ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ପବିତ୍ରତା, ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ସେବା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହେ, ସେଠି ମନସ୍ତୀର୍ଥର ଲକ୍ଷଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଗଙ୍ଗା-ଯମୁନା ସଙ୍ଗମେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ସେ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେଖିପାରେ। ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ନିତ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ଅଯୋଧ୍ୟା ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ବନ୍ଦୀ, ଶୀତଳା ଓ ବଟୁକାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ, ପିଣ୍ଡାରକ ତଥା ଭୈରବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ନିୟମ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ମଙ୍ଗଳ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡରେ ନିମଜ୍ଜନ କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ନିୟମ। ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ବସ୍ତ୍ରପରିଧାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିୟମନ ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ ଉତ୍ତମ ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା, ଯାହା ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଯେଉଁଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ନିୟମିତ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଫଳ ଅର୍ଜନ କରେ। ଏହିଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ବି ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ବିଳମ୍ବ ବିନା ଯିଅ। ଅଯୋଧ୍ୟା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନ, ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପରମ ଧାମ। ଏପରିଭାବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ସେଇ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି। ତପସ୍ୟାର ଖଜାନା ବ୍ୟାସ ମଧୁର କଥା କହିଲେ—"ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ, ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ; ଯେଉଁଠାରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଦର୍ଶନ ହେଉନି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ।" "ମହାମୁନି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମୋତେ କୃପାରେ ଦେଖାଇଲ, ଏବେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ।" ପତ୍ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ତପସ୍ୟାର ଖଜାନା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ। ଅଦ୍ଭୁତ ଚକ୍ଷୁ ନିୟେ ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ଏହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନିଜ ଚାହିଦା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ। ଏହି ପରମ ପୂଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କରି, ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ମହିମାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ଫଳ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ଲାନିର ଗାଥା ସଦା ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଯଥାସମ୍ଭବ ସୁବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂର୍ବଜ ଧର୍ମ ମହିମା, ଅଧିକ ନିୟମ ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ପରମ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତି ହୁଏ। ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଗାଥା ଶ୍ରବଣକାରୀକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ, ଅରୁଣଗିରିର ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ, ଯେଉଁଠି ସେ ମୁଷ୍କିଲ ସର୍ପରାଜକୁ ଶିର ଉପରେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ ଭାବେ ଅଛି। ଏବେ, ଆମେ ତୁମଠାରୁ ଅରୁଣାଚଳର ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ସୂତ ମହାମୁନିମାନେଠାରେ କହିଲେ—"ପୂର୍ବେ ସନକ ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ।" "ସମସ୍ତେ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ, ମୁଁ ଏବେ କହିବି। ପୂର୍ବକାଳରେ, ପଦ୍ମାସନ ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ୟଲୋକରେ ବସିଥିଲେ। ତୁମ ଦୟାରେ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମୋ ମନରେ ଉଦୟ ହୋଇଥିଲା। ତୁମ ଭକ୍ତିର ମହିମାରେ, ମୋ ମନର ଆଇନା ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି।