ଏହି କଥା ଅତି ପୁନ୍ୟମୟ, ପାପ ନାଶକ ଏବଂ ସଦା ସମୃଦ୍ଧି ଦାୟକ ବୋଲି ଜାଣିବା। ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂର୍ବରୁ, ରାଥାନ୍ତର କଳ୍ପରେ ଏକ ପୃଥିବୀର ନାଥ ଥିଲେ। ସେ ରାଜା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମ ହୃଦୟ ଓ ଶୂରତାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଶତ୍ରୁ, ପୁତ୍ର ଓ ମିତ୍ର ପ୍ରତି ସେ ସମଦୃଷ୍ଟି ଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କର୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ମାଆ ଥିଲେ, ଯିଁ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବନରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ ଭଲପାଇଥିଲେ। ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ମାଆ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କୋଳରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଥିଲେ। ଏହି ପୁତ୍ର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ସହିତ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଆଲିଂଗନରେ ରହିଥିଲେ। ମାଆ ଭୟଭିତ ହେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୋ ପୁତ୍ର, ତୁମ ମୁହଁରେ ଏହି ହସ କ’ଣ?” ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ପୁତ୍ର କହିଲେ, “ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପଛରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ନବଜାତକୁ ଚୋରି କରିଥିଲେ। ମାଆ, ତୁମେ ବି ତୁମ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରୁ ନିଜ ଲାଭ ଚାହୁଁଛ। ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମହିଳାମାନେ ଅନୁଭୂତି ଓ ଅନ୍ଧା ଭାବରେ ବି ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ପଡନ୍ତି। ଲୋଭୀ ବିଲେଇ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ମୋତେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖୁଛି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବି ଏକ ସମୟରେ ମୋଠାରୁ ଫଳ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ପୁତ୍ର ସହିତ ଏହି ଜଡା ଏକା ଫାଇଭ କିମ୍ବା ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।” ମାଆ କହିଲେ, “ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଏପରି କହୁଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମ କଥା ଅସତ୍ୟ।” ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଲିଂଗନ କରୁନି, ମୋ ପୁତ୍ର, କିଛି ଲାଭ ପାଇଁ ନୁହେଁ।” ଏପରି କହି, ସେ ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ି ଜନ୍ମ କୋଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ। ପରେ ସେ ଏହି ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଥିବା ଶିଶୁକୁ ନେଇଗଲେ। ସେ ଏହି ଶିଶୁକୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ଭାବି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯିବାକୁ ପଡିଲେ। ବିକ୍ରାନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଆଯିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ବୋଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଆଯିଲେ। ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ବୋଧଙ୍କ ତୃତୀୟ ପୁତ୍ରକୁ ଭକ୍ଷିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ନେଇ, ଶିଶୁ ସମ୍ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଇବାକୁ ଚାହିଲେ। ମୋ ପ୍ରସ୍ନ ଏହି—କେଉଁ ମାଆକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ—ଜଣ୍ମ ଦେଇଥିବା କି ଲାଳନା କରିଥିବା? ଏହି ଉତ୍ତମ ନାରୀ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, କି ତୁମ ଜଣ୍ମ ଦେଇଥିବା ମାଆ ନୁହେଁ? ଆନନ୍ଦ କହିଲେ: ତିନି ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଜଣ୍ମ ଦେଇଥିବା ମାଆ, ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଘରରେ ଚୈତ୍ର ଅଛି। ଗୁରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଚୈତ୍ର କିଏ?” ଆନନ୍ଦ କହିଲେ: “ମୁଁ ଅନ୍ଧା ଭାବରେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅଛି, ମୋ ଚିନ୍ତା ଅସ୍ଥିର। କିଏ କାହାର ପୁତ୍ର, ଏବଂ କିଏ କାହାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ନୁହେଁ?” ଏପରି ଚିନ୍ତା ଏହି ଜଗତ ଅବସ୍ଥାକୁ ନାଶ କରେ, ଏହି ଜଗତ ଅବସ୍ଥା ଜୀବମାନେ ପାଇଁ। ପୃଥିବୀରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅସହ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା। ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଦୁଇଟି ମାଆ ପାଇଛି। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି; ଚୈତ୍ରକୁ ଆଣ। ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଏହି ଅନୁସାରେ ବିଚାର କଲେ। ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ସମ୍ମାନ ଓ ଯତ୍ନ କଲେ, ସେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ପରମ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଷଷ୍ଠ ମନୁ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଯାଅ ଏବଂ ଏହା କର।” ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନୀ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେବ।” ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରି, ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହିପରି, ଦେବୀ, ସେ ଅତି କଠିନ ସାଧନା ସଫଳ କରି ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ।