ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏକ ଅସ୍ତିର ଦୃଶ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜଣେ ଅନ୍ଧାର ମଧ୍ୟରେ ଜିଉଁ ଆଗଯାଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରାଣୀ, ଅଗ୍ନିକୀଟ ଭଳି, ଚିହ୍ନିଲେ ଓ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କଲେ । ଏଠି, ସୁକନ୍ୟା ନାମକ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଦେଖିଲେ ଭାର୍ଗବ ରୁଷିଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଓ ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଭୂମିର ଓ ରାଜନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି, କହାଗଲା ଯେ ଅଜ୍ଞାନତାରୁ ସୁକନ୍ୟା ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାହା ଅବିଜ୍ଞତା ଫଳ । ବିବାହ ପାଇଁ ଦୟା କରି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି । ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯଦି ଏହିପରି ଅଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ଓ କ୍ଷମା କରିବି ।" ଏଭଳି ଯୁବତୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭାର୍ଗବ ଶାନ୍ତ ହେଲେ । ସୁକନ୍ୟା ଏବେ ତାଙ୍କର ପତି ମିଳିବା ପରେ, ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତା ଆସିଲେ । ସୁକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଅଙ୍ଗ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଥିଲା, ଦେବତାରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଭଳି । ସୁକନ୍ୟା, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଲେ । ତାପରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତା ହସିଲେ ଓ ପୁନି ସୁକନ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, "ଓ ରମଣୀ, ତୁମେ ଏଠି ଅବହେଳିତ, ଇଚ୍ଛାର ଉପଭୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ।" "ତୁମର ପତି ପାଇଁ, ଦେବୀମାନ୍ୟଙ୍କ ଗର୍ଭ ଭଳି, ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ଅପଚୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।" ସୁକନ୍ୟା କହିଲେ, "ମୁଁ ଚ୍ୟବନ ମୁନିଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠା କରିଛି, ଏପରି ସନ୍ଦେହ କରିବେ ନାହିଁ ।" ଅଶ୍ୱିନୀମାନ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସୁକନ୍ୟା ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ କହିଲେ । ତେବେ, ଦେବତାମାନେ ସୁକନ୍ୟାକୁ କହିଲେ, "ତୁମର ପତିକୁ ଝିଲାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦିଅ ।" ସେଇ ସମୟରେ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଝିଲାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ । ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଯୁବ ଓ ଦେବୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣାଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତେ ଏକାକାର ରୂପରେ ଦ୍ୱାରେ ଦାଣ୍ଡ ଦେଇ, "ଓ ଶୁଭା, ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଏକକୁ ଚୟନ କର ।" ସୁକନ୍ୟା ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ । ଚ୍ୟବନ ମୁନି, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ପୁନଃ ପାଇ, ଚାହିଥିବା ଯୁବାବସ୍ଥା ଓ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଅର୍ଜନ କରିଲେ । "ଏବେ ମୁଁ ଶୋଭା ଓ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶୋଭିତ," ଚ୍ୟବନ କହିଲେ, "ଏହି ସ୍ନେହରୁ, ମୁଁ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେକୁ ସୋମପାନ କରାଇବି ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ଦେବତାମାନେ ଚିକିତ୍ସକ ଦୁଇଜଣ ନିନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଶକ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେ ଦୁଇ ଜଣକୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆକାରର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରିବି," ଶକ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି ଚିହ୍ନି, ଚ୍ୟବନ ଶୀଘ୍ର ବିଚାର କଲେ । "ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବି, ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ଓ ସଂହାରକ," ଚ୍ୟବନ କହିଲେ । ଏପରି କହି, ଚ୍ୟବନ ମହା କାଳବନକୁ ଗଲେ; ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ସେଠି ମହାତ୍ମା ଚ୍ୟବନ ପୂଜା କଲେ । ରୁଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ । ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶକ୍ତିରେ, ଯାହା ପୂଜାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ସୋମପାନ କରିପାରିବେ, ବଳାଘ୍ନ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି । ଶକ୍ର ମନ୍ଦିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ଏଠିଠୁ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ସୋମପାନ କରିବେ, ଓ ଭାର୍ଗବ ।" "ତାଙ୍କର ଅତିଥି ସମ୍ବନ୍ଧରେ କୌଣସି ରୋଷ ରଖିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବନତ ହୋଇଛି ।" "ଏକାରଣରୁ, ତୁମର ନାମ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ।" ଏହି ଘଟଣା ତିନି ଲୋକରେ 'ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱର' ଭାବରେ ଜଣାଗଲା; ଏହିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଜନ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ ପାପ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନଶ୍ଟ ହେଇଯାଏ । ଯେଉଁଠି କିଏ ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱର ଦେବତାକୁ ସଦା ଦର୍ଶନ କରେ, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମନରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ଶାସନ ଓ ନିୟମରେ ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ଏହି ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ଶୁଣିଥିବା କିଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଯଦି କିଏ ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସଯୋଗରେ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାଙ୍କର ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ।