ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କଲେ ଯେପରି ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ପରମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଯେଉଁ ପାପ ହଜାରଟି ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିବୃତ୍ତି ପାଏ। ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବା ଚନ୍ଦ୍ରଦିନରେ, ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନଃଜନ୍ମ ନେଇ ନାହାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଦଶ କୋଟି ହଜାର ପରିମାଣର ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସ୍ତୁତି କଲେ କିମ୍ବା ପୂଜା କଲେ, ଚାହା କିମ୍ବା ଅଚାହା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଷ ଦ୍ୱାରା କେବେ ଅଭିଭୂତ ହେବାକୁ ପଡିନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କ ଶାପରେ ଅଭିଶପ୍ତ ହେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ସର୍ପମାନୋ ଦହି ଦେବ, ଏହି ଭୟରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। କମ୍ବଳ ନାମକ ସର୍ପ ପିତୃଲୋକକୁ ଗଲେ, କଳିୟା ଭୟରେ ଯମୁନା ନଦୀର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପରାଜା ଓ ନାଗମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରୟାଗକୁ ଗଲେ। ଏହିବେଳେ, ଜଣେ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କ ଛାତିରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ମାଆଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଶାପିତ ହେଲୁ। ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ସର୍ପସତ୍ର ହେବ। ତୁମେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, କାଳବନକୁ ଯାଅ। ମହାମାୟା ନିକଟରେ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କର।" ତାପରେ, କର୍କୋଟ ନାଗ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ଦେବାଦିଦେବ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ। “ଦୁଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡଶୂକ ସର୍ପମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ଆଜି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ମୋ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଇବା।" ଏହିଠାରୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କର୍କୋଟକେଶ୍ୱର ବୋଲି ପରିଚୟ ମିଳିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଦୁଃଖିତମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ରୋଗୀମାନେ ରୋଗରୁ ନିରାମୟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ କର୍କୋଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ପଞ୍ଚମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ବା ସୂର୍ୟ ଦିନରେ ଦେଖନ୍ତି, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଜଣେ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଅକାଳମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ରହେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାହା ସଫଳ ହୁଏ। ଏହି ଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତି ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ପୁନି ମହାଦେବ କହିଲେ: “ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଏକାଦଶ ଲିଙ୍ଗକୁ 'ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜାଣ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଦାରୁବନରେ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। କିଛି ଶାକାଭୋଜୀ, କିଛି କିଛି କିଛିଏ ଖାଉନଥିଲେ, କିଛି ପତ୍ର ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। କିଛି ବୀରାସନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଧୂମପାନରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଦୃଢ଼ ସଂଯମ ଓ ଉପବାସ କରୁଥିଲେ। ଏମିତି କଷ୍ଟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ‘କିପରି ସିଦ୍ଧି ମିଳିବ?’ ଏହିପରି, ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଗାଇଥିଲେ, ତାହା ଫଳହୀନ ହେଇଗଲା। କେହି ଅଞ୍ଜନ, ଗୁଳି ଓ ଚପ୍ପଲ ପିନ୍ଧି ଚାଲିବାରେ ଲିନ ହେଲେ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଦେଇ, ସେମାନେ ଭିତରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଅକାୟ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା— 'ହେ ମହାନୁଭାବମାନେ, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଫଳହୀନ ବୋଲି ଅବହେଳା କରିବେ ନାହିଁ।