ସେ ସମ୍ରାଟ୍, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଅତୁଳନୀୟ କାମନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ବିଜିତ ହୋଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଏହି ଶକ୍ତି କ’ଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏତେ କଠିନ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଛି?” ଏହି ଉତ୍ସୁକତାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ, ଯାହାର ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାହାପରେ ସେ ପ୍ରେମିକା ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ କଥା ଖୁବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଦେଲେ—“ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଶାପମୁକ୍ତ ହେଇଛନ୍ତି।” ତାଙ୍କ ସହ ରାଜା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତେଣୁ ସେଠାରେ କୁହାଯାଇଛି—“ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହିଠାରେ କେହି ପଶୁ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ, ନ ହେବ ବିଚ୍ଛେଦ। ଏଠାରେ ନ ହେବ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତି, ନ ଦୁଃଖ, ନ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ନ ଭୟ। ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ସେମାନେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଭାଗୀ ହେବେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଯେଉଁ ପିତୃଗଣ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନରକରେ ବସିଛନ୍ତି, ପଶୁ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ପଶୁ ଜନ୍ମ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ।” ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାକଳ୍ପରେ ଧର୍ମର ନିମିତ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରଭାସିତ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ନେବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିଲା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ଅପରାଜିତ ହେଉନଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ହଜାର ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମନ ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ଧର୍ମର ଫଳରେ ଏପରି ଅତିଶୟ ଭାଗ୍ୟ ମୋତେ ମିଳିଛି?” ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: “ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଶୂଦ୍ର କୁଳର ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ତୁମ ହୃଦୟ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଭରିଥିଲା। ତୁମେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଧନ ଚୋରାଇଥିଲେ, ଓ ବେଦକୁ ନିରନ୍ତର ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ। ଏପରି କରି, ଶେଷେ ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା, ତୁମେ ନରକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ରୌରବ, କୁମ୍ଭୀପାକ ଓ ମହାରୌରବ ନାମକ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ, ତୁମେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କଲେ। ତୁମେ ତଳୱାର ଦଳରେ ଛିଣ୍ଡାଯିଲେ, ଏବଂ ଯମ ତୁମକୁ କଙ୍କଡ଼ା ରୂପ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ ସହି, ଯାହା କିଛି ଦାନ, ପାଠ, କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଦେବତାର ଉପାସନା ହୋଇଥିଲା, ସେ ସବୁ ପୂର୍ବ ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ଏକ ଦିନ ମନ୍ଦଗତିରେ ନଦୀପାରେ ଖେଳିବାକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଏକ ପକ୍ଷୀ ତୁମକୁ ଆକାଶପଥରେ ଉଠାଇ ନେଲା ଓ ତିବ୍ର ଝଟକା ଦେଲା। ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ବାତାସ ଦ୍ୱାରା ପକ୍ଷୀର ଠୁଣ୍ଡିରୁ ତୁମେ ଛୁଟିଗଲା। ତା’ପରେ ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ, ଏହି ପକ୍ଷୀର ଆଘାତ ଓ ଅତିକ୍ରୁର ହଲାମାନ କ୍ଷୋଭରେ, ତୁମେ ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଲା, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ସେଇ କଙ୍କଡ଼ା ଦେହ ଛାଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମହିମାରେ, ତୁମେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ହେଇଗଲା। ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ଦେବସମୂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ପୁରାତନ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମୂହ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ—“ହେ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶକ୍ତି ଏବେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି। କଙ୍କଡ଼ା ଯୋନିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେଠାରୁ ଏହି ଦେବତା ‘କର୍କଟେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପୁନି ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି, କଣ୍ଟକରହିତ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୁନଃ ଶୀଘ୍ର ଉପାସନା କର; ଏହି ଦ୍ୱାରା ତୁମର ପୂର୍ବ କର୍ମ ସ୍ମୃତି ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି, ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଭୂମିରେ ଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।