ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପ ନଶ୍ୱ କରେ, ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଶୂଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଗୌରବମୟ ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟଖଣ୍ଡରେ ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଶୂଳେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକାବନ୍ଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଓଂକାରେଶ୍ଵର ଇତ୍ଯାଖ୍ଯା ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଓଂକାରେଶ୍ୱର, ସେ ତିନି ଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପ୍ରାକୃତେ କଲ୍ପସଂଜ୍ଞେ ତୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମଂ ମଯା
ପ୍ରାକୃତ କଳ୍ପ ନାମକ ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ, ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଏହା କରିଥିଲି।
ତତଃ ସ ପୁରୁଷୋ ଦିଵ୍ଯଃ କିଂ କରୋମୀତ୍ଯୁପସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସେ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, 'ମୁଁ କଣ କରିବି?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ।
ନିର୍ଵାଣସ୍ଯେଵ ଦୀପସ୍ଯ ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ନ ଲକ୍ଷିତା
ଯେପରି ଦୀପ ନିବା ଶେଷରେ ତାହାର ଚଳାପଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଜଣାପଡିଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଚତୁର୍ମିତ୍ଯୋତ୍ଥିତସ୍ତତଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କୁଠାରୁ ଚାରିଜଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମନାମା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକଃ
ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଋକ୍, ଯଜୁସ୍ ଓ ସାମ, ଏବଂ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ଅଂଶ।
ଓଂକାର ଇତି ତସ୍ଯାଖ୍ଯା ମଯା ଦତା ପ୍ରସାଦତଃ
ମୋର କୃପାରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ 'ଓଂକାର' ନାମ ଦେଇଥିଲି।
ହୃଦଯାତ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵଷଟ୍କାରଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ହୃଦୟରୁ 'ବଷଟ୍' ଶବ୍ଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ଷଟ୍କୁକ୍ଷିଃ ସା ତ୍ରିପାଦା ଚ ପଂଚଶୀର୍ଷୋପଲକ୍ଷିତା
ସେଠାରେ ଛଅଟି ପେଟ, ତିନୋଟି ପାଦ ଓ ପାଞ୍ଚଟି ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ।
ଗାଯତ୍ରୀ ମଧୁରାଭାଷା ସାଵିତ୍ରୀ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା ସୃଷ୍ଟିଂ କୁରୁ ମମାଦେଶାଦ୍ଵିଚିତ୍ରାମନଯା ସହ ।। 5.2.52.
ଗାୟତ୍ରୀ ମଧୁର କଥା କହେ, ସାବିତ୍ରୀ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହାଙ୍କ ସହିତ ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟି କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ରିଶିଖୋ ଭୂତ୍ଵା ହିରଣ୍ଯସଦୃଶାକୃତିଃ
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ସେ ତିନିଟି ଚୂଡ଼ା ଥିବା ଏବଂ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ଦେଵଗଣାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ଦେଵତାଃ
ପୂର୍ବରୁ ଦେବମାନେ ଏବଂ ତେତିସି ଦେବତାମାନେ—
ତେଷାଂ ଦେହେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଃ ପୁନର୍ଭଵେତ୍
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ପୁଣି ଦେଖାଦେଲା।
ସଂହୃତ୍ଯୋଂକାରମଖିଲାନ୍ସଦେଵାସୁରପନ୍ନଗାନ୍
ସେ ସବୁ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ସର୍ପମାନେ ସହିତ ଓଁକାର ସ୍ୱରକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସସର୍ଜ ସର୍ଵଭୂତାନି କଲ୍ପାଂତେ ପର୍ଵତାତ୍ମଜେ
ପର୍ବତକନ୍ୟା, କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
କର୍ତ୍ତା ଚୈଵ ଵିକର୍ତ୍ତା ଚ ସଂହର୍ତା ଚ ମହାଂସ୍ତୁ ଯଃ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବଡ଼ କର୍ତ୍ତା, ରୂପାନ୍ତର କରୁଥିବା ଓ ସମାପ୍ତି କରୁଥିବା ମହାପୁରୁଷ।
ଓଂକାରପୂର୍ଵକଂ ଜ୍ଞାନଂ ତପଶ୍ଚୋଂକାରପୂର୍ଵକମ୍
ଓଁକାର ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଓଁକାର ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ସ ଵାଯୁରିତି ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସ ପ୍ରଜାକରଃ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବାୟୁ, ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତ ଚୈଵ ମହର୍ଷଯଃ
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାୟକ ଏବଂ ସାତି ମହାର୍ଷି—
ଦୈତ୍ଯାଃ ପିଶାଚା ରକ୍ଷାଂସି ଭୂତାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ସର୍ଵେ ଚତୁଷ୍ପଦାଶ୍ଚୈଵ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତାସ୍ତଦା ।। 5.2.52.
ଦୈତ୍ୟ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭୂତ, ସମସ୍ତ ଚାରିପାଏ ଚଳିଥିବା ପଶୁମାନେ ଏବଂ ତା ସମୟରେ ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ।
ଜଂଗମାନି ଚ ସତ୍ତ୍ଵାନି ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଜ୍ଜୀଵସଂଜ୍ଞକମ୍
ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଜୀବ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ନମସ୍କାର କରି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଦେହି ମେ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯଥା କୀର୍ତ୍ତିର୍ଧ୍ରୁଵା ଭଵେତ୍
ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ଯାହାର ଫଳରେ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ସଦା ଅବିଚଳ ରହିବ।
ମମାଭୀଷ୍ଟକରଂ ସ୍ଥାନଂ ନିତ୍ଯମଵ୍ଯଯମକ୍ଷଯମ୍
ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଚିରକାଳ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଥାନ।
ତତ୍ର ତେ ଭଵିତା କୀର୍ତ୍ତିଃ ଶାଶ୍ଵତୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠାରେ ତୋର କୀର୍ତ୍ତି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ୍ରିକଲ୍ପପ୍ରଭଵଂ ଲିଂଗଂ ତ୍ଵନ୍ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତିମେଷ୍ଯତି
ତିନି କଳ୍ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ଏକ ଲିଙ୍ଗ, ତୋର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ହି ମଯା ଦେଵି ଓଂକାରୋ ହୃଷ୍ଟମାନସଃ
ଏଭଳି ମୁଁ କହିଲି, ହେ ଦେବୀ, ଓଁକାର ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵେଦେଷୁ ଓଂକାରଃ କ୍ରିଯତେ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବେଦରେ ଓଁକାରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।