ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପ୍ତଵାନ୍
ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
ଲବ୍ଧଂ ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ରାଜ୍ଯଂ ଲିଂଗସ୍ଯାସ୍ଯ ଚ ଦର୍ଶନାତ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ସେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ।
ଅତୋ ନାମ ସୁଵିଖ୍ଯାତଂ କଣ୍ଟେଶ୍ଵର ଇତି କ୍ଷିତୌ
ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ କଣ୍ଟେଶ୍ୱର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ପଶ୍ଯନ୍ତି ଦେଵଂ କଣ୍ଟେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍
ଆଜିଠାରୁ ଲୋକେ ଦେବ କଣ୍ଟେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ନୈମିଷେଥ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ଚ ପୁଷ୍କରେ ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଭଵିତା ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରୀଗଣେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ୍
ନୈମିଷ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଓ ପୁଷ୍କରରେ, ଶ୍ରୀଗଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମିଳିଥାଏ।
ଗୃହିଣୋ ଲିଂଗିନୋ ଵାପି ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଯତଵ୍ରତାଃ
ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ରେଖି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖନ୍ତି—
ଜନ୍ମାଂତରସହସ୍ରେଣ ଯତ୍ପାପଂ ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍ 5.2.54.
ହଜାର ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି—
ଦତ୍ତଂ ଜପ୍ତଂ ହୁତଂ ଚେଷ୍ଟଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ କୃତଂ ଚ ଯତ୍
ଯେଉଁ ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, କିମ୍ବା ଯେଉଁ କର୍ମ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଛି—
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ତାପସଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍
ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାପସଙ୍କୁ
ଜରାରୋଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଶୋକଵିଵର୍ଜିତଃ ଅଵଧ୍ଯଶ୍ଚାପି ସର୍ଵେଷାଂ ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ଦୂର, କାହାରି ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ଏବଂ ଯୋଗର ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋଽଥ ଲିଂଗେନ ତାପସୋ ଗଣତାଂ ଗତଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ତାପସ ଲିଙ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ଅନ୍ଧକେନ ପୁରା ଯୁଦ୍ଧେ ସିଂହନାଦୋ ଯଦା କୃତଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ—
ଉତ୍ପନ୍ନଂ ଚ ତଦା ଲିଂଗମଶେଷାରିଵିନାଶନମ୍ ଅତଃ କଂଟେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ସେତେବେଳେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏହି କାରଣରୁ କଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଦେବତା ତିନି ଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଏହି ପାପନାଶକ ମହିମା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଶ୍ରୀଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ପଂଚାଧିକଂ ଵିଜାନୀହି ପଂଚାଶତ୍ତମମୀଶ୍ଵରମ୍
ଶ୍ରୀ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ପଞ୍ଚାଶିରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଅଧିକ, ଏହି ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣ।
ସଦ୍ଯଃକଲ୍ପେ ତ୍ଵଯା ଦେଵି ମଦର୍ଥଂ ହି ମହତ୍ତପଃ ତପସା ତଵ ରୌଦ୍ରେଣ ଦଗ୍ଧଂ ହି ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ହେ ଦେବୀ, ସଦ୍ୟଃକଳ୍ପରେ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲ; ତୁମ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ତିନି ଭୁବନ ଦହିଯାଇଥିଲା।
ଦୁଷ୍କରଂ ହି ତପୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭଗଵାଂ ଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ତୁମ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟାକୁ ଜାଣି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା—
କିଂ ପୁତ୍ରି ପ୍ରାପ୍ତୁକାମାସି କିମଲଭ୍ଯଂ ଦଦାମି ତେ
କଣ ଝିଅ, କଣ ଚାହୁଁଛ? କଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇପାରିବି?
ତ୍ଵଯା ଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୋର୍ଗୌରଵଗର୍ଭିତମ୍
ତୁମେ ତୁମ ଗୁରୁଙ୍କ ଗମ୍ଭୀର ଓ ମାନ୍ୟତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣିଲା।
ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଣାମନମ୍ରଯା ତ୍ଵଯା
ସେତେବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତୁମେ ନମ୍ରତାରେ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲା।
ସ ମାଂ ଶ୍ଯାମଲଵର୍ଣେତି ବହୁଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ଭଵଃ ଭର୍ତ୍ତା ଭୂତପତିର୍ଵଶ୍ଯଃ କଥଂ ସ୍ଯାଦିତି ମେ ତପଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ମୋତେ 'ଶ୍ୟାମଳବର୍ଣ୍ଣ' ବୋଲି କହିଥିଲେ; 'ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କିପରି ମୋର ଅଧୀନ ଭାବେ ଭର୍ତ୍ତା ହେବେ?'—ଏହି ଆଶାରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି।
ତ୍ଵଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵରାର୍ହୋ ଵରଦଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତୁମ କଥା ଶୁଣି, ଦାନଦାତା, ଦାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—
କିଯତା ଚୈଵ କାଲେନ ଵାଂଛାସିଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
କେତେ ସମୟରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ?
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ 5.2.55.
ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା ତୁମେ ଶୁଣିଲା—
କ୍ରୋଧାତ୍ସିଂହଃ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଵଦନାତ୍ତେ ଭଯାଵହଃ
ତୁମ ରୋଷରୁ ତୁମ ମୁଖରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପ୍ରୋଦ୍ଧୂତଵଲ୍ଗୁଲାଂଗୂଲୋ ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟମୁଖୋତ୍କଟଃ
ତାହାର ପୁଛ ଉଁଚା ଓ ଫୁଲିଥିଲା, ମୁହଁ ଦାଢ଼ି ଓ ଦାଂତରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସୋଽପି ସିଂହଃ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷଯିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ ସିଂହଟି ଭୋକରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ, ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଉଠିଲା।
ସ ଦହ୍ଯମାନଃ ସହସା ତେଜସା ତପସା ତଵ
ହଠାତ୍ ତୁମର ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ସେ ଜଳିଉଠିଲା।
ତତସ୍ତଵାଭୂତ୍କରୁଣା ସିଂହଂ ପ୍ରତି ଯତଵ୍ରତେ
ଏହାପରେ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ତୁମ ହୃଦୟରେ ସିଂହଟି ପାଇଁ କରୁଣା ଉପଜିଲା।
ଉତ୍ପାଦିତଂ ସ୍ତନାଭ୍ଯାଂ ତୁ ତସ୍ଯ ସିଂହସ୍ଯ କାରଣାତ
ସେଇ ସିଂହଟି ପାଇଁ, ତୁମର ଅଂକୁରୁ ଦୁଧ ବହିଲା।