ମହାକାଲଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଦେଵଗଂଧର୍ଵସେଵିତମ୍
ମହାକାଳବନ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେଠାରେ ସେବା କରନ୍ତି ।
ପ୍ରାଚୀ ସରସ୍ଵତୀ ତତ୍ର ଵାପ୍ଯାକାରା ଚ ସଂସ୍ଥିତା
ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗର ସରସ୍ୱତୀ ଏକ ପୋଖରୀ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ ।
ତତୋ ଦେଵଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ନୂପୁରମ୍
ତାପରେ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ମନରେ ନୂପୁରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଵିତା ଵଲ୍ଲଭୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ ଶଂକରସ୍ଯ ଚ 5.2.47.
ସେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବେ।
ଉଦିତାଦିତ୍ଯସଂକାଶୋ ଵିଭାଵସୁସମ ଦ୍ଯୁତିଃ
ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକିବେ।
ପ୍ରଭାଵଂ ତାଦୃଶଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୈରୁକ୍ତଂ ଵରାନନେ
ଏପରି ଶକ୍ତି ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବାଳିକୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତା ଚ କାମିକୀ ସିଦ୍ଧିର୍ନୂପୁରେଣ ଚ ଦର୍ଶନାତ୍
ନୂପୁରଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଚାହିଁଥିବା ସିଦ୍ଧି ମିଳିଛି।
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦୋ ନିତ୍ଯଂ ନୂପୁରେଶ୍ଵର ନାମତଃ
ସେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନୂପୁରେଶ୍ୱର ନାମରେ ଡାକାଯାଏ।
ନୂପୁରେଶ୍ଵରରୁଦ୍ରସ୍ଯ ତେ ଯାଂତି ପରମଂ ପଦମ୍ ଵସଂତି ମୁଦିତାଃ ସର୍ଵେ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ନୂପୁରେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଭକ୍ତମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ବିଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ବସନ୍ତି।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାରୋଗଦୁଃଖାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ରୋଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖଗୁଡିକ—
ଵାପୀ ଗଂଗାସମା ସା ତୁ ସ୍ଵଯମେଵ ଶୁଭେକ୍ଷଣେ ପ୍ରଯାଗମେତଜ୍ଜାନୀହି ଭୂଧରେଂଦ୍ରାଂଗସଂଭଵେ
ଏହି ପୋଖରି ଗଙ୍ଗା ସମାନ, ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟିବାଳିକେ; ପ୍ରୟାଗ ଏହାକୁ ଜାଣ, ପାହାଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଦେଵି ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଦେବୀ, ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜଯେନ୍ନୂପୁରେଶ୍ଵରମ୍
ଯେ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ସ୍ନାନ କରି ନୂପୁରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ 5.2.47.
ଦେବୀ, ଏହି ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ନୂପୁରେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀ ହଜାର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତି ଖଣ୍ଡରେ, ଚଉଠି ଲିଙ୍ଗର ମହିମାରେ, ନୂପୁରେଶ୍ୱରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ନନା ନାମକ ସତଚଉଠି ଅଧ୍ୟାୟ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ନ ଭଵସ୍ଯ ଭଯଂ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାନବ ଜୀବନର ଭୟ ନଥାଏ।
କଲ୍ପାଵସାନେ ପ୍ରଥମେ ପାଦ୍ମେ ପଦ୍ମନିଭେକ୍ଷଣେ ବ୍ରହ୍ମା ଵୈ ଚିଂତଯାମାସ କଥଂ ସୃଷ୍ଟିର୍ଭଵେଦିତି
କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ଆରମ୍ଭରେ, ପଦ୍ମ ଦୃଷ୍ଟିବାଳି ପଦ୍ମରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତା କଲେ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଇତ୍ଯାକୁଲିତରୂପସ୍ଯ ତସ୍ଯ ନେତ୍ରଦ୍ଵଯାତ୍ତଦା
ଏପରି ଅଶାନ୍ତ ଆକାରରୁ, ସେ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁରୁ—
ତସ୍ମାଦଶ୍ରୁକଣାଜ୍ଜାତୋ ହାରଵୋନାମ ଦାନଵଃ
ସେ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁରୁ ହାରବ ନାମକ ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଦକ୍ଷିଣାନ୍ନଯନାଜ୍ଜାତଃ କାଲକେଲୀତିଵିଶ୍ରୁତଃ
ଡାହାଣ ଚକ୍ଷୁରୁ କାଳକେଳୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲା।
କରାଲଵଦନୋ ଦୁଷ୍ଟୋ ଯମରୂପୋ ଦୁରାସଦଃ
ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ଯମଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଏବଂ ଯାଉଥିବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ।
ତୌ ତୁ ଦୈତ୍ଯୌ ସମାଗତ୍ଯ କୃତସଂକେତକୌ ତଦା
ସେହି ସମୟରେ, ସେ ଦୁଇ ଦେତ୍ୟ ଏକସাথে ଆସି, ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଭଯାଵିଷ୍ଟଃ କାଂଦିଶୀକଶ୍ଚଚାର ହ
ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଭୟରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ ଅସ୍ତିର ହୋଇ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲେ ।
ପୁରୁଷଂ ପୀତଵସନଂ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍ ଉଵାଚ କୋ ଭଵାଞ୍ଛେତେ ନିଃଶେଷେସ୍ମିଂଶ୍ଚରାଚରେ
ସେ ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପିତଳ ଶୂନ୍ୟ ଶାରୀ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଗଦା ଧରିଥିଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତରେ ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ଭାବେ ଉଭା ଅଛନ୍ତି?"
ତମୁଵାଚ ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁରହମେଵଂ ଜଗତ୍ପିତା 5.2.48.
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ପିତା ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପଦ୍ମଜସ୍ତେନ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା
ଏଭଳି ଅପରିଷ୍କୃତ କର୍ମ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିବା ପରେ, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା କଥା କହିଲେ ।
ମଯା ସୃଷ୍ଟଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବ, ଦେତ୍ୟ ଏବଂ ମାନବମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।
ଭୋକ୍ତୁକାମୌ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ସେ ଦୁଇ ଜଣେ ଭୋକରେ ଅତି ଅତିରିକ୍ତ ହୋଇ, ଖାଇବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଯଦି ତ୍ଵଂ କାରଣଂ କିଂଚିଦସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ କଥ୍ଯସେ
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଲୋକର କିଛି କାରଣ ଭାବେ କହାଯାଉଛ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଦା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୁଃଖଂ ପରସ୍ପରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦୁଃଖ ବୁଝିଲେ ।