ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଆଉ ଅଧିକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା । ମୋତେ ଏହି ପବିତ୍ରତମ କଥା କୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ପୃଥିବୀରୁ ପାପକୁ ଦୂର କରେ । କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି କଥା ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦିଏ । ଜନମେଜୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆସ୍ତିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ କେଉଁଠି ବାସ କରନ୍ତି, ଏହି ଜିଜ୍ଞାସା ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସୁନ୍ଦର ମହାକାଳବନରେ "କୁଶସ୍ଥଳୀ" ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣପଟେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ସେଠି ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ, ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି । ଏଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ବୀ ଲୋମଶ ଋଷି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ମହାକାଳଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ସେଠାରେ କାଳଚକ୍ର ଚାଲେ ନାହିଁ । ଏଠି, ନିନ୍ଦିତ ଚଣ୍ଡାଳ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେଠି ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ । ଏପରି ଆସ୍ତିକଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଏଲାପତ୍ର, କମ୍ବଳ, କର୍କୋଟକ, ଧନଞ୍ଜୟ, ପଦ୍ମକ, ଓ ଅର୍ବୁଦ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେଠି ଅନେକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ମହାପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ମହାପାପ ଦୂର କରେ । ଏଠାରେ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଓ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସେବା କରନ୍ତି । ଏଠି ଶେଷନାଗ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା କମଳନୟନ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସ୍ଥାନ "ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଅଛି । ହଂସ, କଦମ୍ବ, କାଉ, କୋକିଳ, ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ତୀର୍ଥ ନୀଳ କମଳର ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହିଠାରେ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଶୋଭାୟମାନ ଭାବେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି । ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ମାନବ ମହାବୈକୁଠ ଧାମକୁ ଯାଇପାରନ୍ତି । ଏଠି "ରମାସର" ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥ ଅଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ । ଏଠି ହରିଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଥିବାରୁ, ଏଠି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ । ଏଠି କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଦାନ କଲେ, ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ମିଳେ । ଏଠି ନାଗମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ଏହିପରି ମହାନ ନାଗତୀର୍ଥର ମହିମାବର୍ଣ୍ତନ ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ଅବନ୍ତି ଖଣ୍ଡର ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ; ଏହା ମହାପୁରୁଷ ନରସିଂହଙ୍କ ଅଧିନ । କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ । ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଖଳ କରିଥିଲେ । ଏଠି ଧରିତ୍ରୀ ଗଓରୂପେ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ବିଧାନ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ । ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଓ ଯୁଗୋପଯୁଗୀ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଶିଷ୍ଟ ମନୋଭାବରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ଉପାସନା କଲେ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଦିନ ନୁହେଁ, ରାତି ନୁହେଁ, ଆକାଶ ନୁହେଁ, ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—(ଏଉଁ ସ୍ଥିତି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲା) ।