ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଶିବ ଏକ ସମୟରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଦୁଃଖ ଭାବରେ ‘ନାରଦ, ଯାଅ’ ଭଳି କହିଥିଲା। ଏହି ଲୋକକଥା ସତ୍ୟ, ଏହା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହେଉନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଜନ କୌଶଳ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତ୍ୟାଗ, ଉପେକ୍ଷା ଓ ଅପମାନ ମିଳେ। ଏହି ଅସମ୍ମାନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ନିଶ୍ଚିତ। ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗୁସ ଗୋତ୍ର ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ନିର୍ବ୍ୟାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ଇର୍ଷ୍ୟା ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଜନ ସଦ୍ଗୋତ୍ର ନୁହେଁ, ନିର୍ବ୍ୟାର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ସଦା ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ। ଭଗବତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିବେ। ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା ଦେବତା ପୂଷା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି। ମୋ ପ୍ରତି ‘କୃଷ୍ଣ’, ‘ମହାକାଳ’ ଭଳି କହାଯାଇଥିଲା, ଏହା ଉଦାହରଣ ପାଇଁ କହାଯାଇଥିଲା, ଦ୍ୱେଷ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁମେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ଜଣେ ଜନ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ମାନେ। ସେ ନିଜକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଚିହ୍ନି, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ। ଅସ୍ତିକ ନୁହେଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏନାହିଁ; ତେଣୁ ଅସ୍ତିକ ହେଲେ ତ ଅଧିକ ଭାବେ ନୁହେଁ। ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନାହିଁ, ଯଦିଓ ତୁମେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଭାବୁଛ, ହେ ମୃଡା। ଦୃଢତା ଓ ଦୁଃଖ ଉପାଦାନ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅନେକ ଥର ଘାତ ଲାଗି ପାରିଛି। ଏଭଳି, ମହାଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଉତ୍ତର କହିଛ। ସର୍ପ ଠାରୁ ଅନେକ ଜିହ୍ବା ମିଳେ; ଭସ୍ମ ଠାରୁ ଅନୁରାଗ ଅଭାବ ହୁଏ। ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ କଲେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ନଙ୍ଗାପଣ ଲଜ୍ଜା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ସମୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିବାଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତି ଆଣିଲା। ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘କଳକଳେଶ୍ୱର’ ନାମ ଦେଲେ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବ କଳକଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ଘରେ କେବେ ବିବାଦ ହେବନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଗୁଣବତୀ, ଆକର୍ଷକ ଓ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ହେବେ, ହେ ପ୍ରିୟା। ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଦେବ କଳକଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ଭୟ ଉପଜେନାହିଁ, ହେ ହିମାଚଳ କନ୍ୟା। ଏହି ଶକ୍ତି, ହେ ଦେବୀ, ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ତ୍ୟାଗ ହୋଇଥିବା ନିବେଦନ ଉପରେ ପାଉଁ ଦେଇ ହେବା ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି। ଏକ ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନାରଦ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ଦେଖିଲେ। ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖିଛ; ତିନି ଜଗତ—ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ। ଏହି ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ। ଯୋଗ, ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛ। ତେଣୁ, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିଦିଅ। ଏଭଳି ଶୁଣି, ନାରଦ ଧ୍ୟାନ ଓ ଚିନ୍ତନ କଲେ। “ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ରାଜା, ପବିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି। ତେଣୁ, ମହାକାଳ କ୍ଷେତ୍ର ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ କହାଯାଉଛି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାକୁ ଋଷିଙ୍କୁ ବିବର୍ଣ୍ନ କଲେ। ଏଭଳି ଶିବ, ପାର୍ବତୀ, ଦେବତା, ନାରଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପାଖ୍ୟାନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଶୁଣିବାକୁ ଉଚିତ।