ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କାମ ମଧ୍ୟ, ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଯେ ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲି, ସେହି ଶକ୍ତି ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଏହାକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାନବର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।” ପୁରାତନ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର କାଳକୂଟ ବିଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଭୟଜନକ ଥିଲା। ତାହାପରେ ଦେବତା, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ କହିଲେ, “ମନେ ଥିଲା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ଅନ୍ୟଭାବେ ହେଲା। ଏହି କାଳକୂଟ ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦହି ଦେଉଛି। ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ଶରଣାଗତଙ୍କର ପ୍ରେମୀ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।" ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ସେଇ ଭୟଙ୍କର କାଳକୂଟ ବିଷକୁ ଗଳାରେ ଧରିଲି। ତୁମେ ଏହି ମୋ ରୂପ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲ। ଏହି ସମୟରେ ଗଙ୍ଗା, ଅନେକ ନଦୀ ସହିତ, ମୋ ପାଖରେ ଦେଖାଦେଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, “ହେ ଗଙ୍ଗେ, ଏହି କାଳକୂଟ ବିଷକୁ ତୁରନ୍ତ ବଡ଼ ସାଗରକୁ ନେଇଯା। ଏହା ଭୟଙ୍କର ଆକାରର ଓ ଅସହ୍ୟ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦହିଦେଉଛି, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ତାପରେ ଯମୁନାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, କିନ୍ତୁ ସରସ୍ୱତୀ ସମର୍ଥ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ। ସେମାନେ କାଳକୂଟ ବିଷ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ମୁଁ ଶିପ୍ରାଙ୍କୁ କହିଲି, “ହେ ଶିପ୍ରା, ମୋ ଆଦେଶରେ ତୁମେ ମହାକାଳ ବନକୁ ଯାଅ। ସେଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି; ସେଠି ଏହି ବିଷକୁ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କର।” ଶିପ୍ରା କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠାରୁ ଯାଉଛି। ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ମୁଁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେଇଯିବି। ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମୋ ଶବ୍ଦରେ ଏଠାକୁ ସେବାପାଇଁ ଆସିବେ।” ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିପ୍ରା କାଳକୂଟ ବିଷକୁ ଧରିଲେ। ସେଇ ବିଷକୁ ଲିଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିଦେଲେ। ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ମଣିଷ, ଯିଏ ସେଇ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ— ସେଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ହେ ଦେବୀ, ଏହା ପରେ ତିନି ଲୋକ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ବିପଦରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; କିନ୍ତୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ପୁନଃ ଜୀବିତ ହେଲେ। ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବୀ, ଏପରି କହିଲେ— “ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର—ଏହି ହେଉ ଆମର ବର।” ଏହି ଲିଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କ୍ଷେମ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଦେବତା ଲକୁଳୀଶ, ପରେ ସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେବେ। ସେ ଜଗତରେ କୁଟୁମ୍ବେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ମୋ ଆଦେଶରେ ଲକୁଳୀଶ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଯେଉଁମାନେ କୁଟୁମ୍ବେଶ୍ୱର ନାମକ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି— ନଦୀ ପାଖରେ କିମ୍ବା ପୋଖରୀ କିମ୍ବା କୂଆଁ ନିକଟରେ— ସେମାନେ ଅପାର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି।