ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତା ଗଂଗା କଲଯା ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତା
ଏଭଳି କହି ଗଙ୍ଗା ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସେଠି ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ବସିଲେ।
ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠି ଗୋ-ସହସ୍ର ଦାନର ଫଳ ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ସମ୍ଯକ୍ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ତଥା
ସେଠି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ସୁଭଗେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି କାନିଚିତ୍
ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରଯାଗଂ ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ କେଦାରମମରେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରୟାଗ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, କେଦାର ଏବଂ ଅମରେଶ୍ୱର,
ଗୋଦାଵରୀ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ବାହୁଦା ଵେତ୍ରଵତ୍ଯପି
ଗୋଦାବରୀ, ଶତଦ୍ରୁ, ବାହୁଦା ଏବଂ ଭେତ୍ରବତୀ ମଧ୍ୟ,
ଗୁପ୍ତାନି ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାନି ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚୈଵ ହି
ଲୁଚିଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।
ଏତେଷାଂ ଫଲମାପ୍ନୋତି ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସମାହିତଃ ଅତଃ ପୁଣ୍ଯତମଂ ସ୍ଥାନଂ ଗୀଯତେ ଗଣଵଂଦିତେ ।।5.2.42.
ଯିଏ ଏମାନେକୁ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଦେଖେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଏ। ଏହିଠାରୁ, ହେ ଗଣମାନ୍ୟ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାପ ନାଶକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଗଂଗେଶ୍ଵର ମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵାଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ଅଂଶରେ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବିଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଜାଯତେ ସର୍ଵସଂପଦଃ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଉପଜେ।
ଆଦିକଲ୍ପେ ପୁରା ଜାତୋ ଵକ୍ରାଂଗୋ ଲୋହିତଚ୍ଛଵିଃ ମଯା ଧୃତୋ ଧରଣ୍ଯାଂ ସ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୂମିପୁତ୍ରକଃ
ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଏକ ବାଙ୍କା ଦେହ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଚର୍ମ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଧାରଣ କଲି ଏବଂ ସେ 'ଭୂମିପୁତ୍ରକ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଜାତମାତ୍ରେ ସୁତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାକାଯେ ଭଯାଵହେ
ସେଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସାଥିରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ବଡ଼ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
କ୍ଷୋଭଂ ଗତାଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚେଲୁଶ୍ଚ ଧରଣୀଧରାଃ
ସମୁଦ୍ରମାନେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ପାହାଡ଼ମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ।
ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ଋଷିମାନେ, ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ,
ସୋଚ୍ଛ୍ଵାଁସାଃ କଥଯାମାସୁର୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ଶ୍ୱାସ ନେଇପାରୁନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ହରଗାତ୍ରୋଦ୍ଭଵେନୈଵ ଜାତମାତ୍ରେଣ ଲୀଲଯା
ହରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସହିତ, ତାଙ୍କ ଖେଳରେ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ,
ମଯା ପୃଷ୍ଟାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ କିମର୍ଥଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, 'ତୁମେମାନେ କାହିଁକି ଏତେ ଭୟଭୀତ ହେଇଛ?'
ତୈଃ ସର୍ଵଂ କଥିତଂ ଦେଵି ମମାଗ୍ରେ ଭଯଵିହ୍ଵଲୈଃ ପୀଡିତଂ ଭକ୍ଷିତଂ ଚୈଵ ସଦେଵାସୁରମାନଵମ୍ ।। 5.2.43.
ସେମାନେ, ଭୟରେ କାପୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲେ, ହେ ଦେବୀ—ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ସମସ୍ତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଛନ୍ତି ଓ ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଇତି ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ଷେମାର୍ଥଂ କୃପଯା ମଯା
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ କୃପାବଶତଃ ସେମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲି।
ଆଦେଶୋ ଦୀଯତାଂ ଦେଵ କିଂ କରୋମୀତ୍ଯୁଵାଚ ସଃ
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ଦେବତା, ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ମମାଂଗାଦ୍ରଜସା ଜାତସ୍ତେନାଂଗାରକ ଉଚ୍ଯସେ
ମୋ ଦେହର ଧୂଳିରୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏହିକାରଣରୁ ତୁମକୁ ଅଙ୍ଗାରକ ବୋଲାଯାଏ।
ଇଦାନୀଂ ଵକ୍ରତାଂ ଯାତୋ ଵକ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଗୀଯସେ ବୁଧୈଃ ଆହାରେଣ ଵିନା ଦେଵ କଥଂ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏବେ ତୁମର ଗତି ବାଙ୍କା ହୋଇଯାଇଛି, ଏହିକାରଣରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତୁମକୁ ବକ୍ର ବୋଲନ୍ତି; ହେ ଦେବତା, ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି କିପରି ତୁମର ତୃପ୍ତି ହେବ?
ତସ୍ମାନ୍ମେ ଦେହି ସୁସ୍ଥାନମାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଦେହି ମେ
ତେଣୁ, ମୋତେ ଭଲ ଥାଏବା ଏକ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ଏବଂ ଆଧିପତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରୋଽଯଂ ମମ ଵଲ୍ଲଭଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଭାବିଲି, 'ଏହା ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁଅ।'
ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ସ୍ମୃତଂ ସ୍ଥାନଂ ମଯୋତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ମନେ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ମରଣ କଲି।
ଦତ୍ତଂ ପୁତ୍ର ମଯା ସ୍ଥାନଂ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମେ
ମୁଁ ତୁମକୁ, ପୁଅ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହାକାଳବନରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି।
ଖଗର୍ତା ଚୈଵ ଶିପ୍ରା ଚ ସଂଗମସ୍ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ
ସେଠାରେ, ଖଗର୍ତା ଓ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ଏକଠି ମିଶିଯାନ୍ତି।
ଯଦା ମଯା ଧୃତା ଗଂଗା ତଦା ସା ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲାତ୍ 5.2.43.
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାକୁ ଧରିଥିଲି, ସେତେବେଳେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳରୁ ଆସିଥିଲେ।