ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ପୁରୁଣା ଚିରିଯାଇଥିବା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଆ, ମୁଣ୍ଡ ଲାଗିଥିବା ଦଣ୍ଡ ଧରି, ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଧରିଥିଲି, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲି। ଏହି ଭିକ୍ଷୁକ ରୂପରେ ମତେ ଦେଖି, ତାଳମୁଳ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ମୋତେ ଉପହାସ କରି କହିଲେ, “ଅପରାଧୀ, ଚାଲିଯା, ଚାଲିଯା!” ସେମାନେ ବେଦରେ ଗୀତ ହେଉଛି—ଯେଉଁମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ। ମୁଁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲି, “ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ନିତ୍ୟ ନୀତିମାନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି କୃପା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ମୋ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଛି। ମୁଁ ସଦା ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ମୁଁ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।” ମୋ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହିପରି ଘୋଷଣା କଲେ—“ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରେ, ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିନ୍ଦିତ।” ସେଇ ଯଜ୍ଞରେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଗରୁଡ଼, ପର୍ବତ, ସର୍ପମାନେ ଓ ଅନେକ ମହାମୁନି, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଡାକାଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହାକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବି, ମୋପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିପରି ଏମିତି କଥା କହୁଛ?” ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ କହିବା ପରେ, ମୁଁ ଏହିପରି କଥା କହିଲି। ଏହି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେମାନେ ମୋପରେ କଠୋର ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତେବେ, ମୁଁ ହସି ହସି, ଦର୍ଭା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିବା ଏହି ବେଦିକାକୁ ଚାଲିଦେଲି। ମୋ ଯିବା ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ମୁଣ୍ଡଟି ଯଜ୍ଞଶାଳାରୁ ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏପରି ଘଟଣା ଶତ, ସହସ୍ର, ଦଶଲକ୍ଷ, କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଘଟିଲା। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଲେ, “ଏହା କାହାର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।” ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କୃପାବଶତଃ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି। ତେବେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଘଟିଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଆମେ ଦୟା ପାଉ।” ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ—“ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା, କାଳ ପ୍ରତିକ୍ରମଣରେ ଗୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଅପରାଧ କରିଥିଲି। ଏହିଠାରୁ ମୋ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପାପ ଆସିଲା। ଏହି ପାପରେ ଦହିଗଲି, ମୁଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ପାଇନି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଦେବବାଣୀ ଶୁଣିଲି—‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ତିଆରି କରିଥିବା ମହାକାଳବନ କେତେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଏଠାରେ କିପରି ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଆପଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ସେଠାରେ ହାତୀ ଆକୃତି ନିକଟରେ ମହାଲିଙ୍ଗ ଅଛି।’ ଏହି ଉତ୍ତମ ବାଣୀ ଶୁଣି, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲି। ସେଇ ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୋ ହାତରୁ ମୁଣ୍ଡଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠି ଥିବା କପାଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ସମୟରେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ, ଯାହା ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ଏହି କାରଣରୁ, ପୃଥିବୀରେ ସେଉଁଠି ‘କପାଳେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି।