ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀ, ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର ନାମକ ପୁରୁଷ ନୂତନ ଅମାବାସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅତିଶୟ ପୀଡିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ପୁନଃପୁନଃ ନିଜ ଦୁଃଖର କଥା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ କହିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ସ୍ମରଣ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ: “କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବିଜୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମକୁ ବିଜୟ ମିଳୁ, ହେ ପଦ୍ମନାଭ, ତୁମକୁ ବିଜୟ ମିଳୁ!” ଏପରି ଭାବେ, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଆଜ୍ଞା ଦେଇ କହିଲେ: “ହେ ସୋମ, ତୁମେ ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟାରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସେ ତୁମକୁ ଦେହ ଦେବେ।” ଏପରି ଭାବେ, ବାସୁଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃପୁନଃ ଉପଦେଶ ପାଇ, ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ସୋମ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ସେହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: “ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ତ୍ରିନେତ୍ର, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୂତପିଶାଚ ସେବିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପୁଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭଂଗ୍କାରୀ, ଅନ୍ଧକ ନିହନ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଉଦ୍ଧତ କେଶ, ଭୈରବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଦାରୁବନ ନାଶକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ସମୁଦ୍ରାଗ୍ନି ସଦୃଶ ମୁଖବନ୍ତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ଜଗତକୁ ଭୟଦାୟକ, ଜଟାଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ଏପରି ଭାବେ, ହେ ଦେବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମହାଦେବ କହିଲେ: “ବୋଲ, ସୋମ, ତୁମେ କ’ଣ ଚାହୁଁଛ?” ସୋମ କହିଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ଆଲୋକ, ତେଜ, ରୂପ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଚାହେଁ। ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ମୋର ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତି ପୁନଃ ପାଇବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏହି ଲିଙ୍ଗର କୃପାରେ, ଦ୍ୱିଜତିର ରାଜା ଏହି ସ୍ଥିତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ତିନି ଲୋକରେ ଏହା “ସୋମେଶ୍ୱର” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ଫଳ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସୋମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା କୁଷ୍ଠ ନାଶ ହୁଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର; ଯିଏ ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୁକ୍ତ, ଆନନ୍ଦିତ, ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ମୋର ଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେ। ସୁନା ଫୁଲରେ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସୋମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଏହା ପାପ ନାଶକ। କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, କିପରି ନରକ ହେବ? ଏକଥା ଶୁଣ, ହେ ଦେବୀ, କଳିଯୁଗରେ ବାରାହ ନାମକ ଏକ ସମୟ ଆସିଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ନିୟମହୀନ, ଆଧାରହୀନ, ଘରବିହୀନ ଓ ନାସ୍ତିକ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁନାହାନ୍ତି, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଶତ୍ରୁତାରେ ବନ୍ଧି ଆପସରେ ହତ୍ୟା କରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି କଳିଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଖାଇଥିଲେ ଏବଂ ମିଥ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇଥିଲେ। ଶୋଳ ରେ ବୟସରେ ଧଳା କେଶ ଦେଖାଯାଏ। ସେମାନେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ, ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। କେହି କେହି କୁଠାର ଦ୍ୱାରା ଚିରିଦିଅ, ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦିଅ, ଚକୁଇ ଦ୍ୱାରା ଛିନ୍ନ କରାଯାଏ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା ଶଳା ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ, ଅଗ୍ନିରେ ତାପିତ ହେଉଛନ୍ତି। ତାପିତ କଡ଼ାଇରେ ପକାଯାଏ, ଅଗ୍ନିର ଢେରରେ ପୋଡ଼ାଯାଏ। ଲୋହା ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧି ଉଲ୍ଟା ମୁଣ୍ଡ କରାଯାଏ। କୀଟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମଧୁମକ୍ଷୀକା ଓ ମশାଙ୍କ ଦଂଶନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ, ଏହି କଥା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ମହାପାପ ନାଶକ ସୋମେଶ୍ୱର ଦର୍ଶନ ଓ ପୂଜା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ନରକ ରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।