ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ, ବୃହସ୍ପତି, ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଉପାୟ ଦେଖିଲେ । ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ସମସ୍ତ ଦେବତା ମିଶି ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ।” ଏହିପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ରଉତିଲେ । ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଗଣମାନ୍ୟ ନନ୍ଦୀ ସତର୍କ ରହି ସେଇଁ ଦେଖା କରୁଥିଲେ । ଏହିଥିରେ ଦେବତାମାନେ ମୋର (ଶିବଙ୍କ) ପାଖକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତି କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ତେବେ ଅଗ୍ନି ଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ । ସେ ଚତୁର୍ୟତାରେ ଦ୍ୱାରପାଳକଙ୍କୁ ଠକାଇ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଉପାୟ କଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅମର ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଢିଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରୁ ସେମାନେ ମୋତେ ନିୟମାନୁସାରେ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ । ତାପରେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭୋଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ।” ଏହା ପରେ ମୁଁ ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲି, “ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଯାଅ ।” ନନ୍ଦୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ଶୋକରେ ତ୍ରସିଯାଇଥିଲା । ଅଗ୍ନି ଓ ବିଶେଷ କରି ବାସବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବଢ଼ିଆ ଭାବେ ଠକିଯାଇଥିଲେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନନ୍ଦୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଗଲେ । ସେ ସମସ୍ତଂକ ସମ୍ମୁଖରେ ଘଟଣା ସବୁ କହିଦେଲେ । ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ନନ୍ଦୀର କେଶ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା କରି, କପାଳିକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । ଏହିବେଳେ, ଲିଙ୍ଗରୁ ଦେହହୀନ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଦ୍ୱାରପାଳକ ନନ୍ଦୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ସେଠାରୁ ଏହି ଭୂମିରେ ଦ୍ୱାରପାଳକଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଫଳ ଦେବାର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ହେଲେ । ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦ୍ୱାରପାଳକ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସପ୍ତଜନ୍ମର ଦୋଷ, ବଡ଼ କିମ୍ବା ଛୋଟ, ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଦ୍ୱାରପାଳକ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ମିଳେ ନାହିଁ; କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳିଯାଏ । ଏଥିରେ ଏକ ରାଜା କଥା ଆସେ—କୌଶିକ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ସବୁବେଳେ କୁକୁଡ଼ି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ବିଶାଳା ସହିତ ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ୟାନ ଆଦିକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ରାଜା ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିଶାଳା ସହିତ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପାର୍ବତୀ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନିକଟତା ହେଇନଥିଲା । ଏଭଳି ଦିନ ଯାଉଥିଲା, ରାଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମପୀଡିତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଦମ୍ପତି ପୋକା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମ ଝଗଡ଼ାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ । ସେଇ ପୋକା ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲା । ସେ କହିଲା, “ମୋତେ ଅଙ୍ଗଲାଗି ଧର, ମୁଁ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମ ପରି କାମନାମୟୀ ନାରୀ ନାହିଁ । ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ତୁମେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ମୋପ୍ରତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉଛ ?” ସେଇ ପୋକୀ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି କାମବଶ ହୋଇଛ, ମୋ ସହିତ ଅନାବଶ୍ୟକ କଥା କାହିଁକି କହୁଛ?” ତଥାପି ପୋକା ପୁନିପୁନି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା । ଶେଷରେ, ସେ ପୋକୀ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଗଲେ । ରାଣୀ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବିଚାରିଲେ, “ମୋ ପ୍ରିୟ ମୋତେ ଚାହେନାହିଁ; ନିଶ୍ଚିତ ମୁଁ ମରିଯିବି ।” ଏପରି ଅନେକ ଭାବେ ଦୁଃଖ କରି, ପୁନିପୁନି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଏକ ତପସ୍ବୀ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତପୋବଳରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ ଚଲିଛି—ମୁଁ କାହିଁକି ଜାଣେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ହେଉନାହିଁ । ଯିଏ ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ସେ ଏବେ କାହିଁକି ମତେ ଚାହେନାହିଁ? ଏହି କଥାର କାରଣ କ’ଣ?