ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେଂଽଗାରକେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡରେ ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଂଶରେ ଅଙ୍ଗାରକେଶ୍ୱର ମହିମା ବିଷୟରେ ତିରାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସମୀହିତଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମନଚାହିଁ ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
ପୁରା ନିଯୁକ୍ତାଃ ଶକ୍ରେଣ ଯେ ମେଘା ଵୃଷ୍ଟିକାରକାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ମେଘମାନେକୁ ବର୍ଷା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଏକାର୍ଣଵେ ତତୋ ଜାତେ ଦେଵା ଭୀତା ଵରାନନେ
ତାପରେ ଏକ ମହାସାଗର ହେବା ପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ନୈଵାପ୍ଯାଯନମସ୍ମାକଂ ଵିନା ହୋମେନ ଜାଯତେ
ଆମ ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଛାଡ଼ି ଆଉ କୌଣସି ଉପାୟରେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ।
ତେଷାଂ ଵଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମଃ କାମାନ୍ଯଜ୍ଞାଦିପୂଜିତାଃ
ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଷ୍ଵୀଂ ଜଲେ ମଗ୍ନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ପୃଥିବୀକୁ ପାଣିରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଏକାର୍ଣଵା ମହୀ ଜାତା ଵିନଷ୍ଟାଃ କ୍ରତଵଃ ପ୍ରଭୋ
ପୃଥିବୀ ଏକ ମହାସାଗରରେ ପରିଣତ ହେଲା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଜ୍ଞ ଓ କ୍ରତୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।
ଅକାଲେ ପ୍ରଲଯଃ କସ୍ମାନ୍ନିମଗ୍ନା ପୃଥିଵୀ ଜଲେ
ଏହି ଅସମୟରେ କାହିଁକି ପ୍ରଳୟ ହେଲା, କାହିଁକି ପୃଥିବୀ ପାଣିରେ ଡୁବିଗଲା?
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ହୃଦଯେ ସସ୍ମାର ବଲସୂଦନମ୍ 5.2.44.
ଏପରି ଭାବି ହୃଦୟରେ, ସେ ବଳସୂଦନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନମ ସ୍କୃତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋକ୍ତସ୍ତଦା ଶକ୍ରଃ କିମର୍ଥଂ ପ୍ଲାଵିତା ମହୀ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପଚାରିଲେ, 'କିଏ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ବନ୍ୟାରେ ଡୁବିଗଲା?'
ତତଃ ସର୍ଵେ ସମାହୂତା ମେଘାଃ ଶକ୍ରେଣ ପାର୍ଵତି
ତାପରେ ସମସ୍ତ ମେଘମାନେକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଡାକିଲେ, ହେ ପାର୍ବତୀ।
ପିତାମହେନ ଶକ୍ରେଣ ମର୍ଯାଦା ଚ କୃତା ତଦା
ସେଇ ସମୟରେ ପିତାମହ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।
ଗଜାକାରୈସ୍ତତୋ ମେଘୈଃ ସହସ୍ରୈର୍ଦଶଭିର୍ଵୃତଃ
ତାପରେ ହାତୀ ଆକୃତିର ଦଶ ହଜାର ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଲେ।
ଶରଭଃ ପଶ୍ଚିମାମାଶାଂ ସହସ୍ରାଧିପତିଃ କୃତଃ
ଶରଭଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ହଜାର ମେଘର ଅଧିପତି ବନାଯାଇଥିଲା।
ଉତ୍ତରସ୍ଯାଂ ଦିଶି ତଦା ପ୍ରଭୁତ୍ଵେ ସଂପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଶାସନରେ ବସିଥିଲେ।
ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲେ ଚ ଵର୍ଷଧ୍ଵଂ ନକ୍ଷତ୍ରୈର୍ଜଲଜୈଦ୍ରୁତମ୍
ବର୍ଷା ଋତୁରେ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଜଳବହା କଳାମେଘର ଚଳାଚଳରେ ଭାରି ବର୍ଷା ପଡ଼ିଥାଏ।
ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥେତି କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ— 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଏଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ ଲୋକେ ମର୍ଯାଦାଯାଂ ସ୍ଥିତା ଘନାଃ 5.2.44.
ଏଭଳି ଭାବେ ସଂସାରରେ ନିୟମ ଥିଲାବେଳେ ମେଘମାନେ ନିଜ ସୀମାରେ ରହିଲେ।
କ୍ରୂରଗ୍ରହୈରଥୋ ରୁଦ୍ଧାସ୍ତେ ମେଘା ଵୃଷ୍ଟିକାରକାଃ
ତାପରେ, ସେଇ ବର୍ଷା ଆଣୁଥିବା ମେଘମାନେ କ୍ରୁର ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ପାଇଲେ।
ପୀଡିତାଃ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଵାସଵଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେମାନେ ବାସବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ମେଘାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂତ୍ର ସ୍ତୋ ଵାସଵସ୍ତଦା ଗ୍ରହାଣାମସମର୍ଥୋଽହଂ ସର୍ଵଦୈଵ ପଯୋଧରାଃ
ମେଘମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବାସବ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସଦା ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ବିପରୀତ କିଛି କରିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ବର୍ଷା ଆଣୁଥିବା ମେଘମାନେ।'
ଅହଂ ରାଜ୍ଯାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କୃତଃ କ୍ରୂରଗ୍ରହୈଃ ପୁରା
'ମୁଁ ପୂର୍ବେ ସେଇ କ୍ରୁର ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିଲି।'
ମମ ମାନ୍ଯାଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ଗ୍ରହା ଏଵ ଯତୋଧିକାଃ
'ସେଇ ଗ୍ରହମାନେ ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ଓ ପୂଜ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଭୂମୌ ସଂଜାତା ଶତଵାର୍ଷିକୀ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଗଲା।
ଅସ୍ଥିକଂକାଲଶକଲା ଶ୍ଵେତପର୍ଵତସନ୍ନିଭା
ହାଡ଼, ଖୋପଡ଼ି ଓ ହାଡ଼ର ଟୁକୁଡ଼ା, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଧଳା ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ପୁନର୍ଭୀତା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୁଣିଥରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଅନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ପୀଡିତଂ ଚ ପିତାମହ
ହେ ପିତାମହ, ସମଗ୍ର ସଂସାର ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି।