ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ହାୟ, ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ଲିଙ୍ଗର ପରମ ମହିମାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। କୌଣସି ବ୍ରତ ଅଧୂରା ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ସେହି ବ୍ରତ ସଫଳ ହୁଏ। ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ହେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, ତୁମେ ଯେପରି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ରେ ଅଟୁଟ ରହିଛ, ଏହା ବଡ଼ କୃତ୍ୟ। ସପ୍ତମ ଦିନରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜନନୀ ସହିତ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖିଲି—ଏହି ବ୍ରହ୍ମଭକ୍ତ ନୃତ୍ୟ ସହିତ କେଉଁ ଆନନ୍ଦର କାରଣ ଅଛି? ପୂଜାରୀ ମନେ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛନ୍ତି—ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଏପରି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେଉଁଠି ଦେଖିଲେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷଣରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣୁନାହିଁ। ହରିଦତ୍ତଙ୍କ ନଗରରେ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ। ସେ ବଣିକ ମହାକାଳକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ପୂଜା ପରେ, ଯେତେଦିନ ସେ ଘରେ ରହିଲେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ରହିଲେ। ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ, ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ଘରେ ତୁମର ଜନ୍ମ ହେଲା। ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଅଜନ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରାତନ କଥା କହିଲି। କୁମ୍ଭୟୋନି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ଋଷି ଓ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ପୁଣିଥରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେଖିଲେ। ତେବେ ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ବଂଶ, ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ରୋଗମୁକ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଅଯିବ। ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଁ, ସେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ। ଅନେକ ଜନ୍ମର କର୍ମ, ଅଧୂରା ବ୍ରତମାନେ—ସମସ୍ତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ। ଏହି କାରଣରୁ ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱର ଦେବତା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେଉଁମାନେ ଅଧୂରା ବ୍ରତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବ୍ରତ ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସତ୍ୱରେ ସଫଳ ହୁଏ। ଶ୍ରୀ ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ପାପଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବାଧା ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ। ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ଧୂପ, ଦୀପ, ପ୍ରଣାମ, ପାଠ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା—ସେମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧର୍ମିକ ଚରିତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦୟାରେ ଏପରି ଜନ୍ମ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିମାନେ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଥାନ୍ତି। ଏଭଳି, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପନାଶକ ଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶକ୍ତି କଥା କହିଲି। ଏବେ ଜାଣ, ପଟ୍ଟନେଶ୍ୱର, ନଗର ନାଥ, ଲୋକଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଗତେବେଳେ, ହେ ଦେବୀ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ, ମୋତେ ପଚାରାଗଲା, “କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମେ ଆନନ୍ଦମୟ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ିଦେଲୁ?” ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନରଙ୍କ ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଉପଚିଯାଉଥିଲା, ଖୁସିର କୋଇଲି, ଚକୋରା, ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ମାନେ ରହୁଥିଲେ। ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟର ଏକ ବିଶାଳ ଶୂନ୍ୟ ଦେଶ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ-ଲତାରେ ଆବୃତ, ଭାଲୁ, ବାନର, ଶିଆଳ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ପ୍ରଭୁ କିପରି ବାସ କରିବାକୁ ଆସିଲେ? ଏହି ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା। ଏଭଳି, ହେ ଦେବୀ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରିଥିଲେ।