ଓ ସତ୍ୱମୟୀ ଦେବୀ, ଏକ ସମୟରେ କେଶବ ଭାଗବାନ ଭାରୀ ପ୍ରୟାସରେ ମନ୍ଥନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ମହାମନ୍ଥନରେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପିତୃଗଣ ଦେଖିଲେ—ଏହି ମନ୍ଥନରୁ ଏକ ବିଶେଷ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଛି। ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଖି ଭଗବାନ କେଶବ କଥା କହିଲେ। ବସୁଦେବଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଏହି ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନିୟୁକ୍ତ ହେଲେ। ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଡକ୍ଷର ଶାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଶାପ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ—“ଏହି ମୋର ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହୋଇଛି।” ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ମଧୁଘ୍ନ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ—“ଏହି ଚନ୍ଦ୍ର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି।” ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଘଟଣା ପୁନିପୁନି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଦୁନିଆର ଆଦର୍ଶ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ, କ୍ରିଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଜୟ ଦେଲେ, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ। “ଜୟ ହେଉ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ଜୟ ହେଉ, ବିଷ୍ଣୁ! ଜୟ ହେଉ, ପଦ୍ମନାଭ!”—ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ—“ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉ, ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କର; ସେ ତୁମକୁ ଦେହ ଦେବେ।” ବସୁଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ଏହି ସ୍ତୁତି କହିଲେ— “ନମସ୍କାର ହେଉ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ତ୍ରିନେତ୍ର, ମହାତ୍ମା। ନମସ୍କାର ହେଉ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୂତ-ପିଶାଚରେ ଘିରା। ନମସ୍କାର ହେଉ, ପୁଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ଏବଂ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା। ଅପରିଚିତ, ଉତ୍କୁଣ୍ଡ ଚୁଳା, ଭୈରବ—ନମସ୍କାର! ଦାରୁବନ ନାଶ କରିଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଧାରୀ, ଅଗ୍ନିମୁଖ ଦେବତା—ନମସ୍କାର! ଡକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଟାଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।” ଏପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦେବତା ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“କହ, ସୋମ, କଣ ଚାହୁଁଛ?” ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି—ତେଜ, ଚାୟା, ଆକୃତି, ଶୋଭା। ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ, ମୁଁ ମୋର ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ଏହି ଲିଙ୍ଗର କୃପାରେ ଦ୍ୱିଜରାଜା ଏହି ଅବସ୍ଥା ପାଇଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ତିନି ଲୋକରେ ‘ସୋମେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ପାଇଥିବେ। ଜନ୍ମ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଲୋକ ମୋତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବେ। ଯେଉଁମାନେ ସୋମେଶ୍ୱର ଦେବତାକୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ପୂଜିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦେବତାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ସୋମେଶ୍ୱର କୁଷ୍ଠ ନାଶ କରିଥିବା। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର ହେଉଛି ସୋମେଶ୍ୱର; ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଦେବତାକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ, ଭୟ ନାହିଁ, ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳ ମୋ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲରେ, ସୋମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବେ, ଏହି ଶକ୍ତି ପାପ ନାଶ କରିଥିବା। ଏହି ମହାତ୍ମା କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଦେବୀ। ସମେତ ଦେଖିଲେ—ସ୍ଵପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ—କିପରି ନରକ ଆସିପାରିବ? ଏକ ସମୟରେ, କଳିଯୁଗରେ, ବାରାହ ନାମକ ଯୁଗରେ, ଲୋକମାନେ ଉଦ୍ଭବ କରିଲେ—ସେମାନେ ସୀମାହୀନ, ଆଧାରହୀନ, ଘରହୀନ, ଏବଂ ନାସ୍ତିକ ଥିଲେ।