ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ କର୍କଟେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପେ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରି, ସେଠାରେ ଦେବୀୟ ମହାଭୋଗ ଓ ହଜାର ହଜାର ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବିହାର କରନ୍ତି। ଏହି ଭୋଗର ଶେଷରେ ସେମାନେ ଏତିକି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦଶାଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ବି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ହେ ମହାଦେବୀ, ରାଜାଙ୍କ ମୂଳରେ ଧନ, ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭଲ ବର୍ଷା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି—ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ରାଜା ଥିଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମଦାନ୍ଧ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ କଳି ଓ ଦ୍ୱାପର ସନ୍ଧିକାଳରେ ତାଙ୍କ ଦୋଷରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବର୍ଷା ଦେଲେ ନାହିଁ ଓ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ନଦୀମାନେ ଶୁଷ୍କ ହେଲେ କିମ୍ବା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଚାଷ ଓ ପଶୁପାଳନ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ବଜାର ବନ୍ଦ ହେଲା। ସହରଗୁଡ଼ିକ ଖାଲି ହେଲା, ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଜଳିଗଲା। ଋଷିମୁନିମାନେ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଏଠି ସେଠି ଭ୍ରମଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ସୃଷ୍ଟି ଉପଟିଗଲା। ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଜନାର୍ଦନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ ସରଣାଗତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକରୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଗୁଣ ଅପୂର୍ବ ଓ ଶୁଭ, ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକ ମହାଲ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ତିଆରି ହେଲା। ସେଠାରେ ଜରା, ମୃତ୍ୟୁ, ଭୟ ଓ ସମସ୍ତ ରୋଗ ରହିଥାଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶିର ନମାଇ ଏହିପରି ସ୍ତୁତି କଲେ—"ଆପଣେ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ମହାଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ଦେବତାମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା କୃଷ୍ଣ ଏମିତି କହିଲେ—"ଆଜି ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ କ’ଣ କରିବି?" ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃପା କରି ଆମେ କିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବୁ, ଏହାର ବିଧି କହନ୍ତୁ।" ତେଣୁ ମହାପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୁଭ୍ର କାଳବନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଉ। ସେଠାରେ ବର୍ଷା ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ମେଘ ସେଇ ଲିଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଦେବତାମାନେ, ପ୍ରତୀହାରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖ, ଏଠି ଈଶାନ ଉପସ୍ଥିତ। ବଡ଼ କାଳବନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପରମ ଲିଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର।" "ମହେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ, ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ, ମାଳାଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯୋଗୀ, ବେଦ, ପିଙ୍ଗଳ ଜଟାଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟର ଧନି, ଚୂଡ଼ାଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ସଂହାରକ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ତ୍ରିନୟନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯୋଗମୟ ଦେହଧାରୀ, ସଦା ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଭଲ ବର୍ଷା ଦେଇ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।" ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ସହିତ, ସେମାନେ ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଉଦୟ ହୋଇ ଆକାଶ ଭରି ଧ୍ୱନି କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅନ୍ଧକାର ହେଲା, କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପରେ, ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ହଟାଇଲେ, ମେଘ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଶୁଭ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକମାନେ ସୋମକୁ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ପରିଭ୍ରମଣ କଲେ।