ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନୋ ଵ୍ଯାଧଯଃ କ୍ରୂରା ଗ୍ରହା ଭୂତାଶ୍ଚ ଦାରୁଣାଃ
ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ, କ୍ରୁର ରୋଗ, ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରହ ଓ ଦାରୁଣ ଭୂତମାନେ,
ଯେ କେଚିଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତା ଲିଂଗମାରାଧଯଂତି ଵୈ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଅଂତେ ଗତିଶ୍ଚ ସା ଦିଵ୍ଯା ଜାଯତେ ମତ୍ପ୍ରସାଦତଃ
ସେମାନଙ୍କର ଶେଷରେ ଦିବ୍ୟ ଗତି ମୋ ଦୟାରେ ମିଳେ,
ନ ତତ୍ର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଭଯଂ ନାପମୃତ୍ଯୁଭଯଂ କ୍ଵଚିତ୍
ସେଠାରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଭୟ ନାହିଁ, ନାହିଁ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁର ଭୟ।
ଏତେ ଚ ଵିଷ୍ଣୁବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ରକୁବେରଵରୁଣାଦଯଃ
ଏହାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ, ସେଥିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଂଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରିପଂଚା ଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାରେ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନାରେ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନା ନାମକ ଏହି ତିନିଶଏ ପଚାସିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ କୃତକୃତ୍ଯୋ ନରୋ ଭଵେତ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାନେ ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିପାରେ।
ଆଦ୍ଯକଲ୍ପେ ପୁରା ଦେଵି ରାଜାଭୂତ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ହେ ଦେବୀ, ଏକ ରାଜା ଥିଲେ ତାଙ୍କର ନାମ ସତ୍ୟବିକ୍ରମ।
ଵନଂ ଜଗାମ ଗହନମେକାକୀ ଶ୍ରମକର୍ଶିତଃ
ସେ ଏକାକି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅତିଶୟ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ।
ତେନର୍ଷିଣା ଵସିଷ୍ଠେନ ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରଃ ସ ଭୂପତିଃ
ସେଇ ରାଜାକୁ ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠ ଦେଖିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତପଃପ୍ରଭାଵେନ ସୂର୍ଯଵଂଶୋଦ୍ଭଵଂ ନୃପମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଜାଣିଲେ ଯେ ଏହି ରାଜା ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ସନ୍ତାନ।
ସ ନୃପଃ କଥଯାମାସ ଵସିଷ୍ଠାଯ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସେଇ ରାଜା ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁଃଖୈକାଯତନୋ ଯତଃ ଉପଦେଶପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, କାରଣ ମୁଁ ଦୁଃଖର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଇ ତୁମେ ଦୟା କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଶିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି।
ମହାକାଲଵନଂ ଭୂପ ଵ୍ରଜ ତ୍ଵଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମହାକାଳବନକୁ ଯାଅ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଶୁଭଂ ଲିଂଗଂ ପୃଥୁକେଶ୍ଵର ଦକ୍ଷିଣେ ଅସ୍ଥିଚର୍ମାଵଶେଷଂ ତୁ ଚୀରଵଲ୍କଲଧାରିଣମ୍ ।। 5.2.54.
ସେଠାର ତଟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପୃଥୁକେଶ୍ୱର ନାମକ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯାହା କେବଳ ହାଡ଼ ଓ ଚର୍ମରେ ଅବଶିଷ୍ଟ, ଚୀର ଓ ଚମଡ଼ିଆ ପିନ୍ଧିଛି।
ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଇ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ,
ଦଦର୍ଶ ତାପସଂ ତତ୍ର ଚିରଂଜୀଵିନମଵ୍ଯଯମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅବିନାଶୀ ତାପସକୁ ଦେଖିଲେ।
ତାପସେନ ନୃପୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ମିତ୍ରୋଽଯଂ ମମ ଵଲ୍ଲଭଃ
ସେ ତାପସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭାବିଲେ—'ଏହା ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ।'
ଏହ୍ଯେହି ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପ୍ରାପ୍ତୋଽସି ମେଂଽତିକେ
'ଆସ, ଆସ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେରା! ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।'
ତଦ୍ଧୁଂକାରାତ୍ତୁ ପାତାଲଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପଂଚ ଚ କନ୍ଯକାଃ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକିବା ସହିତ, ପାତାଳକୁ ଭେଦି, ପାଞ୍ଚଟି କନ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଭୃଂଗାରଂ ତୁ ଗୃହୀତ୍ଵାନ୍ଯା ନିଃସୃତା ଜଲସଂଭୃତମ୍
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଜଳ ଭରା ଭୃଙ୍ଗାର ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଵ୍ଯଜନେ ଗୃହ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ
ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣେ ହାତରେ ବିଶିଖ ଧରି ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତେନ ହୁଂକାରଶବ୍ଦେନ ଦେଵଲୋକାତ୍ସମାଗତମ୍
ସେ 'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ଦେବଲୋକରୁ କିଛି ଆସିଥିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଅନଂତରଂ ଦଦର୍ଶାଥ ଲିଂଗଂ ଜ୍ଯୋତିଷ୍କରଂ ପରମ୍
ତାହା ପରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ତପ୍ତ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ନୃପସତ୍ତମଃ 5.2.54.
ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟୋ ନୃପେଣାଥ ସ ଵିପ୍ରୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ରାଜା ପଚାରିଲେ, ତେବେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—
ଅତସ୍ତେ ଦର୍ଶିତା ମାଯା ତପସା ଦୁଷ୍କରେଣ ତୁ
ଏହି ମାୟା ତୁମକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି, ଯାହା କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ହୁଂକାରେଣ କୃତା ପୃଥ୍ଵୀ ଜଲପୂର୍ଣା ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ମାଟି ତୁରନ୍ତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।