ଉପଵିଷ୍ଟାଃ କଥାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ନାନାତୀର୍ଥାଶ୍ରିତାସ୍ତଦା
ସମସ୍ତେ ବସିଗଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥିଲେ,
କଥାଂତେଷୁ ତତସ୍ତେଷାଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ହେଲାପରେ, ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ,
ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଃ ପୁରାଣଜ୍ଞୋ ସମଃ ହର୍ଷଣସଂଜ୍ଞକଃ ଉପଵିଷ୍ଟୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମୁନୀନାଂ ଵଚନେନ ସଃ
ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ହର୍ଷଣ ନାମକ, ମୁନିମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବସିଥିଲେ,
ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଂ ମୁନିଵରଂ ସୂତଂ ଵୈ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂତ ନାମରେ ରୋମହର୍ଷଣ,
ସରହସ୍ଯାନି ସର୍ଵାଣି ପୁରାଣାନି ମହାମତେ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଏବଂ ସେଥିରେ ଥିବା ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟଗୁଡିକ,
ସାଂପ୍ରତଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମଃ ସରହସ୍ଯଂ ସନାତନମ୍
ଆମେ ଏବେ ସମସ୍ତ ରହସ୍ୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଗୁପ୍ତତା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ,
କୀଦୃଶୀ ସା ସଦା ମେଧ୍ଯାଽଯୋଧ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରିଯାପୁରୀ
ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ନଗର ଅୟୋଧ୍ୟା କେମିତି?
ସଂସ୍ଥାନଂ କୀଦୃଶଂ ତସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯାଂ କେ ଚ ମହୀଭୁଜଃ
ସେ ନଗରର ଆକୃତି କେମିତି, ଏବଂ ସେଠାରେ କେ କେ ରାଜା ଅଛନ୍ତି?
ଅଯୋଧ୍ଯାସେଵନାନ୍ନୃଣାଂ ଫଲଂ ସ୍ଯାତ୍ସୂତ କୀଦୃଶମ୍
ହେ ସୂତ, ଅୟୋଧ୍ୟାର ସେବା କଲେ ଲୋକମାନେ କେମିତି ଫଳ ପାଆନ୍ତି?
ତତ୍ର ସ୍ନାନେନ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦାନେନ ଚ ମହାମତେ 2.8.1.
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ କିଏଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଦାନ କଲେ କଣ ଲାଭ ହୁଏ, ଏହି କଥା କୁହନ୍ତୁ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ରମେଣୈଵ ତଥ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ଥ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହି ସବୁ କଥା ଆପଣ ବିସ୍ତାରରେ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଏବେ ଜାଣନ୍ତି।
ସେତିହାସାନି ସର୍ଵାଣି ସରହସ୍ଯାନି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ସମସ୍ତ ପୁରାତନ କଥା ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣ ନିଜେ ଜାଣନ୍ତି।
ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭଵଦଗ୍ରତଃ
ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ମହିମା କୁହିବି।
ଵିଦ୍ଯାଵନ୍ତଂ ଵିପୁଲମତିଦଂ ଵେଦଵେଦାଂଗଵେଦ୍ଯଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶାନ୍ତଂ ଶମିତଵିଷଯଂ ଶୁଦ୍ଧତେଜୋଵିଶାଲମ୍
ଯିଏ ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରବୀଣ, ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଶାଳ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନୀ, ଶାନ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବିଶାଳ ତେଜସ୍ବୀ—
ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ତସ୍ମୈ ଵ୍ଯାସାଯାମିତତେଜସେ
ଓଁ, ମୁଁ ସେଇ ଅନନ୍ତ ତେଜ଼ ଥିବା ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସାଵଧାନାଃ ସଶିଷ୍ଯକାଃ
ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଉଦୀରିତମଗସ୍ତ୍ଯାଯ ସ୍କନ୍ଦେନାଶ୍ରାଵି ନାରଦାତ୍
ଯେଉଁ କଥା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେଇ କଥା ନାରଦ ଶୁଣିଥିଲେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କଠାରୁ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାଚ୍ଚୈତନ୍ମଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ତପୋଧନାଃ
ଏହି କଥା ମୁଁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ପାଇଛି, ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ।
ନମାମି ପରମାତ୍ମାନଂ ରାମଂ ରାଜୀଵଲୋଚନମ୍
ମୁଁ ପରମାତ୍ମା, ରାଜୀବନୟନ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଅଯୋଧ୍ଯା ସା ପରା ମେଧ୍ଯା ପୁରୀ ଦୁଷ୍କୃତିଦୁର୍ଲ୍ଲଭା 2.8.1.
ସେଇ ଅୟୋଧ୍ୟା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ ଯିଏଁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତିନାହିଁ ଏମିତି ଏକ ସହର।
ସରଯୂତୀରମାସାଦ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ପରମଶୋଭନା
ସରୟୂ ନଦୀର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠା ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପତ୍ତ୍ଯାଢ୍ଯା ସଂପଦୁଚ୍ଚା ଚ ସଂସ୍ଥିତା
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଏବଂ ସେନାରେ ପ୍ରଚୁର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଥିବା, ସେଇ ସହର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ।
ସାନୂପଵେଷୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସୁଵିଭକ୍ତଚତୁଷ୍ଟଯା
ସମସ୍ତଠାରେ ଭଲଭାବେ ବିଭାଜିତ ଚାରିଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ପଡ଼ୋସି ଅଛି।
ପଦ୍ମୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଶୁଭୋଦାଭିର୍ଵାପୀଭିରୁପଶୋଭିତା
ପଦ୍ମ ଫୁଲିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ସହର ଶୋଭିତ।
ଵୀଣାଵେଣୁମୃଦଂଗାଦିଶବ୍ଦୈରୁତ୍କୃଷ୍ଟତାଂ ଗତା। ଶାଲୈସ୍ତାଲୈର୍ନାଲିକେରୈଃ ପନସାମଲକୈସ୍ତଥା
ବୀଣା, ବାଁଶୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ମହାନ ହୋଇଯାଇଛି; ଶାଳ, ତାଳ, ନଡିଆ, ପନସ, ଆମଳକୀ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୋଭିତ।
ତଥୈଵାମ୍ରକପିତ୍ଥାଦ୍ଯୈରଶୋକୈରୁପଶୋଭିତା
ତେଣୁ ଆମ୍ବ, କପିଥ, ଅଶୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଠା ଶୋଭିତ।
ମାଲତୀଜାତିବକୁଲପାଟଲୀନାଗଚଂପକୈଃ
ମାଲତୀ, ଯାତି, ବକୁଳ, ପାଟଳୀ, ନାଗ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛରେ ଘେରିଥିଲା।
ନିମ୍ବଜଂଵୀରକଦଲୀମାତୁଲିଂଗମହାଫଲୈଃ
ନିମ୍ବ, ଜାମ୍ବୀର, କଦଳୀ, ମାତୁଳିଙ୍ଗ ଓ ବଡ଼ ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଦେଵତୁଲ୍ଯପ୍ରଭାଯୁକ୍ତୈର୍ନୃପପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତା
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଥିବା ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ସତ୍କଵିଭିର୍ଯୁକ୍ତା ବୃହସ୍ପତିସମୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ 2.8.1.
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସମ୍ମାନିତ କବିମାନେ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଥିଲେ।