ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରେ ଧନସଞ୍ଚକ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବେଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିର୍ମମ ନିନ୍ଦାକାରୀ ଥିଲେ । ଦେବଦେବୀ, ପୂଣ୍ୟତୀର୍ଥ ଉପରେ ଅନାସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନ ଚୋରି କରିବାରେ ସେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲେ । ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେବା ସହିତ ସେ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ପରେ, ସେ ଚୋରିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଶିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିୟମର ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ । ଏଠାରେ ଧର୍ମରାଜା, ଯିଏ ସ୍ୱାମୀଭକ୍ତ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ଧର୍ମରାଜା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଲେ: "ଏହି ପାପୀ ଗୋଦା ନଦୀ କୂଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି; ସେଠାରେ ଆମ ପାଇଁ କିଛି କାରଣ ନାହିଁ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଂହରାଶିରେ କିମ୍ବା ବୃହସ୍ପତି ଗୌତମୀ ତୀରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠିର ପୂଣ୍ୟଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ କିଛି କରିପାରିବା ନାହିଁ ।" ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଆଯାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏହାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତା କଲେ: "ତପସ୍ୟା କ’ଣ? ଦାନ କ’ଣ? ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କ’ଣ? କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ନାହିଁ?" ସେ ଜାଣିଲେ, ଯେଉଁଠି ଋଷି ତଥ୍ୟ ଦେଖି ରୁଦ୍ର ସରୋବର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ କୋଟି କୋଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି । ସେ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତରେ ସୁତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ । କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଯାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏପରି ଭାବେ, "ଅଖଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମହାତ୍ମ୍ୟ" ନାମକ ଅଠସଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅବନ୍ତି ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ । ପୁରାତନ କାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ । "ପୁତ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପବିତ୍ର । କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ । ସେଠାରେ ଦକ୍ଷିଣାୟନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଥିଲେ । ଏଠିକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗତି ନ ମିଳେ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ । ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଏଠିରେ ସର୍ବଜନ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଚାରିମାସ ଯେତେବେଳେ ହରି ଶୟନ କରନ୍ତି, ଧର୍ମାଚରଣ ନିୟମିତ । ଏହି କଥା ଭାରତ ଭୂମିରେ ଶୁଣିଲେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କଠିନ ନୁହେଁ । ଏହି ପ୍ରଭୁ ମୋକ୍ଷ ଦାତା ଓ ସଂସାର ଉଦ୍ଧାର ଉପାୟ । ଏହି ଜଗତରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ, ତାପରେ ଉତ୍ତମ କୁଳ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ । ଯେଉଁଠି ସଦ୍ସଙ୍ଗ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରତ ନାହିଁ, ସେଠି ଚାରିମାସ ବ୍ରତ ପାଳନ ନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ । ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚାରିମାସ ଆସିଲେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ, ଜୀବନ ମଙ୍ଗଳମୟ । ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ; ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବନଧାରାରେ ଅନେକ ବର ଦେଇଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଶରୀର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶତଶଃ ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ହୁଏ । ବିଶେଷକରି ଚାରିମାସ ଯେତେବେଳେ ଜନାର୍ଦନ ଶୟନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କର୍କଟ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଶରୀର ପବିତ୍ର କଲେ ଓ ମୋକ୍ଷପଥ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ।