ତତୋଂଽତରିକ୍ଷଗୈର୍ଦେଵି କୃତଂ ନାମ ଵରାନନେ ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଦେଵୋଽଯଂ ପୃଥୁକେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, ମନୋହର ମୁହଁ ଥିବା ଦେବୀ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଏହି ନାମ ଦେଲେ; ଆଜିଠୁ ଏହି ଦେବତା ପୃଥୁକେଶ୍ୱର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଯେ ଚ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଂତି ଦେଵେଶଂ ପୃଥୁକେଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ, ପୃଥୁକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବେ—
ଅଜ୍ଞାନାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରୁ ଯେଉଁ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ,
ଵାଚିକଂ ମାନସଂ ଵାପି କାଯିକଂ ଗୁହ୍ଯସଂଭଵମ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯାସ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରଂ ପୁଥୁକେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ୍ ।। 5.2.49.
ବାକ୍ୟ, ମନ, ଶରୀର କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତ କାରଣରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ପୃଥୁକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଂ ଵୈ ପୃଧୁକେଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପୃଥୁକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ—
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଦେଵାନାଂ ଚ ମହୀତଲେ
ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବା ପରେ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵସଂଘୈଶ୍ଚ ପୂଜିତଃ ପୃଥୁକେଶ୍ଵରଃ
ଏପରି କହି, ପୃଥୁକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ପୂଜା କଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ଦେବୀ, ଏହିପରି ପୃଥୁକେଶ୍ୱରଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରିଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ପୃଥୁକେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ଅଂଶରେ, ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ସହିତ, 'ପୃଥୁକେଶ୍ୱର ମହିମା' ନାମକ ଏକାପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଗ୍ରହବାଧା ନ ଜାଯତେ
ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ଗ୍ରହର କଷ୍ଟ ଆସେନା—
ସଂଜ୍ଞାନାମ ରଵେର୍ଭାର୍ଯା ସା ସୁତା ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ ଛାଯାମଯୀ ଚାତ୍ମନସ୍ତୁ ନିର୍ମିତା ତରସା ତଯା
ସେ ହେଲେ ସଂଜ୍ଞା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଜନା, ଶିଲ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର ଝିଅ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲେ।
ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ସାଦରେଣୈଵ ସ୍ଥୀଯତାଂ ସୂର୍ଯସଂନିଧୌ
ସେ ସମ୍ମାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ରହିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ତଦା ସଂଜ୍ଞା ଜଗାମ ଭଵନଂ ପିତୁଃ ଜନଯାମାସ ତନଯଂ ନାମତୋ ଯଃ ଶନୈଶ୍ଚରଃ
ଏପରି କହି ସେ ହୁଁଶି ଆସିଲା ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ । ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ଦେଲା ଏକ ପୁଅକୁ, ଯାହାର ନାମ ହେଲା ଶନଇଶ୍ଚର ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ଭଯଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷାଃ
ତାହାର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ଭରିଗଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋଽପି ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଗତଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ।
ଭିନ୍ନଂ ତୁ ରୋହିଣୀଚକ୍ରଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ନକ୍ଷତ୍ରମଂଡଲମ୍
ରୋହିଣୀ ଚକ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ସମସ୍ତେ ଭରିଗଲା ।
ଵାସଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ବାସବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ମର୍ଯାଦା କ୍ରିଯତାଂ ଭାନୋ ଵାର୍ଯତାଂ ପୁତ୍ର ଔରସଃ
ଭାନୁ ପାଇଁ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର, ନିଜ ପୁଅକୁ ଅଟକା ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରଵିଣା ପ୍ରୋକ୍ତମୀଦୃଶଃ 5.2.50.
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରବି ଏପରି କହିଲେ ।
ପଶ୍ଯ ମେ ଚରଣୌ ଦଗ୍ଧୌ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ଲୀଲଯା
ଦେଖ, ମୋର ପାଦ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଲାଗି ଜଳିଗଲା ।
ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରିଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି ଏହିଠାରେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ଗମ୍ଯତାଂ ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେଠାକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠି ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି ।
ଵୃତ୍ତାଂତଃ କଥିତଃ ସର୍ଵୋ ରଵିପୁତ୍ରସ୍ଯ ପାର୍ଵତି
ରବିଙ୍କ ପୁଅର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହାଯାଇଲା ।
ଅଧୋଦୃଷ୍ଟିର୍ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ଵକ୍ରାଂଗୋ ରୂପତୋଽସିତଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଭଙ୍ଗା ଆକୃତି ଓ କଳା ରୂପରେ ଦେଖିଲି ।
କିମର୍ଥଂ ଵୈ ସ୍ମୃତୋ ଦେଵ ଦେହ୍ଯାଜାଂ ମମ ଶଂକର
ହେ ଦେବ, କି ପାଇଁ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିଛ ? ହେ ଶଂକର, ମୋତେ ଜନ୍ମ ଦିଅ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ତେନ ରଵିପୁତ୍ରେଣ ପାର୍ଵତି
ପାର୍ବତୀ, ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ ରବିଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କଥା ଶୁଣିଥିଲି ।
ତେନୋକ୍ତଂ ଦେହି ମେ ସ୍ଥାନଂ ପାନମାହାରମେଵ ଚ
ସେ କହିଲେ: 'ମୋତେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ଖାଇବା ଓ ପିବା ପାଇଁ ଦିଅ ।'
ମେଷାଦିରାଶିସଂସ୍ଥଃ ସଂସ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମାସାନ୍ପ୍ରପୀଡଯ
ମେଷ ଆଦି ରାଶିରେ ରହି, ତିରିଶି ମାସ ଦୁଃଖ ଦିଅ ।
ଅଷ୍ଟମଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଜନ୍ମସଂସ୍ଥିତଃ 5.2.50.
ଅଷ୍ଟମ, ଚତୁର୍ଥ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଶି ହେଉଛି ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ।
ଏକାଦଶୋ ଵା ଷଷ୍ଠୋ ଵା ତୃତୀଯ ସ୍ଥାନଗୋଥଵା
ଏକାଦଶ, ଷଷ୍ଠ ଓ ତୃତୀୟ ରାଶି ହେଉଛି ବାସ ସ୍ଥାନ ।