ସ୍ମରିଷ୍ଯତି ଚ ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଭାତେ ଚୋତ୍ତରେଶ୍ଵରମ୍
ଏବଂ ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉତ୍ତରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ହେଉଛି ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ମୋର ଶକ୍ତି, ଯାହା ତୁମକୁ କହିଲି।
ଶ୍ରୀଦେଵଦେଵ ଉଵାଚ । ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିରଵାପ୍ଯତେ
ଶ୍ରୀଦେବଦେବ କହିଲେ — ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
ଇତିହାସମିହାସୀଦ୍ଯତ୍ପୀଠେ ଵିରଜସଂଜ୍ଞକେ
ଏହି ପୁରୁଣା କଥାଟି ଭିରଜା ନାମକ ପୀଠରେ ଘଟିଥିଲା।
ନାନାଭଂଗିଗଵାକ୍ଷାଢ୍ଯେ ରତ୍ନସାନାଵିଵାପରେ
ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜାନଲା ଓ ତୋରଣା ରହିଛି, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ପାର୍ଵଣେନ ଶଶାଂକେନ ଖେଦାଦିଵ ସମାସିତେ
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ, ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଥିବା ପରି।
ପ୍ରାତଃ ସାଯଂ ଚ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ କୁର୍ଵ ନ୍ନିତ୍ଯପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ପ୍ରଭାତ, ସଂଧ୍ୟା ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ — ଏହି ସମୟରେ ସଦା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ।
ରଜଃପ୍ରାସାଦସଂଲଗ୍ନଂ ଦୂରୀକୁର୍ଵଦ୍ଦିଶୋ ଦଶ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେତି ଚ ତଥା ତଯୋଃ କର୍ଣାତିଥୀଭଵେତ୍
ମହଳରେ ଲାଗିଥିବା ଧୂଳି ଦଶଦିଗକୁ ଦୂରେଇଦିଏ, ଏହିଠାରୁ ଏହାକୁ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ବିଷୟରେ ଯିଏ ଶୁଣେ, ସେ ଶ୍ରବଣରେ ଅତିଥି ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଵିଧାନି ଵାଦ୍ଯାନି ଶଂଭୁପ୍ରୀତିକରାଣ୍ଯଲମ୍
ଚାରି ପ୍ରକାର ମଧୁର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଏଠି ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ଝଙ୍କାରି ଉଠେ।
ମଂଗଲାରାତ୍ରିକଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଂ ପକ୍ଷିଣୋସ୍ତଯୋଃ
ମଙ୍ଗଳ ଦୀପ ରାତିରେ ଜଳାଯାଏ, ଏବଂ ତିନିବେଳା — ପ୍ରଭାତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଓ ସଂଧ୍ୟାରେ — ସେଇ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ ପାଇଁ ଉପଚାର ହୁଏ।
ପ୍ରାଣଯାତ୍ରାଂ ଵିହାଯାପି କଦାଚିତ୍ସ୍ଥିରମାନସୌ
କେବେ କେବେ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଛାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ ମନେ ରହିଥାନ୍ତି।
ତତ୍ରାସକୃଜ୍ଜନାକୀର୍ଣଂ ପ୍ରାସାଦଂ ପରିତୋଽଵନୌ 5.2.45.
ସେଠାରେ ପ୍ରାସାଦ ସବୁବେଳେ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରୁ ଘେରାଯାଇଥାଏ।
ଦେଵଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ ଵିଷ୍ଣୁଦେହୋଦ୍ଭଵଂ ଜଲମ୍
ଦେଉଳର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ ଅଛି।
ତଯୋରିତ୍ଥଂ ଵିଚରତୋସ୍ତ୍ରିଲୋଚନସମୀପତଃ
ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଏଭଳି ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ତିନିନୟନଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିଲେ।
ଅଥ ଦେଵାଲଯସ୍କଂଧେ ଗଵାକ୍ଷାଂତର୍ଗତୌ ଚ ତୌ
ତାପରେ, ଦେଉଳର କାନ୍ଧରେ ଥିବା ଜାନଲା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଚ୍ଚ ପାରାଵତଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ ଶ୍ଯେନଃ ପରିଜିଘୃକ୍ଷଯା
ସେଇ ପାରାବତ ଦୁଇଟିକୁ ଏକ ଚିଲି ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା।
ତତୋ ଵିଲୋକଯାମାସ ତଦାଗମଵିନିର୍ଗମୌ
ତାପରେ ସେ ସେମାନଙ୍କର ଆସିବା ଓ ଯିବା ଦେଖିଲା।
କେନାଧ୍ଵନା ଚ ନିର୍ଯାତଃ କିଂକାଲେ କୁରୁତଶ୍ଚ କିମ୍
କେଉଁ ପଥରେ ସେମାନେ ଯାଇଥିଲେ, କେଉଁ ସମୟରେ, ଏବଂ କଣ କରୁଥିଲେ?
ଦୁର୍ବଲୋଽପ୍ଯାକଲଯିତୁଂ ସହସାରିର୍ନ ଶକ୍ଯତେ
ଦୁର୍ବଳ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ତୁରନ୍ତ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ କର୍ମ ସିଦ୍ଧ୍ଯେନ୍ନୃପତେର୍ଦୁଗେଣୈକେନ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ ସ୍ଵତଂତ୍ରଂ ଯଦି ଦୁର୍ଗଂ ସ୍ଯାଦପମାର୍ଗପ୍ରକାଶକମ୍
ରାଜାଙ୍କ କାମ କେବଳ ଗୋଟିଏ କିଲ୍ଲାରେ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ; ଯଦି କିଲ୍ଲା ସ୍ୱାଧୀନ ହୁଏ, ତେବେ ଗୁପ୍ତ ପଥ ଖୋଲିପଡ଼େ।
ଇତି ଦୁର୍ଗେ ବଲଂ ଶଂସଞ୍ଛ୍ଯେନୋ ରୋଷାରୁଣେକ୍ଷଣଃ
ଏହିପରି ଦୁର୍ଗରେ, ରୋଷରେ ଲାଲ୍ ଆଖି ହୋଇଥିବା ଚିଲିକା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାର କଲେ।
ଅଥ ପାରାଵତୀ ଦକ୍ଷା ଵିପକ୍ଷକ୍ଷପଣେକ୍ଷଣମ୍ 5.2.45.
ତାପରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ପାରାବତୀ କହିଲେ।
ତଵ ଦୃଗ୍ଵିଷଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ଯେନୋଽଯଂ ପ୍ରବଲୋ ରିପୁଃ
ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ଚିଲିକା ପହଞ୍ଚିଯାଇଛି।
ସ ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ ପାରାଵତ୍ଯାଶ୍ଚ ସତ୍ପତିଃ
ପାରାବତୀଙ୍କର ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ପାରାବତୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।
ପାରାଵତ ଉଵାଚ କତି ନାମ ନ ସଂତୀହ ସୁଭଗେ ଵ୍ଯୋମଚାରିଣଃ
ପାରାବତ କହିଲେ: ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏଠାରେ କେତେ ଜଣେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି?
କତି ଚୈଵ ନ ପଶ୍ଯଂତି ନୌ ସୁଖସ୍ଥାଵିହ ପ୍ରିଯେ
ଏଠାରେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଯେଉଁମାନେ ସୁଖରେ ଅଛୁ, ସେମାନଙ୍କୁ କେତେ ଜଣେ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି, ପ୍ରିୟା?
ଇତ୍ଥଂ ପାରାଵତଵରାଚ୍ଛୁତ୍ଵା ପାରାଵତୀ ଵଚଃ
ପାରାବତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପାରାବତୀ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ହିତଵତ୍ଯୋପଦିଶ୍ଯାପି ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା
ସେ ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ଅନ୍ଯେଦ୍ଯୁରପ୍ଯଥାଯାତଃ ଶ୍ଯେନଃ ପଶ୍ଯନ୍ସ ଦଂପତୀ
ପରେ ଦିନେ, ଚିଲିକା ପୁଣି ଆସିଲେ, ସେ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ମଂଡଲଗତ୍ଯା ସ ପ୍ରାସାଦଂ ପରିତୋ ଭ୍ରମନ୍
ତାପରେ, ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ ଉଡ଼ି, ସେ ପ୍ରାସାଦକୁ ଘେରି ଘେରି ଚାଲିଲେ।