ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ହଂସ, କଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ଶୁଦ୍ଧ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରମୋଦ ମିଳେ, ପିତୃଦେବତାମାନେ ତୃପ୍ତି ଲଭନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ଉଚିତ ଭାବେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୋଜନ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜାତକୁଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ପରିଚିତ। ପୂର୍ବତନ ତୀର୍ଥମାନେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭାରତଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ। ଉତ୍ତମ ନିୟମାନୁସାରେ, ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ, ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଭାରତକୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ଅଜିତଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ; ଏହା କରିଲେ ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ। ଏଠାରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେବା ଦରକାର, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ରର ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ। ଏଠାରୁ ଉତ୍ତରେ, ହେ ମହାମୁନି, ଏକ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଯାହା ଏକ ବୀରଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଦେଇଥାଏ। ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରି ପରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଠାରେ ବସିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଅୟୋଧ୍ୟାର ରକ୍ଷକ ବୀର ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଉଚିତ ବିଧିରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଭୋଜନ ଦିଆଯାଇ ଯେଉଁକଣସି ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ଏଠାରେ ସେଇ ଇଚ୍ଛା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହୁଏ। ଏଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣେ ରାକ୍ଷସୀ ସୁରସାଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ରାମ, ମହାକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କୁ ଲଙ୍କାରୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ। ଉଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ଏବଂ ଅତି ଦୃଢ଼ତାରେ କରିବା ଚାହିଁ। ନବରାତ୍ରିର ତୃତୀୟ ଦିନରେ ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ହୁଏ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ମନୋହର ହୁଏ। ଏପରି କରିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଏପରି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ପୂଜା କରିଲେ ସଫଳତା ମଣିଷଙ୍କ ହାତରେ ଆସେ। ସରୟୂ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିଣ୍ଡାରକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବରେ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ବିଘ୍ନ ଥାଏନାହିଁ। ଏଠାରୁ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ମଣିଷ ଜନ୍ମର ଯାତନାରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ନବମୀ ତିଥି ଆସିଲେ, ଯିଏ ଉପବାସ ରଖେ, ସେ ଅପୂର୍ବ ଫଳ ପାଏ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଥିରେ ମଣିଷ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଲଭନ୍ତି, ତାହା ଏଠାରେ ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀରେ ନିଷ୍ଠା ସହିତ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମିଳିଯାଏ। ଜନ୍ମଭୂମି ଦର୍ଶନ କରି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। କାଶୀରେ ହଜାର ଯୁଗ ରହିଲେ ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଗୟାରେ ପିତୃକର୍ମ କଲେ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ଯେପରି ଫଳ, ମଥୁରାରେ ଏକ ଯୁଗ ରହିଲେ ଯେପରି, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘ କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେପରି, ଅବନ୍ତୀରେ ହଜାର କୋଟି ଯୁଗ ରହିଲେ ଯେପରି, ଭାଗୀରଥୀରେ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ— ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ କେବଳ ଏଠି ରାମଙ୍କୁ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ, କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ମିଳେ। ଯିଏ ଯେଉଁଠି ଥାଉ, ନିଜ ମନରେ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।