ଏହି କଥା ଶୁଣ, ପାର୍ବତୀ! ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ମଣିଷ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ମୁଁ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛି ଯେ, ଆନନ୍ଦେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଲୋକଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ଏଠି, ହେ ମହାନୟନୀ, ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ପରମ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ହେ ଦେବୀ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପାପନାଶିନୀ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କୁହିଲି। କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମାତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସୁନ୍ଦର ଭିତସ୍ତା ନଦୀର କୂଳରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସୁଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପରିଜନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇଥିଲେ। ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ, ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ମୋର କୃପାରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ମିଳିଲା, ଯିଏ ନିଜ ଗଳାରୁ ଗା ଉଠାଇନେଇଥିଲା। ଏହି ପୁଅ ମୋର ଦୟାଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପୁଅର ଛଅ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାରର ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଉପନୟନ କରାଇଲେ। 'ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପୁଅକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ', ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ମୌନ ରହିଲେ, କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧ୍ୟାନ କରି ଭାବିଲେ, 'ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପୁଅର ଆୟୁ ଅପେକ୍ଷା କମ୍'। ଏହି କଥା ଅନୁଭବ କରି, ସେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡିଲେ। ପୂର୍ବେ ରୁଦ୍ର ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଵର ଦେଇଥିଲେ—'ତୁମର ପୁଅ, ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ମୋ ସମାନ, କଂଠାର ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।' ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ସେ ପୁଅ ମୌନ ହେଲେ। 'ତୁମେ ଆଉ ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ, ଯଦିଓ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚେଷ୍ଟା ଅସଫଳ ହୋଇଛ, ମୁଁ ଯମକୁ ବଶ କରିବି। କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି, ଓ ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଆଶାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି। ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶରଣ ଯାଉଛି, ଯିଏ ଉମାଙ୍କୁ କେବେ ବି ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ଏକ ଅପୂର୍ବ ବର ପାଇଁ। କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଶୀଘ୍ରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦୂର କରିଦେବି।' ଋଷିମାନେ ତାକୁ ପଚାରିଲେ, 'ବାଳକ, ତୁମେ କିପରି ଏହି ପରମ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଜାଣିଲ? ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାପ୍ରଭୁଂକୁ ଜାଣୁନାହିଁ; ତୁମେ ଏମିତି ଛୋଟ ବୟସରେ କିପରି ଜାଣିଲ? କେଉଁଠି ଓ କିପରି ତୁମେ ମହେଶଙ୍କୁ ଜାଣିଲ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ନାଥଙ୍କୁ?' ଏହି ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପୁଅ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠି ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ, ସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାତା ଦେବତା ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ: "ମୋ ପୁଅ, ମୋର ଆଜ୍ଞାୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାକାଳବନକୁ ଯାଅ। ଶୀଘ୍ରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବ। ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ନାହାନ୍ତି—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୂଜିବି; ତୁମ ଦୁଃଖ ଏଠାରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ।"' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପିତା ଓ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ, ଲିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନି ହେଲା, 'ପାପବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମୟୀ, ଯେଉଁମାନେ ବାଳକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ନିର୍ବାଚନ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଇଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ।' ଏପରି ବର ପାଇ, କଂଠା ହାତ ଜୋଡି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବର ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହିବେଳେ, ବାଳକ ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯଦି ଆଉ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ଅଛି...