ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ପରି ଆସକ୍ତିଶୀଳା ନାରୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ—ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଜଣେ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରାଣୀ (କିଟ) ନିଜ ଦୁଃଖ ଜଣାଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏତେ ଦୁଃଖୀ ଥିବାବେଳେ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ମୃଦୁ କଥା କହି ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ରୁଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛ?” ଏହିପରି କଥାରେ ସେ ନାରୀ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, “କାହିଁକି ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଅନାବଶ୍ୟକ କଥା କହୁଛ? ତୁମ ଲୋଭରେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଇଦିଆଯାଇଛ, ହେ ଦୁଃଖୀ କିଟ!” ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏପରି କିଛି କରିବିନାହିଁ,” କିନ୍ତୁ ସେ କିଟ ପୁନିପୁନି ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲା। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ନାରୀ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜ୍ଞୀ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ମୋ ପ୍ରିୟ ମୋତେ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ମରିଯିବି।” ସେ ଏପରି ଭାବରେ ବହୁପ୍ରକାର ଦୁଃଖ କରୁଥିଲେ, ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡୁଥିଲେ। ଏହିଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ଏକ ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ତପସ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଘୁରୁଛି—ମୁଁ କାରଣ ଜାଣେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏକତ୍ରିକତା ହେଉନାହିଁ। ଯିଏ ଦେବୀମାନେଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଜିତିଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ସେ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ ହେଉନାହାନ୍ତି—ହେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ଏହା କ’ଣ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା? ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଅସୀମ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଥିଲେ—ମୋ ଯୌବନ ଏପରି ଦୃଢ଼ କାହିଁକି ରହିଛି?” “ଏହି ଯୌବନ ଦିନେ ଦେଖାଯାଏ, ରାତିରେ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅପକର୍ମ ରୋଧ ପାଇଁ ମୋତେ କିଛି କହନ୍ତୁ।” ତେବେ ଋଷି କହିଲେ, “ମୋ ଝିଅ, ଗତକାଲି ଶିଶୁଭାବରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା କଥା ଶୁଣ। ତୁମର ପତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଦୁରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସେ ରାଜକୁମାର ଅନେକ କୁକୁଡ଼ି ଖାଇଥିଲେ। ଏପରି ଖାଇଖାଇ ବର୍ଷ ଗଡ଼ିଗଲା, ଯେତେବେଳେ ପଚାରାଯିଲା– ‘କୁକୁଡ଼ି ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆଉ ଆସୁନାହାନ୍ତି?’—କେହି ଉତ୍ତର ଦେଲେନାହିଁ। ତାପରେ କେହି କହିଲେ, ‘କୁକୁଡ଼ିମାନେ ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି; ରାଜା ଏହି କାମ କାହିଁକି କଲେ ଜଣାନାହିଁ।’ ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଦେଖି, ତାମ୍ରଚୂଡ଼ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହି ଶାପ ପରେ, ରାଜକୁମାର ଦିନକୁ ଦିନ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହାପରେ କିଛି ଆଶା ନେଇ, ସେ ବାମଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ବାମଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ପାପରେ ମୋ ଶରୀର ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି?” ବାମଦେବ କହିଲେ, “ତୁମେ କୁକୁଡ଼ି ଖାଇଛ।” ତାପରେ କହିଲେ, “ତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ, ସେ ଉପାୟ କହିଦେବେ।” ତାମ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଜ୍ଞାନରେ, ପୋଷଣ ପାଇଁ କୁକୁଡ଼ି ଖାଇଥିଲି।” ତାମ୍ରଚୂଡ଼ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛ, ହେ ରାଜା... ରାଜା ତ ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ଶାସକ, ଗୁରୁ ଏବଂ ରକ୍ଷକ। ଏହିଠାରୁ, ମୋ ଝିଅ, ସେ ପଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ।” ମହାତ୍ମା ଗାଳବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଶାପ କିପରି ଶେଷ ହେବ?” ଗାଳବ ଧ୍ୟାନରେ ଅନୁଭବ କରି କହିଲେ, “ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେ ‘ପକ୍ଷି ଯୋନି ମୋଚନ’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ତାହାକୁ ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କଲେ ଏହି ଶାପ ଶେଷ ହେବ।” ସେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଫୁଲିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାକି ରହିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ରାଜା ମৃଗନୟନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ସେ ବି କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ଆଜି ମୁଁ ଆପଣ ସହିତ ଯିବି।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ‘ପକ୍ଷି ଯୋନି ମୋଚନ’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ। ସେ ରାତିରେ, ସାଧାରଣ ଭାବେ ଯେପରି ବାଉଳ ଆସୁଥିଲେ, ସେ ଦିନ ଆସିଲେନାହିଁ।