ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି, ଯେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପିଣ୍ଡରକଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଫଳତାର ଅଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତି। ସରୟୂ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ, ପିଣ୍ଡରକଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ନବରାତ୍ରି ପର୍ବରେ ଫୁଲରେ ତାଙ୍କର ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରାଯିବା ଚାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ବାଧା ରହିବା ନାହିଁ। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୁଏ। ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏବଂ ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାକୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଗର୍ଭର ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ନବମୀ ଦିନ ଆସିଲେ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଳଦିଆ ଗାଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତପସ୍ୱୀ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହା ଫଳ ପାନ୍ତି, ତାହା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଏକ ନିୟମିତ, ଶିଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁ ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଭୂମିକୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। କାଶୀରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଗୟାରେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରି ଏବଂ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମଥୁରାରେ ଏକ ଯୁଗ ରହିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ, ମାଘ କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଅବନ୍ତୀରେ ଏକ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବର୍ଷ ରହିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଭାଗୀରଥୀରେ ଷାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ସବୁ ପୁଣ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଏକ କ୍ଷଣ କିମ୍ବା ଅର୍ଦ୍ଧ କ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ମିଳିଯାଏ। ଯେଉଁ କେହି ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମନରେ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ସରୟୂ ଜଳରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଗାଁ, ପକ୍ଷୀ, ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଅପବିତ୍ର ଜନ୍ମ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପକାର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏପରେ, କୁମ୍ଭ ଜନ୍ମା ଋଷି ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହୋଇ ଚୁପ୍ ହେଲେ। ଏହି କଥା ତାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କ୍ରମିକ ବିବରଣୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଆପଣ ମୋତେ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଏହାର ଫଳ ବିବରଣା କରନ୍ତୁ। ଯେପରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମରେ ଶୁଣିଲେ, ବିଶ୍ୱଜ୍ଞମାନେ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ଅୟୋଧ୍ୟା ଏବଂ ସତରି ପବିତ୍ର ଘାଟର ଯାତ୍ରା, ଯେଉଁ କେହି ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ଶୁଦ୍ଧ ବାଣୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ସଠିକ ରିତିରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଉଁ ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ, ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନର ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ— ଓ ନିର୍ମଳ ମନ, ମୋଠୁ ଶୁଣ, ମୁଁ ମନସ୍ତୀର୍ଥ ଗୁଡିକ ବିବରଣା କରୁଛି। ସତ୍ୟ ଏକ ତୀର୍ଥ, କ୍ଷମା ଏକ ତୀର୍ଥ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ଏକ ତୀର୍ଥ। ଜ୍ଞାନ ଏକ ତୀର୍ଥ, ତପସ୍ୟା ଏକ ତୀର୍ଥ— ଏଭଳି ସପ୍ତତୀର୍ଥ କୁ ବିବରଣା କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟର ଶରୀର କେବଳ ଜଳରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ସ୍ନାନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହାର ଫଳ କିପରି ମିଳେ, ଏହା ଶୁଣ। ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ମଧ୍ୟମ, କିଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ; ଏହିପରି ଭୂତୀର୍ଥ ଏବଂ ମନସ୍ତୀର୍ଥ ଉଭୟରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଶୁଣ। ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଳରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଜଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ନିରନ୍ତର ଆସକ୍ତି ମନର ଅପବିତ୍ରତା। ଯଦି ମନ ଅନ୍ତରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତାହାଲେ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।