ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତ ଚୈଵ ମହର୍ଷଯଃ
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାୟକ ଏବଂ ସାତି ମହାର୍ଷି—
ଦୈତ୍ଯାଃ ପିଶାଚା ରକ୍ଷାଂସି ଭୂତାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ସର୍ଵେ ଚତୁଷ୍ପଦାଶ୍ଚୈଵ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତାସ୍ତଦା ।। 5.2.52.
ଦୈତ୍ୟ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭୂତ, ସମସ୍ତ ଚାରିପାଏ ଚଳିଥିବା ପଶୁମାନେ ଏବଂ ତା ସମୟରେ ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ।
ଜଂଗମାନି ଚ ସତ୍ତ୍ଵାନି ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଜ୍ଜୀଵସଂଜ୍ଞକମ୍
ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଜୀବ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ନମସ୍କାର କରି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଦେହି ମେ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯଥା କୀର୍ତ୍ତିର୍ଧ୍ରୁଵା ଭଵେତ୍
ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ଯାହାର ଫଳରେ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ସଦା ଅବିଚଳ ରହିବ।
ମମାଭୀଷ୍ଟକରଂ ସ୍ଥାନଂ ନିତ୍ଯମଵ୍ଯଯମକ୍ଷଯମ୍
ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଚିରକାଳ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଥାନ।
ତତ୍ର ତେ ଭଵିତା କୀର୍ତ୍ତିଃ ଶାଶ୍ଵତୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠାରେ ତୋର କୀର୍ତ୍ତି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ୍ରିକଲ୍ପପ୍ରଭଵଂ ଲିଂଗଂ ତ୍ଵନ୍ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତିମେଷ୍ଯତି
ତିନି କଳ୍ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ଏକ ଲିଙ୍ଗ, ତୋର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ହି ମଯା ଦେଵି ଓଂକାରୋ ହୃଷ୍ଟମାନସଃ
ଏଭଳି ମୁଁ କହିଲି, ହେ ଦେବୀ, ଓଁକାର ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵେଦେଷୁ ଓଂକାରଃ କ୍ରିଯତେ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବେଦରେ ଓଁକାରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
ଲଯଂଗତୋ ଯଦୋଂକାରସ୍ତଦାପ୍ରଭୃତି ପାର୍ଵତି
ପାର୍ବତୀ, ସେ ସମୟରୁ ଓଁ ଶବ୍ଦ ଲୟରେ ଲିନ ହେଇଗଲା ।
ଯଦ୍ଯୁଗାଦିସହସ୍ରେଷୁ ଵ୍ଯତୀପାତଶତେଷୁ ଚ ତତ୍ପୁଣ୍ଯମଧିକଂ ଦେଵି ଓଁକାରେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ୍ ।।5.2.52.
ଦେବୀ, ଅନେକ ଯୁଗ ଏବଂ ଶତାଧିକ ବ୍ୟତୀପାତ କ୍ରମରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ।
ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ଚ ଵେଦେଷୁ ସମଧୀତେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଚାରିଟି ବେଦ ପଠିଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ—
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ କୃତେନ ଚ
ଜୀବନ ଭରି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରଖିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—
କରୀଷସାଧନେ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚ ପୁଣ୍ଯମନାଶକେ
ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ତୟାରି କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ପୁଣ୍ୟ ଯେତେ ମିଳେ—
ପୂଜାଯାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପୂଜାରେ ଯେତେ ଫଳ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହାର ଗଣନା କରିପାରିବା ନାହିଁ ।
କିଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଵିତ୍ତାଢ୍ଯୈଃ କିଂ ତପୋଭିଃ ସୁଦୁଷ୍କରୈଃ
ଅଧିକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ କି, କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ କି, କଣ ଲାଭ ?
ପୂଜନାତ୍ସ୍ପର୍ଶନାଦ୍ଵାପି କୀର୍ତ୍ତନାଚ୍ଛ୍ରଵଣାତ୍ତଥା
ପୂଜା କରି, ସ୍ପର୍ଶ କରି, କୀର୍ତନ କରି, ଶୁଣିଲେ—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ଦେବୀ, ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାପ ନାଶ କରିବା ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିଲି ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଓଁକାରେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ 'ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ବାହୁନ୍ପାଞ୍ଚଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ।
ପରଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଖ୍ଯାତଂ ଵିଶ୍ଵେଷୁ ଭୁଵନେଷ୍ଵପି
ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ।
ବଭୂଵ ନୃପତିଃ ପୂର୍ଵଂ ଵିଦର୍ଭାଯାଂ ଵିଦୂରଥଃ
ବିଦର୍ଭ ଦେଶରେ ପୂର୍ବେ ବିଦୂରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ ।
ଜଘାନ ତାପସଂ ସୋଽଥ ପ୍ରମାଦାନ୍ମୃଗଯା ଗତଃ
ସେ ଏକ ଦିନ ଅସାବଧାନ ଭାବରେ ଶିକାର କୁ ଯାଇ, ଏକ ତାପସକୁ ମାରିଦେଲେ ।
ମୃଗଂ ମତ୍ଵା ମହାରଣ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦେଵମୋହିତଃ
ଦେବତାଙ୍କର ମୋହରେ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମୃଗ ବୋଲି ଭାବି ମାରିଦେଲେ ।
ତତ୍ରାସୌ ଯାତନା ଘୋରାଂ ଅନୁଭୂଯାତ୍ମକାଲତଃ
ତାହାର ଫଳରେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ ।
ଅଦଶତ୍ସୋଽପି କୋପେନ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚରଣେ ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରିୟେ, କ୍ରୋଧରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦକୁ କାମଡ଼ିଦେଲେ ।
ଚ୍ଯୁତସ୍ତୁ ନରକାତ୍ସିଂହୋ ଦ୍ଵିତୀଯେଽଭୂତ୍ସୁଦାରୁଣଃ
ନରକରୁ ବହିଯାଇ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ହେଲେ ।
ପୁନର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ବଭୂଵାସୌ ତୃତୀଯେଽପି ଭଵାଂତରେ
ତୃତୀୟ ଜନ୍ମରେ, ସେ ପୁନି ବାଘ ହେଲେ ।
ତେନାପି ଵୈଶ୍ଯୋ ନିଧନଂ ନୀତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵନାଂତରେ
ସେହି ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଣିକ ମଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲର ଗଭୀର ଭାଗରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଚତୁର୍ଥେ ଽପି ଗଜୋ ଜାତଃ ସିଂହାଦ୍ଵଧମଵାପ୍ତଵାନ୍ । 5.2.53.
ଚତୁର୍ଥ ଜନ୍ମରେ ସେ ହାତୀ ହେଇ, ସିଂହର ହାତରେ ନିପାତିତ ହେଲେ।