ଧର୍ମାର୍ଥକାମ ସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧିରନୁତ୍ତମା
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମର ସଫଳତା ଓ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ମୋକ୍ଷ ସିଦ୍ଧି,
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାପ ନାଶକ ପ୍ରଭାବ ବିବରଣ କରିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତି ଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ 'ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମାହାତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ଉନଷଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵିଦ୍ଧି ପାପହରଂ ଦେଵି ସମୀହିତକରଂ ସଦା
ଦେବୀ, ଏହା ସଦା ପାପ ନାଶ କରେ ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଏହି କଥା ଜାଣ।
ସୁଗତିର୍ନାମ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵ ଦ୍ଵାପରେ ଯୁଗେ
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ 'ସୁଗତି' ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ମତଂଗସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ବାଲ୍ଯାଦ୍ଦାରୁଣତାଂ ଗତଃ ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠେନ ସହସା ତାଡଯାମାସ ଚାପଲାତ୍
ତାଙ୍କର ପୁଅ 'ମତଙ୍ଗ' ଛୁଆଁଠୁ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ହୋଇଗଲା; ଦୁଷ୍ଟୁମିରେ ହଠାତ୍ ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲା।
ତଂ ତୁ ତୀଵ୍ରାହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗର୍ଦଭୀ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀ
ତାକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଘାତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିବା ଗର୍ଦ୍ଧଭୀ,
ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦାରୁଣଂ ନାସ୍ତି ମୈତ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ କେବେ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସଦା ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ଵକୀଯାଂ ଭଜତେ ଚାଥ ପ୍ରକୃତିଂ ମାନଵଃ ସଦା
ତଥାପି ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ଦଂଡକାଷ୍ଠଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ରାସଭୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେ ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠକୁ ଛାଡି ଗର୍ଦ୍ଧଭୀକୁ କଥା କହିଲା।
କଥଂ ମାଂ ଵେତ୍ସି ଚଂଡାଲଂ ଯାଯାଵରକୁଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ତୁମେ କିପରି ମୋତେ ଚଣ୍ଡାଳ ଭାବରେ ଜାଣିଲା, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଯାୟାବର କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛି?
ତତସ୍ତ୍ଵମସି ଚାଂଡାଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ତେନ ତେ ଗତମ୍
ତେଣୁ ତୁମେ ଚଣ୍ଡାଳ ହେଲା; ଏହି କାରଣରେ ତୁମର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମତଂଗସ୍ତୁ ପିତରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ 5.2.60.
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମତଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗର୍ଦଭ୍ଯା କଥିତଂ ସମ୍ଯକ୍ତସ୍ମାତ୍ତପ୍ସ୍ଯେ ମହତ୍ତପଃ
ଗର୍ଦ୍ଧଭୀଏ ଠିକ୍ କହିଛନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ଭାରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବି।
ସ ଗତ୍ଵା ଚ ତତୋଽରଣ୍ଯମତପ୍ଯତ ମହତ୍ତପଃ
ସେ ତାପରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ଭାରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତଂ ତଥା ତପସା ଯୁକ୍ତମୁଵାଚ ହରିଵାହନଃ ଵରଂ ଦଦାମି ତେଽହଂ ତଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଯଦିଚ୍ଛସି
ସେ ଏଭଳି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି; ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ତାହା ଚୟନ କର।'
ଦେହି ମେ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶକ୍ର ଵର ଏଷ ଵୃତୋ ମଯା
'ହେ ଶକ୍ର, ମୋତେ ଚିରକାଳୀନ ପଦବି ଦିଅ—ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ମୁଁ ଚୟନ କରିଛି।'
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତମୁଵାଚ ପୁରଂଦରଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁରନ୍ଦର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାଶମେଷ୍ଯସି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ତଦୁପାରମ ମା ଚିରମ୍
'ହେ ଦୁଷ୍ଟମନା, ତୁମେ ନଶ୍ଟ ହେବ; ଏହିଠାରେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା ବନ୍ଦ କର।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମତଂଗସ୍ତୁ ସଂଶିତାତ୍ମା ଯତ ଵ୍ରତଃ
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ମତଙ୍ଗ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ତମୁଵାଚ ତତଃ ଶକ୍ରଃ ପୁନରେଵ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ର ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନ ହି ଶକ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତୁମେଵମଚିରାନ୍ନାଶମେଷ୍ଯସି
'ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ନଶ୍ଟ ହେବ।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମତଂଗସ୍ତୁ ସଂଶିତାତ୍ମା ଦୃଢଵ୍ରତଃ 5.2.60.
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମତଙ୍ଗ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ତଦେଵ ଚ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ବଲଵୃତ୍ରହା
ପୁଣିଥରେ, ବଳ ଓ ବୃତ୍ର ନାଶକ ଏହି କଥା ଆଉ କହିଲେ।
ଅନ୍ଯଂ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ମା କୃଥାସ୍ତତ୍ସ୍ଵଯଂ ଶ୍ରମମ୍
'ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର; ଏହିପାଇଁ ଏତେ କଷ୍ଟ ନେଅ ନାହିଁ।'
ଅତିଷ୍ଠତ ଗଯାଂ ଗତ୍ଵା ସୋଂଗୁଷ୍ଠେନ ଶତଂ ସମାଃ
ସେ ଗୟାକୁ ଯାଇ, ଏକ ଠୁଣ୍ଡା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଶତ ବର୍ଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ତ୍ଵଗସ୍ଥିଭୂତୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ତତାପ ପରମଂ ତପଃ
ତାଙ୍କ ଶରୀର ଚର୍ମ ଓ ଅସ୍ଥି ମାତ୍ର ରହିଗଲା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଵରାଣାମୀଶ୍ଵରୋ ଦାତା ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ
ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାର ଅଧିପତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଦାତା।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ତାତ ହ୍ଯସତାଂ ପାପଶୀଲିନାମ୍
'ହେ ପୁତ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।'
ବ୍ରାହ୍ମଣେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯୋଗକ୍ଷେମଃ ସମାହିତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ରକ୍ଷା ନିହିତ ଅଛି।