ଋତେ ହରିକଥାଯାସ୍ତୁ ନାନ୍ଯା ଵାର୍ତ୍ତା ନିଶମ୍ଯତେ
ହରିଙ୍କ କଥା ଛାଡି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଲୋଚନା ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ,
ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଭଯାଦ୍ଵ୍ଯାଧୈରରଣ୍ଯେ ସୁଖଚାରିଣଃ
ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁରୁଥିବା ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ,
ହନ୍ଯଂତେ କ୍ଵାପି ତଦ୍ଭୀତ୍ଯା ମତ୍ସ୍ଯମାଂସାଶିନାଽପି ଵ
ତାଙ୍କର ଭୟରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମାରାଯାନ୍ତି ନାହିଁ, ମାଛ ମାଂସ ଖାଉଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ,
ସ୍ତନପାନଂ ନ କୁର୍ଵଂତି ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ହରିଵାସରମ୍ ଉପୋଷଣପରା ଜାତା ଅନ୍ଯେଷାଂ କା କଥା ନୃଣାମ୍
ହରିଙ୍କ ଦିନ ଆସିଲେ ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଧ ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଉପବାସରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ କରିବେ?
ମହାମହୋତ୍ସଵଃ ସର୍ଵୈଃ ପୁରୌକୋଭିର୍ଵିତନ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ପୌରବାସୀମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରନ୍ତି,
ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରହିତଃ ପ୍ରାଣୈରପି ଧନୈରପି
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବିହୀନ, ସେ ଜୀବନ ଓ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ଅନ୍ତ୍ଯଜା ଅପି ତଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଶଂଖଚକ୍ରାଂକଧାରିଣଃ 5.2.46.
ସେ ରାଜ୍ୟରେ ନିମ୍ନଜାତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ରର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି,
ଶୁଭାନି ଯାନି କର୍ମାଣି କ୍ରିଯଂତେଽନୁଦିନଂ ଜନୈଃ
ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଯେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି,
ଵିନା ମୁକୁଂଦଗୋଵିଂଦ ପରମାନଂଦମଚ୍ଯୁତମ୍ କୃଷ୍ଣ ଏଵ ପରୋ ବଂଧୁସ୍ତସ୍ଯାସୀଦଵନୀପତେଃ
ମୁକୁନ୍ଦ, ଗୋବିନ୍ଦ, ପରମାନନ୍ଦ ଅଚ୍ୟୁତ ବିନା—କୃଷ୍ଣ ମାନେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ,
ଏଵଂ ତସ୍ମିନ୍ମହୀପାଲେ ରାଜ୍ଯେ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରଶାସତି
ଏଭଳି ଭାବେ ସେଇ ମହୀପାଳ ରାଜ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ,
ରାଜ୍ଞା ସମର୍ଚିତଃ ସୋଽଥ ମଧୁପର୍କଵିଧାନତଃ
ରାଜା ମଧୁପର୍କ ବିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ,
ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଗୋଵିଂଦଂ ପରିପଶ୍ଯନ୍ଵିଶାଂପତେ
ବିଶ୍ୱର ନାଥ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ,
ଯୋ ଵେଦପୁରୁଷୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷୋ ହରିଃ
ଯିଏ ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ; ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ହରି।
ତନ୍ମଯଂ ପଶ୍ଯତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ତଵ ଭୂପାଲସତ୍ତମ
ହେ ରାଜାମାନ୍ୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ତାଙ୍କରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେଖୁଛ, ଏହି ଅନୁଭବ ତୁମ ପାଇଁ।
ଏଷ ଏଵ ହି ସାରୋଽତ୍ର ସଂସାରେ କ୍ଷଣଭଂଗୁରେ
ଏହି ଅସ୍ଥିର ସଂସାରରେ, ଏହି ଅନୁଭବଟି ହିଁ ସାର୍ଥକତା।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ହି ଯଃ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମେକଂ ସଦା ଭଜେତ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ କଥା ଛାଡ଼ି, ସଦା ଏକମାତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜନ କରେ,
ହୃଷୀକେଶେ ହୃଷୀକାଣି ଯସ୍ଯ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ଗତାନ୍ଯହୋ 5.2.46.
ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ହୃଷୀକେଶଙ୍କରେ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଯାଇଛି—ଏହା କେତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!
ଯୌଵନଂ ଧନମାଯୁଷ୍ଯଂ ଜଲଂ ପଦ୍ମଦଲେ ଯଥା
ଯୁବାବୟସ, ଧନ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ—ଏହାମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ପାଣି ପରି।
ଵାଚି ଚେତସି କର୍ଣେଽଥ ଯସ୍ଯ ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ନିର୍ଵ୍ଯାଜପ୍ରଣିଧାନେନ ଶୀଲଯିତ୍ଵା ଶ୍ରିଯଃପତିମ୍
ଯାହାଙ୍କର କଥା, ମନ ଓ କାନରେ ଶ୍ରୀଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ବିରାଜିତ, ସେମାନେ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ପୁରୁଷୋତ୍ତମତାଂ କୋ ନ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵମିଵ ଭୂତଲେ ଉପକର୍ତୁମନା ବ୍ରୂଯାଂ ତନ୍ନିଶାମଯ ଭୂପତେ
ଏ ପୃଥିବୀରେ କିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ହେବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମେ ହେଲେ, ହେ ରାଜା? ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଶୁଣ।
ମାଲାଵିଦ୍ଯାଧରସୁତା ନାମ୍ନା ମଲଯଗଂଧିନୀ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନ୍ୟ ମାଳାର କନ୍ୟା, ନାମ ମଲୟଗନ୍ଧିନୀ।
କପାଲକେତୁପୁତ୍ରେଣ ଦାନଵେନ ବଲୀଯସା
ତାକୁ କପାଳକେତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଦଳିଛି।
ପାତାଲେ ଚଂପକାଵତ୍ଯାଂ ନଗର୍ଯାଂ ସାସ୍ତି ସାଂପ୍ରତମ୍
ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାତାଳର ଚମ୍ପକାବତୀ ନଗରରେ ରହୁଛି।
ଦୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିଜ୍ଞପ୍ତୋ ଯଥା ତଚ୍ଚ ନିଶାମଯ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ପ୍ରଣାମ କଲି, ଏବଂ ମୋର ଅନୁରୋଧ ରଖିଲି; ଏହା କିପରି ହେଲା, ଶୁଣ।
ବାଲକ୍ରୀଡନକାସକ୍ତାଂ ମାଂ ଜହ୍ରେ ତ୍ରସ୍ତମାନ ସାମ୍
ମୁଁ ଶିଶୁ ଖେଳରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲି, ଭୟଭୀତ ହେବାବେଳେ ସେ ମୋତେ ଧରିନେଲା।
ସ ସ୍ଵତ୍ରିଶୂଲଘାତେନ ମ୍ରିଯତେ ନାନ୍ଯଥା ରଣେ
ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳର ଘାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାତ୍ର ମରିପାରିବ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।
ଯଦି କୋପି କୃତଜ୍ଞୋ ମାଂ ହତ୍ଵେମଂ ଦୁଷ୍ଟଦାନଵମ୍ 5.2.46.
ଯଦି କେହି କୃତଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ମାରି ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଦେଇଥାଏ,
ଯଦ୍ଯତ୍ରୋପଚିକୀର୍ଷୁସ୍ତ୍ଵଂ ରକ୍ଷ ମାଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନଵାତ୍ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋ ଯୁଵା ଧୀମାନ୍ପୁତ୍ରି ତ୍ଵାଂ ପରିଣେଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ କରିବାକୁ ଚାହ, ମୋତେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବରୁ ରକ୍ଷା କର; ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଯୁବକ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏକଜଣ ତୁମକୁ ବିବାହ କରିବ।
ଆତୃତୀଯାତିଥି ଯଥା ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତଥ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେପରି ତୃତୀୟ ଦିନର ଅତିଥିର କଥା ସତ୍ୟ ମନାଯାଏ, ସେପରି ଏହି କଥା ସଫଳ ହେଉ।
ଇତି ତଦ୍ଵଚନାଦ୍ରାଜନ୍ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିପରାଯଣମ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜା, ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେଲେ।