ଅନ୍ଯଂ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଦୁର୍ଲଭୋଽଯଂ ହି ତେ ଵରଃ
ତୁମେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦାୟିକା ଚାହିଁପାର, କାରଣ ଏହି ଦାୟିକା ତୁମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।
ତଂ ତୁ ଶୋଚାମି ଯୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ନାନୁପାଲଯେତ୍
ମୁଁ ସେଉଠାରେ ଦୁଃଖିତ, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇଲା ପରେ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେନି।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ଯଦି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଣୈଃ ଶତକ୍ରତୋ 5.2.60.
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ତିନି ଜାତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର,
ଵୀତହଵ୍ଯଶ୍ଚ ରାଜର୍ଷିସ୍ତପସା ଵିପ୍ରତାଂ ଗତଃ
ରାଜା ଋଷି ବୀତହବ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଅହିଂସାଦମସତ୍ଯସ୍ଥଃ କଥଂ ନାର୍ହାମି ଵିପ୍ରତାମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ତେଣୁ କିପରି ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ?
ଏତାମଵସ୍ଥାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୈଵଯୋଗାତ୍ପୁରଂଦର
ହେ ପୁରନ୍ଦର, ଭାଗ୍ୟର ଯୋଗରେ ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଯଦହଂ ଯତ୍ନଵାନେଵଂ ନ ଲଭେ ଵିପ୍ରତାଂ ଵିଭୋ
ମୁଁ ଏତେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଉନି, ହେ ପ୍ରଭୁ,
ଯଦି ତେଽହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯଃ କିଂଚିଦ୍ଵା ସୁକୃତଂ ମମ
ଯଦି ମୁଁ ତୁମର କୃପାର ଯୋଗ୍ୟ ଓ ମୋର କିଛି ପୁଣ୍ୟ ଅଛି,
ଯଥା ମମାକ୍ଷଯା କୀତ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଵାପି ପୁରଂଦର ।। କର୍ତୁମର୍ହସି ତଦ୍ଦେଵ ଶିରସା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସାଦଯେ
ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଯେପରି ଅକ୍ଷୟ ରହୁ, ଏହି ଦୟା କର, ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ହି ମତଂଗେନ ଵାସଵୋ ବଲଵୃତ୍ରହା
ମତଙ୍ଗଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବଳବାନ ବୃତ୍ରସୁଦନ ଇନ୍ଦ୍ର
ଦିଵ୍ଯମୂର୍ତ୍ତିଧରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୀସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରପୂର୍ଵତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦେହଧାରୀ, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଵିପ୍ରତ୍ଵଂ ସମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇପାରିବ।
ମହାକାଲଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରମଥାପରମ୍ 5.2.60.
ତାପରେ ସେ ଆନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମହାକାଳବନକୁ ଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂପୂଜଯାମାସ ପୁଷ୍ପୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ପୂଜା କଲେ।
ଅହୋ ମହାନ୍ସଭାଗ୍ଯୋସି ଯସ୍ତ୍ଵଯା ତୋଷିତୋଽସ୍ମ୍ଯହମ୍
ହେ, ତୁମେ କେତେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ।
ଵରଦୋଽସ୍ମି ଵରାର୍ହାଣାଂ ଶାପଦୋଽସ୍ମି ଦୁରାତ୍ମନାମ
ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦାୟିକା ଦେଉଛି, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଉଛି।
ତତୋଽସୌ ଵିପ୍ରତାଂ ଯାତୋ ମତଂଗୋ ଲିଂଗଦର୍ଶନାତ
ତାପରେ ମତଙ୍ଗ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଲବ୍ଧଂ ଲିଂଗସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ
ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବରେ ଦୁର୍ଲଭ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ ହେଲା।
ମତଂଗେଶ୍ଵରକୋ ଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦାଯକଃ
ମତଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଏହି ଜଗତରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନିର୍ମର୍ଯାଦା ନିରାଚାରା ନିଃଶଂକାଶ୍ଚାତିଲୋଲୁପାଃ ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ତେଽପି ଯାଂତି ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ଯେମାନେ ଅନିୟମିତ, ଅନାଚାରୀ, ଭୟ ନଥିବା ଏବଂ ବେସମ୍ଭଳ ଲୋଭୀ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯେ ଵିଶୁଦ୍ଧା ମହାଭାଗା ଧ୍ଯାନିନୋ ମୁକ୍ତିଭାଗିନଃ
ଯେମାନେ ପବିତ୍ର, ଅତିଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ—
ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରା ଯେ ଚ ଯଜ୍ଞଦାନକ୍ରିଯାରତାଃ
ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି—
ଯେଽର୍ଚଯଂତି ମହା ଦେଵି ମତଂଗେଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରମ 5.2.60.
ଏବଂ ମହାଦେବୀ, ଯେମାନେ ମତଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ହେଉଛି ସେ ପ୍ରଭାବ ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମତଂଗେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମ ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହା ସହିତ ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ 'ମତଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସୌଭାଗ୍ଯ ମତୁଲଂ ଲଭେତ୍
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ଅପୂର୍ବ ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳେ—
ପ୍ରଧମଂ ପ୍ରାକୃତେ କଲ୍ପେ ରାଜାଭୂଦଶ୍ଵଵାହନଃ
ପ୍ରଥମ ପ୍ରାକୃତିକ କଳ୍ପରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅଶ୍ୱବାହନ।
ଅନେକଯଜ୍ଞକୃତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପ ରାଜିତଃ
ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ, ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ହାରିନଥିଲେ।
କାଶିରାଜସୁତା ସୁଭ୍ରୂ ରୂପେଣାତୀଵ ଶୋଭନା
କାଶୀରାଜଙ୍କର ଝିଅ, ଶୋଭାମୟ ଭୃକୁଟି ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଥିଲା।
ଚତୁଃଷଷ୍ଟିକଲାଯୁକ୍ତା ସଦା ଭର୍ତୃହିତେ ରତା
ଚଉଷଠି କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ସେ ସଦା ପତିଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି।