ଵସୂନାଂ କାରଣାଦ୍ଦେଵି ଶପ୍ତା ଯସ୍ମାନ୍ମହାନଦି
ହେ ଦେବୀ, ବସୁମାନଙ୍କ କାରଣରୁ, ହେ ମହାନଦୀ, ତୁମେ ଶାପିତ ହେଲେ।
ମହାକାଲଵନେ ରମ୍ଯେ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵସେଵିତେ
ମହାକାଳ ଅଟବିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବସନ୍ତି, ସେଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ।
ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
ସେଠା ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।
ପିତାମହଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟା ତ୍ରିପଥଗାମିନୀ ଶିପ୍ରାପି ମେ ପ୍ରିଯା ପୁଣ୍ଯା ମହାପାତକନାଶିନୀ
ପିତାମହଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତିନିପଥରେ ବହୁଥିବା ଗଙ୍ଗା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଶିପ୍ରା ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରିୟ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ମହାପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ମନସା ଦିଵ୍ଯା ଦେଵନଦୀ ତଦା
ଏପରି ଭାବି, ସେ ସମୟରେ ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ଦିବ୍ୟ ନଦୀ ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ପୂଜଯାମାସ ପଯସା ଦିଵ୍ଯେନ ଵିଧିନା ତଦା
ତାପରେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଉଚିତ ପ୍ରକାରରେ ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ସଂଜାତା ସା ଶିପ୍ରା ପୂର୍ଵଵାହିନୀ ଗଂଗଯାରାଧିତୋ ଯସ୍ମାତ୍ସମୀହିତଫଲପ୍ରଦଃ
ସେହି ସମୟରୁ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା, କାରଣ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶିପ୍ରା ଚାହିଦା ମୁତାବକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵଗଂଧର୍ଵୈର୍ଗଂଗା ଦେଵନଦୀ ତଦା 5.2.42.
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ତତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ମାନିତା ସା ମହାନଦୀ
ସେଠାରେ ସାଗର ଆସିଲେ ଏବଂ ସେ ମହାନଦୀକୁ ସମ୍ମାନ ମିଳିଲା।
ତତ୍ସମୀପେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠତି ମେଦିନୀ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଥାଉଁ ପାଖରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଛି, ସେଠି ଏହି ଭୂମି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତା ଗଂଗା କଲଯା ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତା
ଏଭଳି କହି ଗଙ୍ଗା ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସେଠି ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ବସିଲେ।
ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠି ଗୋ-ସହସ୍ର ଦାନର ଫଳ ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ସମ୍ଯକ୍ସର୍ଵଦାନଫଲଂ ତଥା
ସେଠି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ସୁଭଗେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି କାନିଚିତ୍
ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରଯାଗଂ ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ କେଦାରମମରେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରୟାଗ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, କେଦାର ଏବଂ ଅମରେଶ୍ୱର,
ଗୋଦାଵରୀ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ବାହୁଦା ଵେତ୍ରଵତ୍ଯପି
ଗୋଦାବରୀ, ଶତଦ୍ରୁ, ବାହୁଦା ଏବଂ ଭେତ୍ରବତୀ ମଧ୍ୟ,
ଗୁପ୍ତାନି ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାନି ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚୈଵ ହି
ଲୁଚିଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।
ଏତେଷାଂ ଫଲମାପ୍ନୋତି ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସମାହିତଃ ଅତଃ ପୁଣ୍ଯତମଂ ସ୍ଥାନଂ ଗୀଯତେ ଗଣଵଂଦିତେ ।।5.2.42.
ଯିଏ ଏମାନେକୁ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଦେଖେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଏ। ଏହିଠାରୁ, ହେ ଗଣମାନ୍ୟ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାପ ନାଶକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଗଂଗେଶ୍ଵର ମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵାଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ଅଂଶରେ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବିଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଜାଯତେ ସର୍ଵସଂପଦଃ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଉପଜେ।
ଆଦିକଲ୍ପେ ପୁରା ଜାତୋ ଵକ୍ରାଂଗୋ ଲୋହିତଚ୍ଛଵିଃ ମଯା ଧୃତୋ ଧରଣ୍ଯାଂ ସ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୂମିପୁତ୍ରକଃ
ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଏକ ବାଙ୍କା ଦେହ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଚର୍ମ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଧାରଣ କଲି ଏବଂ ସେ 'ଭୂମିପୁତ୍ରକ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଜାତମାତ୍ରେ ସୁତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାକାଯେ ଭଯାଵହେ
ସେଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସାଥିରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ବଡ଼ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
କ୍ଷୋଭଂ ଗତାଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚେଲୁଶ୍ଚ ଧରଣୀଧରାଃ
ସମୁଦ୍ରମାନେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ପାହାଡ଼ମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ।
ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ଋଷିମାନେ, ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ,
ସୋଚ୍ଛ୍ଵାଁସାଃ କଥଯାମାସୁର୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ଶ୍ୱାସ ନେଇପାରୁନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ହରଗାତ୍ରୋଦ୍ଭଵେନୈଵ ଜାତମାତ୍ରେଣ ଲୀଲଯା
ହରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସହିତ, ତାଙ୍କ ଖେଳରେ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ,
ମଯା ପୃଷ୍ଟାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ କିମର୍ଥଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, 'ତୁମେମାନେ କାହିଁକି ଏତେ ଭୟଭୀତ ହେଇଛ?'
ତୈଃ ସର୍ଵଂ କଥିତଂ ଦେଵି ମମାଗ୍ରେ ଭଯଵିହ୍ଵଲୈଃ ପୀଡିତଂ ଭକ୍ଷିତଂ ଚୈଵ ସଦେଵାସୁରମାନଵମ୍ ।। 5.2.43.
ସେମାନେ, ଭୟରେ କାପୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲେ, ହେ ଦେବୀ—ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ସମସ୍ତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଛନ୍ତି ଓ ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।