ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମାନବ ଜନ୍ମରୁ ପଶୁ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ। ଏହି କଥା ମହାଦେବେ କହିଥିଲେ। ଏକ ସମୟର କଥା, କୌଶିକ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ କୁକୁଡ଼ି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ଭୂମି, ପାହାଡ଼, ଅଟବି, ଉଦ୍ୟାନ—ସମସ୍ତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ରାଜାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିଶାଳା, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ରାଜା ଓ ରାଣୀ ଦୁଇଁଜଣେ ମିଶି ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାର୍ବତୀ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧୁର ସମ୍ପର୍କ ହୋଇନଥିଲା। ଏପରି ଭାବରେ ସମୟ କଟିଯାଉଥିଲା। ଏହି ଅଭାବରେ ରାଣୀ ବିଶାଳା ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ରାଜା ଓ ରାଣୀ ଦୁଇଁଜଣେ ଏକ ଦମ୍ପତି ପୋକାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମର କଳହରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲେ। ସେଇ ପୋକାଟି ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, କହୁଥିଲେ—"ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ମୁଁ ପ୍ରେମର ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ୍ତ।" ସେଉଁଠି କହିଲେ, "ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ପରି ପ୍ରେମିକା ଅନ୍ୟେ କେହି ନାହିଁ।" ଏପରି କହିଲେ, "ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଅଛି, ତୁମେ ମୋତେ କେଉଁଠି ରୁଷ୍ଟ ଅଟୁଛ? ମୋ ପ୍ରିୟା, ତୁମ ମିଠା କଥା କହି ମଧ୍ୟ ମୋ ଉପରେ କ୍ଷୁଦ୍ରତା କାହିଁକି?" ସେଉଁଠି ପ୍ରେମରେ ରୁଷ୍ଟ ଥିବା ପୋକାର ପ୍ରିୟା କହିଲେ, "ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରେମିକା ପାଇଁ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛ, ତେଣୁ ମୋ ସହ କଥା କହିବା ଅର୍ଥହୀନ।" ପୋକାଟି ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଶେଷରେ ସେଉଁଠି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଣୀ ବିଶାଳା ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, "ମୋ ପ୍ରିୟ ମୋତେ ଚାହେଁନାହାନ୍ତି, ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ମରିଯିବି।" ସେ ଏପରି ଭାବରେ ବହୁ ଭାବେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଏକ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ରାଣୀ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ମୁନିବର, ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଘୁରୁଛି—ମୁଁ କାହିଁକି ଏହି କାରଣ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ, ମୋର ପତି ସହିତ ସାମୀପ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ?" "ଯିଏ ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେ ଏବେ କାହିଁକି ମୋତେ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ? ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ, ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ମର କଣ ଫଳରେ ମୋର ଯୌବନ ଏପରି ଅବିଚଳିତ ଅଛି? ଦିନେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ, ରାତିରେ ନାହିଁ। ମୁନିବର, ଦୁଷ୍କର୍ମର ଅପବାଦ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ତାହାରେ ମୁନି କହିଲେ, "ମୋ ଝିଅ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଏକ ଘଟଣା ଶୁଣ। ତୁମର ପତି ନିଶ୍ଚୟ ବିଦୁରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସେ ରାଜପୁତ୍ର ଅନେକ କୁକୁଡ଼ି ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା, ଏକ ଦିନ ପଚାରାଗଲା, କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆଉ କୁକୁଡ଼ି ଆସୁନାହାନ୍ତି? କିନ୍ତୁ କେହି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ କେହି କହିଲେ, କୁକୁଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଇଦିଆଯାଇଛି; ରାଜା କାରଣ ବିନା ସମସ୍ତ କୁକୁଡ଼ି ଭୋଜନ କରିଥିଲେ।" "ତାହାପରେ ତାମ୍ରଚୂଡ଼ ନାମକ ଜଣେ କୁକୁଡ଼ି ରାଗରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ, ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରତିଦିନ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, କିଛି ଆଶାରେ, ସେ ବାମଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲେ: 'ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ପାପରେ ମୋ ଦେହ ଦିନ-ରାତି ଶୁଷ୍କ ହେଉଛି?' ବାମଦେବ କହିଲେ, 'ତୁମେ କୁକୁଡ଼ି ଭୋଜନ କରିଛ।'" "ତାହେଲେ ତୁମେ ତାମ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ସେ ତୁମକୁ ମାର୍ଗ ଦେଖେଇବେ।" ରାଜପୁତ୍ର ତାମ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ଦେଖି ବଡ଼ ଭକ୍ତିରେ ହାତ ଜୋଡିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଅଜ୍ଞାନରେ ଏହି କୁକୁଡ଼ି ଭୋଜନ କରିଥିଲି, ଶରୀର ପୋଷଣ ପାଇଁ।" ତାମ୍ରଚୂଡ଼ କହିଲେ, "ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଅନୁରୋଧ କରିଛ, ରାଜା ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ସେଇ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶାସକ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୋ ଝିଅ, ସେ ଏବେ ପଶୁ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନାହାନ୍ତି।