ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ମହାତପସ୍ବୀ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ତପସ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମୁନି, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ମୋତେ କୁହ।" ତାହାପରେ ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ, "ହେ ମହାଦେବୀ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ। ଏଠାରେ ନୀଳା ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ଅଛି, ଏଠାରେ ଗନ୍ଧବତୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ ଚଉରାସି ଜଣ ଭଗବାନ ଓ ଅଠ ଜଣ ଭୈରବ ଅଛନ୍ତି। ଛଅ ଜଣ ବିନାୟକ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଏବଂ ଚବିଶ ଜଣୀ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶ ରୂପ ଏଠାରେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ: ନାରାୟଣ, ହୃଷୀକେଶ, ବାରାହ, ଧରଣୀଧର—ଏହି ଦଶ ଜଣ ବୈଷ୍ଣବ ତୀର୍ଥ ଅପରାଧ ଦୂର କରିବାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଏଠାରେ ମହାକାଳ ବନରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବିନାୟକ, ଭୈରବ, ଦେବୀମାନେ ଓ ବାୟୁପୁତ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି। ବିଘ୍ନହା ଓ ପ୍ରମୋଦୀ, ଚତୁର୍ଥୀ ବ୍ରତର ପ୍ରିୟ, ଏହି ଛଅଜଣ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟ ମାତୃକା—ବଟୟକ୍ଷିଣୀ, ବୀରଭଦ୍ରା, ମହାମାୟା (ସତୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ), କପାଳମାତୃକା, ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ପାର୍ବତୀ, ଯୋଗିନୀ ଓ ଯୋଗଶାଳିନୀ ଅଛନ୍ତି। କର୍ପଟା ଓ ବଟ ମାତୃମାନେ, ଯୋଗିନୀମାନେ, ଏହିପରି ଚଉଷଠି ମାତୃକା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।" "ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଅଛନ୍ତି—ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ହନୁମାନ, କୁମାର, ଦଣ୍ଡପାଣି, ଏବଂ ମହାଭୈରବଙ୍କ ଅଧୀନ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଶକ୍ତିମାନ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି। କାଳଭୈରବ ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ। ତଦୁପରି କପର୍ଡୀ, କପାଳୀ, କଳାନାଥ, ବୃଷାସନ, ତ୍ରୟମ୍ବକ (ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ବାର୍କ ଓ ଦିଗଅମ୍ବର), ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ର ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଯେଉଁମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ନଶ୍ୱତ କରନ୍ତି।" "ସୁବର୍ଣ୍ଣରେତା, ଦିନକର୍ତ୍ତା, ମିତ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାରେ ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ। ଏଠାରେ ଚଳିଶିଟି ପ୍ରମୁଖ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି—ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱର, ଗୁହେଶ୍ୱର, ଅନାଦିକଲ୍ପେଶ୍ୱର, ଶମ୍ଭୁ, ସ୍ବର୍ଣ୍ଣଜାଳେଶ୍ୱର, କର୍କୋଟକେଶ୍ୱର, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନେଶ୍ୱର, ଈଶାନେଶ୍ୱର, ଅପ୍ସରେଶ୍ୱର, କଲ୍କଳେଶ୍ୱର, ପ୍ରତିହାରେଶ୍ୱର, କୁକ୍କୁଟେଶ୍ୱର, ଅନାରକେଶ୍ୱର, ଜଟେଶ୍ୱର, ରାମେଶ୍ୱର, ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱର, ଆନନ୍ଦେଶ୍ୱର, କଣ୍ଠାଦେଶ୍ୱର, ଶିବେଶ୍ୱର, କୁସୁମେଶ୍ୱର, ଲୁମ୍ପେଶ୍ୱର, ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର, କଣ୍ଟକେଶ୍ୱର, ସିଂହେଶ୍ୱର, ପ୍ରୟାଗେଶ୍ୱର, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।" "ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦେବୀ ଓ ତୀର୍ଥ ଏଠି ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାରୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଓ ପବିତ୍ର। ଏଠି ଦର୍ଶନ କଲେ ଓ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।