ସୋଽପି କ୍ଷେମଃ ସୁଗତିନା ଯଶସା ସହ ଵାଂଛ୍ଯତେ
ସେ ମଙ୍ଗଳ, ସୁଭାଗ୍ୟ ଓ ଖ୍ୟାତି ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା।
ତଦ୍ଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପୁଂଭିର୍ନୀତିମାର୍ଗଂ ପ୍ରଵର୍ତିଭିଃ ନ ଵ୍ରଜିଷ୍ଯସି ଚେତ୍ପ୍ରାତସ୍ତତୋ ମାଂ ସଂସ୍ମରିଷ୍ଯସି
ଏହି ଖ୍ୟାତି ନୀତିର ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଆନ୍ତି; ତୁମେ ପ୍ରଭାତରେ ବାହାରିଯିବାକୁ ନ ଚାହିଲେ, ତେବେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽପି ସ ଵୈ ପତ୍ନ୍ଯା ପାରାଵତ୍ଯା ସୁମେଧଯା
ଏଭଳି ବୁଦ୍ଧିମତୀ ପତ୍ନୀ ପାରାବତୀ କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶୁଣିଲେ।
ଅଥୋଷସି ସମାଗତ୍ଯ ଶ୍ଯେନେନ ବଲିନା ତଦା
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୟେନ ଆସିଲା।
ଦିନାନି କତିଚିତ୍ତତ୍ରାତିଷ୍ଠଚ୍ଛଯେନୋ ମହାବଲଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୟେନ କିଛି ଦିନ ସେଠାରେ ରହିଲା।
କିଂ ଵା ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ କିଂ ଵା ନିର୍ଯାହି ମେ ଗିରା ଵିଧିରେଵ ହି ସାହାଯ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍ତଵ ନୋଦିତମ୍
ମୂଢ଼ ମନ, ଚାହୁଁଛୁ ଯୁଦ୍ଧ କର, କିମ୍ବା ମୋ କଥା ଶୁଣି ବାହାରିଯାଅ; କାରଣ ଭାଗ୍ୟ ଛଡ଼ା କେହି ସହଯୋଗ କରେନାହିଁ, କଥା କହିଲେ କିଛି ହୁଏନା।
ଇତ୍ଥଂ ଶ୍ଯେନେନ ସ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପତ୍ନ୍ଯା ସ ସହିତଃ ଖଗଃ
ଏପରି ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ କହିବା ପରେ, ସେ ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏକଠି ରହିଲେ।
କ୍ଷୁଧିତସ୍ତୃଷିତଃ ସୋଽଥ ଶ୍ଯେନେନ ବଲିନା ଧୃତଃ
ତାପରେ, ଭୋକା ଓ ପିଆସା ହୋଇଥିବା ସେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଲେ।
ତାଵାଦାଯୋଡ୍ଡଯାଂଚକ୍ରେ ଶ୍ଯେନୋ ଵ୍ଯୋମନି ସତ୍ଵରମ୍
ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଉଠାଇନେଲେ।
ଅଥ ପତ୍ନ୍ଯା କଲରଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତତ୍ର ସୁମେଧଯା 5.2.45.
ସେଠାରେ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ପତ୍ନୀ ଦୁଃଖର ସ୍ବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଅତୋଽଵସ୍ଥାମିମାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂ କୁର୍ଯାମବଲା ଯତଃ
ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଆସିପାରିଛି, ମୁଁ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ କଣ କରିପାରିବି?
ତଦା ହିତଂ ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୁର୍ଵେ ତଦଵିଚାରିତମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହିବି; ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା ନକରି କରିବି।
ଯାଵଦାସ୍ଯଂ ଗତାସ୍ମ୍ଯସ୍ଯ ଯାଵତ୍ଖସ୍ଥୋ ନ ଭୂମିଗଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହାର ମୁହଁରେ ଅଛି ଏବଂ ସେ ଆକାଶରେ ଅଛି, ଭୂମିରେ ନୁହଁ—
ଇତି ପତ୍ନୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥା ସ କୃତଵାନ୍ଖଗଃ
ପତ୍ନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ପକ୍ଷୀ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତେନ ଚୀତ୍କରଣେନାଥ ମୁକ୍ତା ସା ମୁଖସଂପୁଟାତ
ସେ ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା, ସେ ପକ୍ଷୀ ପତ୍ନୀ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀର ମୁହଁରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିପଦ୍ଯପି ଚ ପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ନ ସଂତ୍ଯାଜ୍ଯଃ କ୍ଵଚିଦୁଦ୍ଯମଃ
ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ କେବେ ଉଦ୍ୟମକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।
କ୍ଵ ଚ ଦ୍ଵଯୋସ୍ତଥାଭୂତଂ ଦୂରେ ମୋକ୍ଷଣମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏପରି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦୂର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ମୁକ୍ତି କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ?
ତସ୍ମାଦ୍ଭାଗ୍ଯାନୁସାରେଣ ଫଲତ୍ଯେଵ ସଦୋଦ୍ଯମଃ
ସେଥିପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଉଦ୍ୟମ ସଦା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ତୌ କାଲଯୋଗେନ ଜଂବୂମାର୍ଗେ ମୃତୌ ତଦା
ତାପରେ, ସମୟର ଯୋଗରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଜାମ୍ବୁ ମାର୍ଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯଶେଷେ ତଦା ଜାତୋ ଗଂଧର୍ଵତନଯଃ ଶୁଭଃ 5.2.45.
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଅବଶେଷ ରହିଥିବାବେଳେ, ଏକ ଶୁଭ ଗନ୍ଧର୍ବ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅନେକଵିଦ୍ଯାନିଲଯଃ କଲାକୌଶଲଭାଜନମ୍
ସେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ନିଯମଂ ଚାପି ଜଗ୍ରାହ ଵିଜିତେଦ୍ରିଯମାନସଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜୟ କରିଥିଲା।
ପରଯୋଷିତ୍ସମାସକ୍ତିରାଯୁଃ କୀର୍ତିଂ ର୍ବଲଂ ସୁଖମ୍
ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଜୀବନ, କୀର୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ସୁଖକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଅପରଂ ଚାପି ନିଯମଂ ସ ଶୁଚିଷ୍ମାନ୍ସମାଦଦେ
ସେ ଶୁଚିତ୍ୱ ରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।
ସମସ୍ତପୁଣ୍ଯନିଲଯଃ ସମସ୍ତାର୍ଥପ୍ରକାଶକଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ କାମନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି।
ଯାଵଚ୍ଛରୀରଂ ନିରୁଜଂ ଯାଵନ୍ନେଦ୍ରିଯଵିପ୍ଲଵଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶରୀର ରୋଗମୁକ୍ତ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଶାନ୍ତ ଅଛି,
ଇତ୍ଥଂ ମଂଦାରଦାମିଃ ସ କାଶ୍ଯାଂ ପରିମଲାଲଯଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମନ୍ଦାରଦାମି, ଯାହାର ସୁଗନ୍ଧ କାଶୀରେ ବ୍ୟାପିଛି,
ପାରାଵତ୍ଯପି ସଂଜାତା ରତ୍ନଦୀପସ୍ଯ ମଂଦିରେ
ସେ ପାରାବତୀରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରତ୍ନଦୀପର ମହଳରେ।
ସମସ୍ତନାଗକନ୍ଯାନାଂ ରୂପଶୀଲକଲାଗୁଣୈଃ
ସମସ୍ତ ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରୂପ, ଚରିତ୍ର, କଳା ଓ ଗୁଣରେ,
ତସ୍ଯାଃ ସଖୀଦ୍ଵଯଂ ଚାସୀଦେକା ନାମ୍ନା ପ୍ରଭାଵତୀ 5.2.45.
ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସଖୀ ଥିଲେ; ଏକଜଣଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଭାବତୀ।