ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଂସାରର ଆଦି ଅନ୍ତ ନଥିବା, ସବୁଜଣା, ସବୁ ପ୍ରାଣୀର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଅବିନାଶୀ ଦେବତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଚାର କରୁଥିଲେ । ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ବିଜ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଅଧିପତି । ସେ ଜନାର୍ଦନ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ଅଟୁଟ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେ ଅନେକ ଆକାରରେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏକ ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ହରା ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ମହାସାଗର, ମହାମେଘ, ଜଳର ଫୁଲା ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ । ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, ଶେଷ, ଏବଂ ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବରାହ ଆକାର ସେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ହୟଗ୍ରୀବ ଆକାରରେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଘୋଡ଼ାର କାନ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେ ଅନିଦ୍ର, ନିଦ୍ରାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ନନ୍ଦୀ, ସୁନନ୍ଦା, ଏବଂ ନନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥାନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ । ସେ ବାମନ ଆକାରରେ ବାମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିଥାନ୍ତି, ବାମ ଦୃଷ୍ଟିର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି, ବିଶାଳ ଆକାରରେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଯଜ୍ଞ ହରଣ କରିଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ କରିଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି, ଯଜ୍ଞର ଭୋକ୍ତା ଏବଂ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ସେ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ, କମ୍ ତେଜସ୍ୱୀ, କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ, ମନୁ, ଯମ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ବାୟୁଙ୍କ ମିତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀର ଅଧିପତି । ସେ କୁବେର, ଧନୀ, ତ୍ୱରିତ, ଧନର ରକ୍ଷକ, ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ । ସେ ସମସ୍ତ ଔଷଧର ଅଧିପତି, ତେଜସ୍ୱୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ । ସେ ନୀଳକଣ୍ଠ, ବୃଷ, ରୁଦ୍ର, ଫୋରେହେଡରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ । ସେ କୀଟ, ପୋକ, ପଶୁ ଶିକାରୀ, ପଶୁ ହତ୍ୟାକାରୀ, ମୃଗ ଚିହ୍ନିତ । ସେ ଶ୍ମଶାନବାସୀ, ମାଂସ ଭୋକ୍ତା, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ନାଶକ, ଦାନ କରିଥିବା । ସେ ସେନାପତି, ସେନା ଦାନକାରୀ, ସ୍କନ୍ଦ, ମହାକାଳ, ଦେବସେନା ନାୟକ । ସେ ଶ୍ରୀ, ସଫଳତା ଦାନକାରୀ, ଦନ୍ତ, ଫୋରେହେଡରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ହାତୀ ମୁଖ । ସେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଏବଂ ପୋଷଣ କରିଥିବା, ଦାନବ ଜାତିର ଅଧିପତି । ସେ ସୁଉ ଦାନକାରୀ, ସୁଉ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବରଫ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ବରଫ ପାହାଡ଼ । ସେ ଆଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଅଧିପତି । ସେ ନିରାକାର ଏବଂ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ରାଗୀ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୀତରେ ପ୍ରବୀଣ । ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦନ୍ତ, ଲଙ୍କା ବିନାଶକ, ଉତ୍ପାତ କାରଣ, ଦାନ କରିଥିବା । ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରହ୍ମ ଦାନକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ । ସେ ଏକାଗ୍ର ଭାବ ଆଣିଥିବା, ରାଗୀ, ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ବାହାରେ ଚଳିଥିବା । ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରାଚୀନ, ସମ୍ରାଟ୍ ରାଜା, ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ଧୁଆ କରିଥିବା । ସେ ସାଗର ମନ୍ଥନ କରିଥିଲେ, ମନ୍ଥନ କାରଣ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ହରି । ସେ ବିଘ୍ନର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଏବଂ ନାଶକ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ, ନାୟକ । ସେ ପୁତନା ଶତ୍ରୁ, ପଦ ଚିହ୍ନ ରଖିଥିବା, ଖେଳି ଗଡ଼ି ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା । ସେ ଦିବ୍ୟ ମାଲା ପିନ୍ଧିଥିବା, ପବିତ୍ର, ବନ ଫୁଲର ମାଲାରେ ଶୋଭିତ । ସେ ଫୋରେହେଡରେ ଚିହ୍ନିତ, ଗଦାଧାରୀ, ଗାଲ୍ବ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଅପ୍ରାପ୍ୟ । ସେ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବଜ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଭୃତ୍ର ହନନକାରୀ, ବାସବଙ୍କ ଭାଇ । ଏଠି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିଜୟୀ ହୁଏ । ସେ ତୁଲସୀ ଉଦ୍ୟାନରେ, ଝିଲିର ଦ୍ୱୀପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ଅଛନ୍ତି । ଏକ ପଟରେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ୟ ପଟରେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ଅଛି । ସେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅଧିକାରି ପୁରୋହିତ କରିଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ହୋତା କରିଥିଲେ । ହେ ପାପରହିତ, ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବରୁଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିଥିଲି । ଏହିପରେ ବାମନ ଏପରି କଥା କହିଥିଲେ, ବଳି ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।