ହେ ବ୍ୟାସଦେବ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଉପାସନା କରୁଥିବା ଲୋକ କେବେ ଭୟଙ୍କରୀ ଭୈରବୀଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ, ବୁଧବାର ଓ ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ଯେତେବେଳେ ଏକାତ୍ରିତ ହୁଏ, ସେହି ଦିନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗଙ୍ଗା ଜନ୍ମ ଦିବସ ହେଉଛି। ସେହି ଦିନ ଯେଉଁଠି ନିସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। କେବଳ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏନି। ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଆତ୍ମନିଗ୍ରହୀ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥାଏ। ତଥାପି, କିଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇପାରିଲା ନାହିଁ। ଏପରେ, ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଏକ ମହାତପସ୍ବୀ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସିଲେ। ସେ ନାରଦଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ର ନୁସାରେ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ତ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁ କଥା ଜାଣନ୍ତି। କିଏ ଦୁଷ୍କୃତି ସହ ମିଶିଥିଲେ ଯେ, ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା? ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଧନସଂଚକ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଡାକାଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ। ସେ ଦେବତା, ତୀର୍ଥ ଉପରେ ଅନାସ୍ଥା ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିଲେ। ଏପରି କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ସେ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ। ପରେ ସେ ଚୋରି ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମିଶିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ଏବେ ମୋ ସମସ୍ତ ସେବକମାନେ, ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ। ଏହି ପାପୀ ଗୋଦା ନଦୀ କୂଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ; ଆମ ପାଇଁ ସେଠାରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଂହରାଶିରେ କିମ୍ବା ବୃହସ୍ପତି ଗୁରୁରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଗୌତମୀ ତୀରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଆମ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅପରାଧ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବେ ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ, କଣ ତପସ୍ୟା? କଣ ଦାନ? କଣ ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ? କେଉଁ ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ନାହିଁ? ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି ତଥ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରସର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ କୋଟି କୋଟି ତୀର୍ଥ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତରେ ଅଛି ସୁତୀର୍ଥ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଅଠଷଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଅବନ୍ତି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, ଅଷ୍ଟାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ପଞ୍ଚମ ସ୍କନ୍ଧରେ ଶେଷ ହେଲା। ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା ବ୍ରହ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ କହିଥିଲେ। ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ନଦୀ। କେବଳ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ମହାପାପ ଧ୍ୱଂସ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଦକ୍ଷିଣାୟନର ମଧ୍ୟରେ ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, କୌଣସି ଶୁଭ ଗତି ନାହିଁ; ମୁଁ ଏହି କଥା ସତ୍ୟ କହୁଛି। ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଏହି ସର୍ବ ଚରାଚର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମାବିଷ୍ଟ ଅଛି। ଚାରି ମାସ ହରି ଶୟନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଧର୍ମାଚରଣ ନିୟମିତ।