ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଦେଖାଯାଏ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେହି ପରମ ପୂଜ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏକ ଝଗଡ଼ା ହୋଇଥିଲା, ହେ ଦେବୀ। ହେ ହିମାଚଳ ତନୟା, ତୁମେ ଶୋଭାବତୀ, ଯେତେବେଳେ ବିବାହ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲା, ମୋ ସହିତ ତୁମେ ଉପବେଶ କରିଥିଲା। ତୁମର କେଶ ନୀଳ କମଳ ପୁଷ୍ପ ପରି ଘନ ଏବଂ ଚମକୁଥିଲା, ତୁମେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବସିଥିଲା, ତୁମର ରୂପ କାଜଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, "ହେ କାଳୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋ ପାଖରେ ବସ।" ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା, ହେ ପବିତ୍ରା, ଚନ୍ଦନ ଗଛରେ ଅଳିଙ୍ଗିତ। ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲି, ହେ ଦେବୀ, ହେ ଗିରିଜା, ତୁମର ମଧୁର ହାସରେ। ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଥିଲା, ପୁନି, ମୋ ପାଇଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା। ତୁମେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ମୋ ପାଇଁ "ନାରଦ, ଯାଅ" ବୋଲି କହିଥିଲା। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏକ କଥା ସତ୍ୟ, ସେ କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏନି—ଯେଉଁଠାରେ ଚେଷ୍ଟା ଅଛି, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅସ୍ବୀକୃତି, ଅପମାନ ଏବଂ ଉପେକ୍ଷା ମିଳେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ମୋଠାରୁ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ ଏବଂ ଅପମାନ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ହେଉଛି। ସେ ନ ମଙ୍ଗୁସ ଗୋତ୍ରର, ନ ଅପବ୍ୟବହାରିଣୀ, ନ ଦୁଷ୍ଟ, ନ ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ। ଯିଏ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ନୁହେଁ, ଅପବ୍ୟବହାର କରେ, ସେ ସଦା ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ। ହେ ଶୁଭେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆକାରରେ ଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିବେ। ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ପୂଷା ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି। ମୋ ବିଷୟରେ "କୃଷ୍ଣ" ବା "ମହାକାଳ" ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହି ଉଦାହରଣ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ଘୃଣା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁମେ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। କେହି ନିଜକୁ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ମନେ କରେ; ସେ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖେ। ଅନ୍ୟମତୀ ମଧ୍ୟ ଅଶାନ୍ତି ହୁଏନି, ତେବେ ଭକ୍ତ ତ କଥା ହିଁ ଅଲଗା। ହେ ପାର୍ବତୀ, ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦ୍ୟପି ତୁମେ ନିଜକୁ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଭାବେ ଭାବୁଛ; ଏହି ସମସ୍ତ କଠିନତା ଏବଂ ଦୁଃଖ ପଞ୍ଚଭୂତରୁ ଆସେ, ଅନେକଥର ଆଘାତ ପାଇଁ। ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଥିଲି, ଏବଂ ପୁନି ତୁମେ ମୋତେ କିଛି କଥା କହିଥିଲା। ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଜିହ୍ବା ମିଳେ; ଅଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ ନାହିଁ। ଶ୍ମଶାନରେ ବସିବା ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଆସେ, ନଗ୍ନତା ଲଜ୍ଜା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ଏଭଳି ସମୟରେ ଭୟଙ୍କର ଝଗଡ଼ା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତା ଆସିଗଲା। ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ତାହାବେଳେ ଲିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶବ୍ଦ ନିକଳିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା। ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ "କାଳକଳେଶ୍ୱର" ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ କାଳକଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ଘରେ କଦାପି କଲହ ହେବ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଜୀବନସଂଗିନୀ ସଦା ଗୁଣବତୀ, ଆକର୍ଷକ ଏବଂ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ। ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ କାଳକଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ଭୟ ନାହିଁ। ଏହି ଶକ୍ତି ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ହେ ଦେବୀ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୂଷିତ ନିବେଦିତ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ହେ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି। ଏକଥିରେ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ...