦର କରି କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ, ପାର୍ବତୀଙ୍କର ପୁରାତନ ଗଳ୍ପଟିକୁ।
ଅରୁଣାଦ୍ରୀଶମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯଥା ସା ନିର୍ଵୃତାଭଵତ୍
ଅରୁଣାଦ୍ରିର ନାଥଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେ କିପରି ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରତ୍ନତୋରଣସଂଯୁତମ୍
ଏଠାରେ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ସିଂହାସନ ଥିଲା, ଯାହା ରତ୍ନ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରରେ ସଜିଥିଲା।
ପରାର୍ଧ୍ଯ ଦୃଷଦାସ୍ତୀର୍ଣଂ ବଦ୍ଧମୁକ୍ତାଵିତାନକମ୍
ଉତ୍ତମ ମୂଲ୍ୟର ରତ୍ନରେ ପ୍ରସ୍ତରିତ ଏହି ସିଂହାସନ ମୁକ୍ତାର ଚାଦରରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରଲଂବମାଲିକାଜାଲନିନଦଦ୍ଭୃଂଗସଂକୁଲମ୍ 1.3.1.3.
ଏହା ଲଟକିଥିବା ଫୁଲର ମାଳାରେ ଘିରିଥିଲା, ମଧୁମକୁ ଗୁଞ୍ଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ପାର୍ଵତୀସିଂହସଂଚାରପରିତ୍ରସ୍ତମହାଗଜମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସିଂହାସନ ଚାଲିବାରେ ମହାଗଜ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଘୂରୁଥିଲା।
ଆସେଵିତପୁରୋରଂଗଂ ଦିକ୍ପାଲକନିଷେଵିତମ୍
ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଉତ୍ତମ ପଶୁମାନେ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିସ୍ତଥା ଦେଵୈଃ ସିଦ୍ଧୈ ରାଜର୍ଷିଭିଵୃତମ୍
ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ରାଜର୍ଷିମାନେ ଭରି ରହିଥିଲେ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରସୁଭଗୈରାପୂର୍ଣଂ ଶିଵତତ୍ପରୈଃ
ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ।
ଘଂଟାଟଂକାରସୁଭଗୈର୍ଵେଦଧ୍ଵନିଵିମିଶ୍ରିତୈଃ
ଘଣ୍ଟିର ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଏଠାରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ବେଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ମିଶିଯାଇଥିଲା।
ଅଲଂଚକାର ଭଗଵନ୍ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାମ୍ଯଯା
ଭଗବାନ୍ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସଜାଇଥିଲେ।
ଅଂବିକାସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଜହାର ଦଯାନିଧିଃ
ଦୟାର ନିଧି ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅମ୍ବିକା ସହିତ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ଗଣାନାଂ ଵିକଟୈର୍ନୃତ୍ଯୈ ରମଯାମାସ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଗଣମାନଙ୍କର ଉତ୍କଳାନ୍ତ ନୃତ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ଵରାନ୍ପ୍ରଦାଯ ଵିଵିଧାନ୍ଭକ୍ତଲୋକାଯ ଵାଞ୍ଛିତାନ୍
ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇଥିଲି ।
ଵିଜହାରୋମଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ରତ୍ନପ୍ରାସାଦପଂକ୍ତିଷୁ 1.3.1.3.
ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମହଲର ଶାରି ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦାୟ ନେଲି ।
କେଲିପର୍ଵତଶୃଂଗେଷୁ ହେମରଂଭାଵନାଂତରେ
ଖେଳା କୁ ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ, ସୁବৰ্ণ କଦଳୀ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ,
ଵାତେନ ମଂଦଗତିନା ଵିହାରଵିହତଶ୍ରମଃ
ହଳୁହଳୁ ବାୟୁ ବହିଥିବାରୁ, ଆମର ଘୁଞ୍ଚିବାର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର ହେଲା ।
ରତିରୂପାଂ ଶିଵାଂ ଦେଵୀଂ ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯସୁନ୍ଦରୀମ୍
ଦେବୀ ଶିବା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ରୂପରେ ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ, ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ।
ରମଣଂ ଜାନତୀ ମୁଗ୍ଧା ପଶ୍ଚାଦଭ୍ଯେତ୍ଯ ସାଦରମ୍
ସେ ମୂଢ଼ ଭାବରେ, ଆନନ୍ଦ ଜାଣି, ପରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆସିଲେ ।
ପିଦଧେ ଲୀଲଯା ଶଂଭୋଃ କିମେତଦିତି କୌତୁକାତ୍
ସେ ଖେଳା କରି, ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ, 'ଏହା କଣ?' ଭାବି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଢାକିଦେଲେ ।
ଅନ୍ଧକାରୋଽଭଵତ୍ତତ୍ର ଚିରକାଲଂ ଭଯଂକରଃ
ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଆସିଗଲା ।
ଦେଵୀଲୀଲାସମୁତ୍ଥେନ ତମସାଭୂଜ୍ଜଗତ୍କ୍ଷଯଃ
ଦେବୀଙ୍କର ଖେଳା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ଧାରରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଶ ହେଲା ।
ଶୂନ୍ଯଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଚାରେଣ ଵିନାଶଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଆଲୋକ ଚଳନା ନଥିବାରୁ, ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହେଲା ।
ନାପି ଜୀଵାଃ ସମଭଵନ୍ନଵ୍ଯକ୍ତଂ କେଵଲଂ ସ୍ଥିତମ୍
କୌଣସି ଜୀବ ରହିଲେ ନାହିଁ; କେବଳ ଅପ୍ରକଟ ଅବସ୍ଥା ଅଟୁଟ ରହିଲା ।
ତପସା ଲବ୍ଧସ୍ଫୂର୍ତୀନାଂ ଵିଚାରଃ ସମପଦ୍ଯତ 1.3.1.3.
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଚେତନା ପାଇଥିବାମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ଭଗଵାନପି ସର୍ଵାତ୍ମା ନ ନୂନଂ କାଲମାକ୍ଷିପତ୍
ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦିନ କାଳକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିନଥିଲେ ।
ତେନେଦମଖିଲଂ ଜାତଂ ନିସ୍ତେଜୋ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତ ଆଲୋକ ହୀନ ହୋଇଗଲା ।
କା ଗତିର୍ଲବ୍ଧରାଜ୍ଯାନାଂ ତପସୋ ଦେଵଜନ୍ମନାମ୍
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିବାମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ କଣ ?
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତେ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା
ଏପରି ଭାବେ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଲେ ।