ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦେବତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି। ଯେପରିକି ଗନ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ କେବଳ ସାନିକଟ୍ୟ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୁଏ, ସେପରି ଏହି ଦେବତା ଆଦିହୀନ ଓ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛନ୍ତି। ପାର୍ବତୀ, ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱର ଆନ୍ଦୋଳନ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମାନବ ସମେତ ସମସ୍ତ ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଏହି ଦେବତା ପୂର୍ବରୁ ଆନ୍ଦୋଳକ ଥିଲେ, ସେଉଁଠି ନିଜେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଲେ। ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରଜୋଗୁଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସତ୍ୱଗୁଣ ବଳିଷ୍ଠ ହେଲେ। ତାପରେ ତମୋଗୁଣରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେପରି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, କୃଷକ ଓ ରକ୍ଷକ ସମସ୍ତେ ଶେଷରେ କଟାଇକାରୀ ପରି, ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ଲୟ କରନ୍ତି। ରଜୋଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମା, ତମୋଗୁଣ ରୁଦ୍ର, ସତ୍ୱଗୁଣ ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଗତର ନାଥ କୁହାଯାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି। ହେ ପାର୍ବତୀ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସଦା 'ମହାକାଳ ବନ' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ। "ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, କାରଣ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ମୂଳ କାରଣ," ଏହିପରି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ଏହି ମହାକାଳବନରେ ଲିଙ୍ଗକୁ 'କଳ୍ପନାଥ' ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଅନନ୍ତ ଉପରି ଲୋକକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା କେଶବ କେହି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ବେଦର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହିପରି, ଆଜିଠାରୁ ଏହା ପୃଥିବୀର ଆଦିହୀନ କଳ୍ପ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପଞ୍ଚ ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସଦା ଶୁଭ ହେଉ। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେମାନେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ୍ତି ହୋଇ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଦେବତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମଦ ପାନକାରୀ, ଚୋର କିମ୍ବା ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସଂଗ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ। ଅଶ୍ୱମେଧ କିମ୍ବା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଯେପରି, ଏହି ଦର୍ଶନର ଫଳ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଏହି ଦର୍ଶନ ଲାଭ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପଶୁପରି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ। ଏପରି କହି, କେଶବ ଓ ବ୍ରହ୍ମା, ହେ ସୁନ୍ଦର-ମୁଖୀ, ଏହି ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ଏହି ଶ୍ରବଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ଏଠାରେ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଉପଜେ। ଏକଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ଏକଦା ତୁମେ ମୋ ସହ ପାଳିସରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ମୁଁ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ ମୋର ବୀର୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମୁଖରେ ପଡ଼ିଲା। ତାପରେ, ଅଗ୍ନି ସେହି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବୀର୍ୟକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟଠାରେ ରଖିଲେ। ସେହି ଦିବ୍ୟ ବୀର୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟରୁ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଜନ୍ମ ନେଲା। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ଏପରି ଦେଖି, ହେ ପାର୍ବତୀ, ଯକ୍ଷ, ସାଧ୍ୟ, ପିଶାଚ, ମନୁଷ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ—ସମସ୍ତେ ସୁନା ପାଇଁ ବିପୁଳ କଲାହଳ କଲେ, "ଏହା ମୋର!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଅସୁର ଅସୁର ସହ, ମନୁଷ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ସହ, ଭୂତ ଭୂତ ସହ, ରାକ୍ଷସ ରାକ୍ଷସ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା ଓ ମହିମା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା।