ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଳାପ ଘଟିଛି। ଏଠାରେ କିଛି ଜୀବ ତାଙ୍କର କୁକର୍ମର ଫଳରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅଭିଲାଷା ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ମହାପୁରୁଷ କହିଲେ, "ତୁମେ ଆନନ୍ଦର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଭୋଗ କର; କୁକର୍ମର ଫଳରେ ଯେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଏ, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ସେ କହିଲେ, "ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେବା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ମହାପାପୀମାନେ ମୁକ୍ତି ନ ପାଉଅଁତୁ ଯାଏଁ, ମୁଁ ଏଠାରୁ ଯିବି ନାହିଁ। ଯଦି ମୋ ପ୍ରଭାବରେ ଅନେକ ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ଖୁସି ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବି।" ତଥାପି, ସେ କହିଲେ, "ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏହିଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯାଉ।" ଏହି ସମୟରେ ଧର୍ମ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକାସাথে କଥାହେଲେ— "ଆସ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି। ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମହାବଳୀ। ତୁମେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରିଛ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଛି।" ତେବେ ନିମି କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମ, ଏଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।" ଧର୍ମ କହିଲେ, "ତୁମର ସୁକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।" ତେବେ ନିମି ପଚାରିଲେ, "ମୋର କି ସ୍ୱେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି? ସେହି ଶୁଭ କଥା ମୋତେ କୁହ।" ଧର୍ମ କହିଲେ, "ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସେଇ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାଳବନରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କରିଛ, ତାହାର ମାପ ଜଣାଯିବା ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନରକବାସୀମାନେ ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରୁନ୍ତୁ।" ନିମି କହିଲେ, "ଯଦି ମୋ ସାମ୍ନାରେ ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଯେଉଁ ବଡ଼ ଉପକାର କାମ ଅଛି, ତାହାର ଅଂଶ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦିଅ।" ଧର୍ମ କହିଲେ, "ତୁମର ସେଇ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ପ୍ରଥମେ ଏହି ଲୋକମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।" ତାପରେ ଧର୍ମରାଜ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକାସাথে ନିମିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏଠି ଦେଖ, ଏହି ନରକବାସୀମାନେ ତାଙ୍କର ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏହାପରେ ହରି ତାଙ୍କୁ ଦେବରଥରେ ବସାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, କାରଣ ସେ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଏକମାତ୍ର ଦେବତା। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ନରକନାଥ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମହାପୁଣ୍ୟ ହୁଏ। ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏକ ମଣିଷ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ଓ ପରମ୍ପରାର ଦଶ ହଜାର ପିଢ଼ି ସହିତ, ଯଦି ସିବଯୋଗ ଯୁକ୍ତ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଏହି ନରକନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତେବେ କାର୍ମ, ମନ, ବାଚନ ଦ୍ୱାରା ସଂଚିତ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ସେହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବତା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ରଥଂତର କଳ୍ପରେ ବୀରଧନ୍ବନ୍ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ମୃଗ ଶିକାରରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ। ସେମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ କିଛି ଛୋଟ ହରିଣ ଦେଖିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଏକ ହରିଣକୁ ଧରିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଭାଇମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ପାପ ମୁଚିବା ଆଶାରେ ସେମାନେ ସଂଵର୍ତ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ପାଞ୍ଚଟି ନବଜାତ ହରିଣ ମାରିଦେଇଛୁ।" ସଂଵର୍ତ୍ତ କହିଲେ, "ଯଦି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରାଯାଏ, ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯିଏ ତପସ୍ୟା କରେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ପାପ ଦାତାଙ୍କୁ ଚାଲିଯାଏ।" ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜ ମହାନୁଭାବମାନେ ବେଦ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ରହନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଆମକୁ ଜଣାଯାଏ, ଯେ ଉତ୍ତମ କର୍ମ, ପୂଜା, ଏବଂ ଦେବଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଓ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଏହି କଥା ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମୁନିମାନେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ଜୀବନରେ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ।