ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ପୋଷକ, ଦାନବକୁଳର ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଥିବା ସେ ଭଗବାନ, ସୁନା ଦାନ କରିଥିବା, ସୁନାର ମାଲିକ ଓ ହିମପାତ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ରୂପେ ଅବିରାମ ଥିବା ସେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ସେ ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ଓ ଏହାର ନାୟକ। ସେ ନିରାକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରସିକ ଓ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କର ଦନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ, ସେ ଲଙ୍କା ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ଉତ୍ପାତ ଘଟାଇଥିଲେ ଓ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରହ୍ମ ଦାତା, ବ୍ରହ୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା ଓ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଆଣିଥିବା, ରାଗୀ, ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଓ ବାହାରେ ଚଳିବା ସେ ଭଗବାନ। ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ, ପୁରାତନ, ରାଜାଧିରାଜ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚମକାଇଥିବା ଶକ୍ତି। ସେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କରିଥିଲେ, ମନ୍ଥନକାରୀ, ସମସ୍ତ ମଣି ନେଇଥିବା ଓ ହରି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ। ସେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିବା। ସେ ପୁତନାର ଶତ୍ରୁ, ପଦଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିଥିବା ଓ ଖେଳିଖେଳି ଗଡ଼ି ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା। ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କ ଭାଳରେ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଗଦାଧାରୀ, ଗାଲ୍ଭ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରୂପେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ସେ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବଜ୍ରଧାରୀ, ବୃତ୍ର ସଂହାରକ ଓ ବାସବଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ। ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନରେ, ଝିଲିକା ଦ୍ୱୀପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ସେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା। କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଓ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ହୋତା କରିଥିଲେ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପୁରାତନ କାଳରେ ମୁଁ ଭାରୁଣୀୟ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିଥିଲି। ଯେତେବେଳେ ବାମନ ଏପରି କହିଲେ, ବଳି ତାହାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରିଲେ ବୀର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହା ନାଗତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଭିଲାଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏବେ ଏକଥା କହ। ତାପରେ, କାଳଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଯୋଗିନୀମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାଳି ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗିନୀ ଥିଲେ। ସେ ମହାନ ନୀତିବାନ୍, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଓ କଳ୍ୟାଣ ଦୂର ହୋଇଥିଲା। ପରମ ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବସାନ କରିଦେଲେ। କୋଟରୀ ନାମକ ଅନ୍ଧକାର ମାୟାକୁ ମାତୃମାନେ ଭାବିବାଯାଏ ନାହିଁ। ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳେ। ସେ ପ୍ରାୟଃ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଶୂନ୍ୟ ଭୂମିର ପାରେ ବାସ କରନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ତିଥିରେ, ବିବାହ, ଜନ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦାୟକ ରୂପକୁ ତାମ୍ବୁଳ, ଗନ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶୀର୍ବାଦ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶୁଭତା। ଏହି ପୂଜା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ, ପାପୀ ଓ ଅଧମଙ୍କୁ ନାଶ କରେ, ଧର୍ମିକମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା ଓ ଦର୍ଭା ଗୋପାଶ୍ରୟୀମାନେ ଏହି ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ପୂଜା ବିଭିନ୍ନ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଶୋଭିତ, ନୂତନ ବଧୂମାନେ ଓ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଏ। କମଳ ଦଳ ସମ ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ମୁଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ଧାରକ ଓ ପ୍ରେମିକମାନେ ଚାହିଲେ ଯେମିତି ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ବିଘ୍ନ ନାଶକ, କ୍ଷେତ୍ରର ଏକମାତ୍ର ପାଳକ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ବିଶାଳ ରୋଷର ହସର ଧାରକ।