ଏକ ସମୟର କଥା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିସ୍ୱରୂପ, ସମୟ ରୂପେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଶକ୍ତି ଯିଏ, ସେଉଁଥିରେ ଏକ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିଲା—“ଆପଣେ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବାୟୁ; ସେଉଁଥିରେ ଆପଣେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ଥାପକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ପୁରାତନତମ; ଆପଣେ ମହାକାଳ, ବୃଷଭ, ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଵରଦାତା।" ଏପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ଶତକ୍ରତୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା କହାଯିଲା—“ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଭୟଙ୍କର ଭୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବେ।” ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମହିମାରେ, ହେ ପାର୍ବତୀ, ଜଳର ଫେନରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାପରେ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ, ଏହା ସହଜରେ ଘଟିଗଲା। ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତେ ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ମହିମାରେ, ମହାଦାନବ ଭୃତ୍ର ବଧ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ପୁରୀ ଉତ୍ତମ ହେଲା। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ଶ୍ରୀ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରିଥାଏ, ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଭଲ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସେହି ସମୟର ଋଷିମାନେ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଦେବମାନେ କହିଲେ, ଶକ୍ର, ବୈକୁଣ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସମେତ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶକ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ପୁତ୍ର ପାଇ ପାରେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରେ ଏକ ମହାଋଷି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମୃକଣ୍ଡୁ। ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା କରି ଚିନ୍ତା କଲେ—‘କିପରି ମୁଁ ପୁତ୍ର ପାଇପାରିବି?’ ଏହି ଚିନ୍ତାରୁ, ସେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—‘ମୁଁ ଏମିତି କୌଣସି ତପସ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୁତ୍ର ମିଳିବ।’ ତେଣୁ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ସେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ନିବାସ କଲେ। ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, କେବେ ଗୋଟିଏ ଦଳପତ୍ର, କେବେ ଦୁଇଟି ଦଳପତ୍ର ଖାଇ ସେ ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ। ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଏଠାରେ ବାରହ ବର୍ଷ ଧରି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ବୁଝି, ସେହି ସମୟରେ ଆପଣ (ପାର୍ବତୀ) ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତପୋଜ୍ୱଳା ରୂପରେ, ସେ ପାହାଡ଼କୁ ଉଜ୍ୱଳ କରିଦେଲେ, ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସାଗର ଉତ୍ପାତ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ—‘ହେ ଦେବ, ଏହିଭଳି ଅସମୟର ପ୍ରଳୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।’ ତେଣୁ, ସେ ମହାତ୍ମା ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଦିଅ। ହେ ବିଶାଳନୟନୀ, ସେ ଅବିନାଶୀ ହେଉ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶତଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ମହାତ୍ମା ମୃକଣ୍ଡୁ ନୀଳ କମଳ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗିନ ଦେହ ଓ ନୀଳ କମଳ ଦଳ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପୁତ୍ର ଚାହାଁନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି, ହେ ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ଆପଣ ମଧ୍ୟ କୃପାବଶତଃ ପୁନି କହିଥିଲେ। “କିପରି ଆପଣେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ?” ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଓ ଦେବଗଣମାନେ ମାନେ ଉଦ୍ବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଦେବତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଵର ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। କାରଣ, ମହେଶ୍ୱର ମହାଦୟାଳୁ ଓ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଶେଷ ହେଲେ ଓ ମନ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ଶୁଭ କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ହେ ସ୍କନ୍ଦମାତା, ସୁନ୍ଦର ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ। ହେ ଗଜଗାମିନୀ, ଆପଣ କହିଥିଲେ—‘ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ସେହି କାମ ସିଦ୍ଧ କରିଦେବି।’ ଆପଣ ମାୟା, ଶ୍ରୀ, ତେଜସ୍ବି, ଶୋଭାମୟୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ସ୍ରୋତା। ଆପଣ ଅନେକ ରୂପରେ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରି ଅବିରତ ଚମକୁଛନ୍ତି। ଏହି ଭଳି ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିବା ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ କହିଛି, ହେ ବିଶାଳନୟନୀ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।