ଏଠାରେ ଗୋମତୀ ତୀର୍ଥ କୁଣ୍ଡର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ନନା ହେଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ରାତି ସାରା ଜାଗି ଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ହଜାର ଟିଏ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଉପାସନା ଓ ଜାଗରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ତୀର୍ଥ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ଅବନ୍ତି ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୋମତୀ କୁଣ୍ଡର କଥା ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆସେ—ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ପୃଥିବୀରେ ଏହା ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ମହାପୁଣ୍ୟ ଦିଏ ଏବଂ ମହାପାପ ଦୂର କରେ। ଏହି କୁଣ୍ଡକୁ ମହାଦେବ ଶମ୍ଭୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ଲାଭ କରି, ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ମନ ପବିତ୍ର କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି, ଲୋକେ ବୀର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କୁଣ୍ଡ ସବୁଠୁ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛି—ଏହାକୁ ଭାବିତା ହୁଏ ବାମନ କୁଣ୍ଡ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ଶତ କାମନା ସିଦ୍ଧି କରି, ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରୀକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠିଏ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ—"ହେ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟବାନ, ବାମନ ନାମକ ସହର କେବେ ଓ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ମୁଁ ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" କେବଳ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ଏତିହାସରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଆସେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସମସ୍ତ ଧର୍ମପାଳକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାହସରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା, ତାଙ୍କର କ୍ଷମାରେ ପୃଥିବୀ ଧରି ରହିଥିଲା। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନମ୍ରତାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ। ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ମନ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରିଥିଲେ। ଶିଳ୍ପ ଓ ସଂଯମ ଦ୍ୱାରା ସେ ଜନ୍ମକୁ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ଜିତିଥିଲେ। ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଏହି ମହାଯୋଗୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନାତି ବଲି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ବଲି ଏକ ମହାନ ଧର୍ମାତ୍ମା, ନ ତ ଅତି କୁମାର, ନ ଅବିବେକୀ, ନ ରୋଗୀ, ନ ଇର୍ଷ୍ୟାପରାୟଣ। ସେ ଏକ ମହାନ ରାଜା, ଭୂମିର ରକ୍ଷକ, ବହୁ ସଂଯମ ଓ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ବଲି ରାଜା ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ସଭାରେ ଅସୀନ ହୋଇଥିଲେ। ତାଳବାଦ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଚାଲିଥିଲା, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ କବି, ଗାୟକ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ, ସୁନ୍ଦ, ଉପସୁନ୍ଦ, ତୁହୁଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ମହିଷାସୁର, କାଳନେମି, ଦୌର୍ହୃଦ, ମୂଷକ, ଯମ, ଶଂଖ, ଜଲନ୍ଧର, ଭୟାନକ ଓ ବଳଶାଳୀ ଭଟାପି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବ ବଂଶଜନେ ଏଠାରେ ବିରାଜିଥିଲେ। ସିଦ୍ଧ, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଜନ ଏହି ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେଇ ସଭା ଶଶୀ ତାରା ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ଶରତ୍ ଆକାଶ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବଲି ରାଜା ଏପରି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ମରୁତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନବ ଏଠାରେ ଆସି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ କିନ୍ନରମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ, ସେମାନେ ବସିଲେ, ତେବେ ଦେବରୁଷି ନାରଦ ମହାରାଜ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଇ ସଭା ଦେବମୟ ଲୀଳା ଓ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ବସି, ଧର୍ମମୟ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ସଦ୍ଗୁଣ ଗାଥା କଥା ହେଉଥିଲେ।