ଅତୋଽଵସ୍ଥାମିମାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂ କୁର୍ଯାମବଲା ଯତଃ
ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଆସିପାରିଛି, ମୁଁ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ କଣ କରିପାରିବି?
ତଦା ହିତଂ ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୁର୍ଵେ ତଦଵିଚାରିତମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହିବି; ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା ନକରି କରିବି।
ଯାଵଦାସ୍ଯଂ ଗତାସ୍ମ୍ଯସ୍ଯ ଯାଵତ୍ଖସ୍ଥୋ ନ ଭୂମିଗଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହାର ମୁହଁରେ ଅଛି ଏବଂ ସେ ଆକାଶରେ ଅଛି, ଭୂମିରେ ନୁହଁ—
ଇତି ପତ୍ନୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥା ସ କୃତଵାନ୍ଖଗଃ
ପତ୍ନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ପକ୍ଷୀ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତେନ ଚୀତ୍କରଣେନାଥ ମୁକ୍ତା ସା ମୁଖସଂପୁଟାତ
ସେ ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା, ସେ ପକ୍ଷୀ ପତ୍ନୀ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀର ମୁହଁରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିପଦ୍ଯପି ଚ ପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ନ ସଂତ୍ଯାଜ୍ଯଃ କ୍ଵଚିଦୁଦ୍ଯମଃ
ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ କେବେ ଉଦ୍ୟମକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।
କ୍ଵ ଚ ଦ୍ଵଯୋସ୍ତଥାଭୂତଂ ଦୂରେ ମୋକ୍ଷଣମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏପରି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦୂର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ମୁକ୍ତି କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ?
ତସ୍ମାଦ୍ଭାଗ୍ଯାନୁସାରେଣ ଫଲତ୍ଯେଵ ସଦୋଦ୍ଯମଃ
ସେଥିପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଉଦ୍ୟମ ସଦା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ତୌ କାଲଯୋଗେନ ଜଂବୂମାର୍ଗେ ମୃତୌ ତଦା
ତାପରେ, ସମୟର ଯୋଗରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଜାମ୍ବୁ ମାର୍ଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯଶେଷେ ତଦା ଜାତୋ ଗଂଧର୍ଵତନଯଃ ଶୁଭଃ 5.2.45.
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଅବଶେଷ ରହିଥିବାବେଳେ, ଏକ ଶୁଭ ଗନ୍ଧର୍ବ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅନେକଵିଦ୍ଯାନିଲଯଃ କଲାକୌଶଲଭାଜନମ୍
ସେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ନିଯମଂ ଚାପି ଜଗ୍ରାହ ଵିଜିତେଦ୍ରିଯମାନସଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜୟ କରିଥିଲା।
ପରଯୋଷିତ୍ସମାସକ୍ତିରାଯୁଃ କୀର୍ତିଂ ର୍ବଲଂ ସୁଖମ୍
ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଜୀବନ, କୀର୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ସୁଖକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଅପରଂ ଚାପି ନିଯମଂ ସ ଶୁଚିଷ୍ମାନ୍ସମାଦଦେ
ସେ ଶୁଚିତ୍ୱ ରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।
ସମସ୍ତପୁଣ୍ଯନିଲଯଃ ସମସ୍ତାର୍ଥପ୍ରକାଶକଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ କାମନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି।
ଯାଵଚ୍ଛରୀରଂ ନିରୁଜଂ ଯାଵନ୍ନେଦ୍ରିଯଵିପ୍ଲଵଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶରୀର ରୋଗମୁକ୍ତ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଶାନ୍ତ ଅଛି,
ଇତ୍ଥଂ ମଂଦାରଦାମିଃ ସ କାଶ୍ଯାଂ ପରିମଲାଲଯଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମନ୍ଦାରଦାମି, ଯାହାର ସୁଗନ୍ଧ କାଶୀରେ ବ୍ୟାପିଛି,
ପାରାଵତ୍ଯପି ସଂଜାତା ରତ୍ନଦୀପସ୍ଯ ମଂଦିରେ
ସେ ପାରାବତୀରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରତ୍ନଦୀପର ମହଳରେ।
ସମସ୍ତନାଗକନ୍ଯାନାଂ ରୂପଶୀଲକଲାଗୁଣୈଃ
ସମସ୍ତ ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରୂପ, ଚରିତ୍ର, କଳା ଓ ଗୁଣରେ,
ତସ୍ଯାଃ ସଖୀଦ୍ଵଯଂ ଚାସୀଦେକା ନାମ୍ନା ପ୍ରଭାଵତୀ 5.2.45.
ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସଖୀ ଥିଲେ; ଏକଜଣଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଭାବତୀ।
ସ୍ଵଦେହାଦନପାଯିନ୍ଯୌ ଛାଯାକାଂତୀ ଯଥା ତଥା
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ଯେପରି ଛାୟା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶରୀରକୁ ଛାଡ଼ିନଥାଏ।
ସା ତୁ ବାଲ୍ଯେ ଵ୍ଯତିକ୍ରାଂତେ କିଂଚିଦୁଦ୍ଭିନ୍ନଯୌଵନା
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁବାସ୍ତା ଶେଷ ହେଲା, ଏବଂ ଯୁବାବସ୍ତାର ପ୍ରଥମ ଫୁଲିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା,
ପିତସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଂ କାଶ୍ଯାମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଦିନେଦିନେ
ତାଙ୍କର ପିତା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ପ୍ରତିଦିନ କାଶୀରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ନାଗକୁମାରୀ ସା ସଖୀଦ୍ଵଯସମନ୍ଵିତା
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେ ନାଗକୁମାରୀ, ଦୁଇଜଣ ସଖୀ ସହିତ,
ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରୈଃ ସୁକୁସୁମୈଃ ସୁଶୁଭୈରି ଷ୍ଟଗଂଧିଭିଃ
ମୋତେ ନୂତନ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ।
ତିସ୍ରୋଽପି ଗୀତଂ ଗାଯଂତି ଲଲିତଂ ଚୈଵ ସୁସ୍ଵରମ୍
ତିନିଜଣେ ମିଶି ସୁନ୍ଦର ଓ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ।
ଵୀଣାଵେଣୁମୃଦଂଗାଂଶ୍ଚ ଲଯତାଲଵିଚକ୍ଷଣାଃ
ଲୟ ଓ ତାଳରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେମାନେ ବୀଣା, ବାଁସୀ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ରେ ରାଗ ଚାଲାଇଥିଲେ।
ଇତ୍ଥମାରାଧଯଂତୀଶଂ ତିସ୍ରୋ ନାଗକୁମାରିକାଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ତିନି ନାଗକୁମାରୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରାତଶ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତାଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୀର୍ଥେ ପିଲିପିଲେ ଶୁଭେ
ଚତୁର୍ଥୀର ସକାଳେ, ସେମାନେ ପିଲିପିଲେର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ସୁପ୍ତାସୁ ତାସୁ ସ ଶିଵସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ଶଶିଭୂଷଣଃ 5.2.45.
ସେମାନେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଶିବ ଦେଖାଦେଲେ।