ଏଵମୁକ୍ତୋଽଥ ଲିଂଗେନ ତାପସୋ ଗଣତାଂ ଗତଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ତାପସ ଲିଙ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ଅନ୍ଧକେନ ପୁରା ଯୁଦ୍ଧେ ସିଂହନାଦୋ ଯଦା କୃତଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ—
ଉତ୍ପନ୍ନଂ ଚ ତଦା ଲିଂଗମଶେଷାରିଵିନାଶନମ୍ ଅତଃ କଂଟେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ସେତେବେଳେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏହି କାରଣରୁ କଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଦେବତା ତିନି ଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଏହି ପାପନାଶକ ମହିମା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଶ୍ରୀଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ପଂଚାଧିକଂ ଵିଜାନୀହି ପଂଚାଶତ୍ତମମୀଶ୍ଵରମ୍
ଶ୍ରୀ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ପଞ୍ଚାଶିରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଅଧିକ, ଏହି ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣ।
ସଦ୍ଯଃକଲ୍ପେ ତ୍ଵଯା ଦେଵି ମଦର୍ଥଂ ହି ମହତ୍ତପଃ ତପସା ତଵ ରୌଦ୍ରେଣ ଦଗ୍ଧଂ ହି ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ହେ ଦେବୀ, ସଦ୍ୟଃକଳ୍ପରେ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲ; ତୁମ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ତିନି ଭୁବନ ଦହିଯାଇଥିଲା।
ଦୁଷ୍କରଂ ହି ତପୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭଗଵାଂ ଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ତୁମ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟାକୁ ଜାଣି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା—
କିଂ ପୁତ୍ରି ପ୍ରାପ୍ତୁକାମାସି କିମଲଭ୍ଯଂ ଦଦାମି ତେ
କଣ ଝିଅ, କଣ ଚାହୁଁଛ? କଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇପାରିବି?
ତ୍ଵଯା ଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୋର୍ଗୌରଵଗର୍ଭିତମ୍
ତୁମେ ତୁମ ଗୁରୁଙ୍କ ଗମ୍ଭୀର ଓ ମାନ୍ୟତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣିଲା।
ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଣାମନମ୍ରଯା ତ୍ଵଯା
ସେତେବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତୁମେ ନମ୍ରତାରେ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲା।
ସ ମାଂ ଶ୍ଯାମଲଵର୍ଣେତି ବହୁଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ଭଵଃ ଭର୍ତ୍ତା ଭୂତପତିର୍ଵଶ୍ଯଃ କଥଂ ସ୍ଯାଦିତି ମେ ତପଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ମୋତେ 'ଶ୍ୟାମଳବର୍ଣ୍ଣ' ବୋଲି କହିଥିଲେ; 'ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କିପରି ମୋର ଅଧୀନ ଭାବେ ଭର୍ତ୍ତା ହେବେ?'—ଏହି ଆଶାରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି।
ତ୍ଵଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵରାର୍ହୋ ଵରଦଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତୁମ କଥା ଶୁଣି, ଦାନଦାତା, ଦାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—
କିଯତା ଚୈଵ କାଲେନ ଵାଂଛାସିଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
କେତେ ସମୟରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ?
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ 5.2.55.
ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା ତୁମେ ଶୁଣିଲା—
କ୍ରୋଧାତ୍ସିଂହଃ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଵଦନାତ୍ତେ ଭଯାଵହଃ
ତୁମ ରୋଷରୁ ତୁମ ମୁଖରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପ୍ରୋଦ୍ଧୂତଵଲ୍ଗୁଲାଂଗୂଲୋ ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟମୁଖୋତ୍କଟଃ
ତାହାର ପୁଛ ଉଁଚା ଓ ଫୁଲିଥିଲା, ମୁହଁ ଦାଢ଼ି ଓ ଦାଂତରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସୋଽପି ସିଂହଃ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷଯିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ ସିଂହଟି ଭୋକରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ, ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଉଠିଲା।
ସ ଦହ୍ଯମାନଃ ସହସା ତେଜସା ତପସା ତଵ
ହଠାତ୍ ତୁମର ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ସେ ଜଳିଉଠିଲା।
ତତସ୍ତଵାଭୂତ୍କରୁଣା ସିଂହଂ ପ୍ରତି ଯତଵ୍ରତେ
ଏହାପରେ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ତୁମ ହୃଦୟରେ ସିଂହଟି ପାଇଁ କରୁଣା ଉପଜିଲା।
ଉତ୍ପାଦିତଂ ସ୍ତନାଭ୍ଯାଂ ତୁ ତସ୍ଯ ସିଂହସ୍ଯ କାରଣାତ
ସେଇ ସିଂହଟି ପାଇଁ, ତୁମର ଅଂକୁରୁ ଦୁଧ ବହିଲା।
ତେନୋକ୍ତଂ ଦହ୍ଯମାନେନ ମାତର୍ଦଗ୍ଧୋସ୍ମି ତେଜସା
ଜଳୁଥିବା ସିଂହଟି କହିଲା, 'ମା, ତୁମର ତେଜରେ ମୁଁ ପୁଡ଼ିଯାଉଛି।'
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁଃଖିତସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ତୁ
ତୁମ ଦୁଃଖିତ ପୁଅର କଥା ଶୁଣି,
ଅଧମଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାକାଲଵନଂ ସୁତ 5.2.55.
'ହେ ପୁଅ, ଏଠାରେ ଏକ ନିମ୍ନ ଭୂମି ଅଛି, ଯାହାକୁ ବଡ଼ କାଳବନ କୁହାଯାଏ।'
କଂଟେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସମୀପେ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
'କଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ,
ଅଂଧକାସୁରଯୁଦ୍ଧେ ଵୈ ପୀଡିତେ ଵାସଵେ ପୁରା
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଅନ୍ଧକାସୁର ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ,
ଗତୋ ମହାକାଲଵନଂ ଦୃଷ୍ଟୋ ଦେଵୋଽଥ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ବଡ଼ କାଳବନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମମତ୍ଵାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଗତା ତତ୍ର ପାର୍ଵତି
ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରୁ, ହେ ପାର୍ବତୀ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟୋ ଦିଵ୍ଯଶରୀରସ୍ତୁ ଲିଂଗସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ
ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦେଖାଗଲା।
କୃତଂ ନାମ ତ୍ଵଯା ଦେଵି ଲିଂଗସ୍ଯାସ୍ଯ ଵରାନନେ
ହେ ଦେବୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ତୁମେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ବିଧି କରିଥିଲ।
ଅତଃ ସିଂହେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଭୁଵି ଖ୍ଯାତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଉଵାଚ ତ୍ଵାଂ ଵରାରୋହେ ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତସ୍ତଦା
ଏହିକାରଣରୁ, ସିଂହେଶ୍ୱର ଦେବତା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ଦେବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ତୁମକୁ କହିଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।