ଏକ ସମୟର କଥା, ଅବନ୍ତି ଭୂମିରେ ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମହାପୁରୁଷମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା, ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ସେଠି ନୃସିଂହଙ୍କ ପୂଜା ହେବା ପରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ନୃସିଂହ ତାଙ୍କ ନିଜ ରୂପରେ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏକ ହାତର ଦଳେଇରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ନୃସିଂହଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି। ହେ ବ୍ୟାସ, ଏହି ଅବନ୍ତି ଭୂମିରେ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ନୃସିଂହ ଦିବସ ଆସେ, ଏବଂ ଯିଏ ନୃସିଂହ ଦେବଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏଠିହିଁ ହନୁମାନ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ, ସେ ନିଜ ଚାହିଦା ପୂରଣ ପାଇଁ ଏଠି ରହିଥାଏ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏଠି ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପୁରୁଷ ଏବଂ ନାରୀ ଏଠି ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି ଦାନ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଥାଏ। ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଓ ପାଞ୍ଚ ମୂଳ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିବା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସାବିତ୍ରୀ ତିଆରି କରି, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଅଧିକ ଧନ, ଶୁଭତା ଓ ଅନେକ ଭୋଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ମିଳେ। ଯେ ନାରୀ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏପରି ଗୌରବମୟ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଅଠାଈ ହଜାର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ଏହି ଶତ୍-ଛଅ ଅଧ୍ୟାୟ 'ନୃସିଂହ କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ' ର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏଠିରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବେ, ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଭୂମିରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ବେ, ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ନିଜ ପରିବାର ପାଇଁ ଏଠି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସନ୍ତାନ ଲାଗି ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଯେଉଁମାନେ ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର କୃପାରେ ବହୁ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏଠି ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଭଦ୍ରକାଳୀ ଦେବୀ ଶୁଭାସନରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି। ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରେ ଭୈରବ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସେ ସଦା ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ର ସମ ଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା ପାଆନ୍ତି। ଏଠି ମହାମୁନିମାନେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବଦିନେ ଏଠି ନିୟମିତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦାନ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଉପଭୋଗ୍ୟ ଦେଇ କୌଣସି ଦୋଷ ପାଆନ୍ତିନାହିଁ। ବିପଦରେ ରକ୍ଷକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପରିବାରସହିତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ମୁକୁତା, ମଣି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏହି ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ରାତିରେ ଜାଗ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅବନ୍ତି ଭୂମିର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଅପାର, ଯେଉଁଠି ଦେବତା, ଋଷି, ତପସ୍ବୀ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ନିରନ୍ତର ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଶେଷେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।